- 底本
- Plautus. Plauti Comoediae, Volume 1. Leo, Friedrich, editor. Berlin: Weidmann, 1895.
- 翻译
- AI 生成(gemini-3.5-flash) — 机器翻译,可能包含错误
- 语言
- 日本語 · English · 简体中文 · 한국어
- CTS URN
- urn:cts:latinLit:phi0119.phi011.humanitext-lat2:349-409
- 输出
- Humanitext Reader · reader.humanitext.ai · 2026-10-27
卡里努斯正为如何向父亲隐瞒自己从罗德岛带回来的情人而苦恼,这时父亲德米霍出现了。德米霍坚称那个女人不适合干家务,且因长相太美会招致街坊无赖骚扰,不配留在家里,卡里努斯只得焦虑地顺着父亲的话应对。
dum rursum haud placet nec pater potis videtur
卡里努斯:而另一方面,这又让我不高兴,而且我父亲似乎也不可能被说服,去相信
induci ut putet1 matri ancillam emptam esse illam.
那个女奴隶是为我母亲买的。
nunc si dico ut res est atque illam mihi me
现在,如果我如实说明,并表明是我自己买下了她,
emisse indico, quem ad modum existumet me?
他会怎么看待我呢?
atque illam abstrahat, trans mare hinc venum asportet;
而且他会把她夺走,带到海的那边去卖掉。
scio saevos quam sit, domo doctus. igitur
我知道他有多么残酷,这在家里就领教过了。因此,
hócine est amare? arare mavelim, quam sic amare.2
这就是恋爱吗?我宁愿去犁田,也不愿这样恋爱。
iam hínc olim invitum domo extrusit ab se,
以前他就曾违背我的意愿把我从他身边赶出家门,
mercatum ire iussit: ibi hoc malum ego inveni.
命令我去经商:在那里我遇到了这个灾祸。
úbi voluptatem aegritudo vincat, quid ibi inest amoeni?
当痛苦战胜了快乐,那里还有什么乐趣可言?
nequíquam abdidi, abscondidi, abstrusam habebam:
我白白地藏着她、遮着她、把她隐匿起来:
muscast meus pater, nil potest clam illum haberi,
我的父亲就像一只苍蝇,任何事情都瞒不过他。
néc sacrum nec tam profanum quicquam est, quin ibi ilico adsit.3
没有任何神圣或世俗的事物,是他不立刻出现在那里的。
nec, qui rebus meis confidam mi ulla spes in corde certast.
在我的心中,也没有任何确定的希望可以让我对自己的境遇抱有信心。
Quíd illuc est quod solus secum fabulatur filius?
德米霍:我儿子一个人在那里嘀咕些什么呢?
sollicitus mihí nescio qua re videtur.
在我看来,他似乎在为什么事情焦虑。
Attatae,
卡里努斯:呀!
meus patér hic quidem est quem video. ibo, adloquar. quid fit, pater?
我看见的这确实是我的父亲。我去和他说话。怎么了,父亲?
Vnde incedis, quid festinas, gnate mi?
德米霍:你从哪里走来,为什么这么匆忙,我的儿子?
Recte, pater.
卡里努斯:一切都好,父亲。
Ita volo, sed istúc quid est, tibi quod commutatust color?
德米霍:我希望如此,但那是怎么回事,你的脸色怎么变了?
numquid tibi dolet?
你哪里不舒服吗?
Nescio quid meo animost aegre, pater.
卡里努斯:我心里总觉得有些不舒服,父亲。
poste hac nocte non quievi satis mea ex sententia.
昨晚之后,我没能按自己的心意好好休息。
ergo edepol palles. si sapias, eas ac decumbas domi.
德米霍:难怪,凭波鲁克斯发誓,你脸色这么苍白。如果你聪明的话,应该回家躺下。
Otium non est: mandatis rebus praevorti volo.
卡里努斯:我没有空闲:我想先处理受托的事情。
Cras agito, perendie agito.
德米霍:明天做吧,后天再做。
Saepe ex te audivi, pater:
卡里努斯:父亲,我经常听您说:
rei mandatae omnis sapientis primum praevorti decet.
“所有聪明人都应该先处理受托的事物。”
Age igitur; nolo advorsari tuam advorsum sententiam.
德米霍:那好吧;我不想反对你的想法。
Salvos sum, siquidem ísti dicto solida et perpetuast fides.
卡里努斯:我得救了,如果这句话确实有坚实而持久的信用。
Quid illuc est quod ille á me solus se in consilium sevocat?
德米霍:他避开我、独自在一旁盘算着什么呢?
nón vereor ne illam me amare hic potuerit resciscere;
卡里努斯:我不担心他能在这里查出我爱她;
quippe haud etiam quicquam inepte feci, amantes ut solent.
因为我还没有像恋人们通常做的那样做出任何荒唐的事。
Res adhuc quidem hercle in tutost, nam hunc nescire sat scio
凭赫拉克勒斯发誓,事情到目前为止还很安全,因为我很清楚他对那个情人一无所知;
de illa amica; quod si sciret, esset alia oratio.
但如果他知道了,话就要换一种说法了。
Quin ego hunc adgredior de illa?
我为什么不去跟他谈谈关于那个女人的事?
Quin ego hinc me amolior?
德米霍:我为什么不从这里离开呢?
eo ego, ut quae mandata amicus amicis tradam.
卡里努斯:我这就去,把朋友委托的事情传达给朋友们。
Immo mane;
德米霍:不,等一下;
paucula etiam sciscitare prius volo.
我还想先问你几件事。
Dic quid velis.
卡里努斯:告诉我有何吩咐。
Vsquene valuisti?
德米霍:你身体一直都好吗?
Perpetuo recte, dum quidem illic fui;
卡里努斯:只要是在那里的期间,身体一直很好;
verum in portum huc ut sum advectus, nescio qui animus mihi dolet.
但自从我来到这个港口,不知怎的心里就很难受。
Nausea edepol factum credo; verum actutum abscesserit.
德米霍:凭波鲁克斯发誓,我相信这是因为晕船;不过很快就会过去的。
sed quid ais? ecquam tu advexti tuae matri ancillam e Rhodo?
不过你说什么?你从罗德岛给你母亲带了个女奴隶回来吗?
Advexi.
卡里努斯:我带回来了。
Quid? ea ut videtur mulier?
德米霍:怎么样?那女人看起来如何?
Non edepol mala.
卡里努斯:凭波鲁克斯发誓,不差。
Vt moratast?
德米霍:人品如何?
Nullam vidi melius mea sententia.
卡里努斯:依我看,我从没见过比她更好的了。
Mihi quidem edepol visast, quom illam vidi.
德米霍:凭波鲁克斯发誓,当我看到她时,我确实也是这么觉得的。
Eho an vidisti, pater?
卡里努斯:哎?您已经见过了吗,父亲?
Vidi. verum non ex usu nostrost, neque adeo placet.
德米霍:见过了。但她对我们家没用,我也没那么中意。
Qui vero?
卡里努斯:究竟是为什么呢?
Quia †non nostra formam habet dignam domo.
德米霍:因为她的容貌配不上我们家。
nihil opust nobis ancilla nisi quae texat, quae molat,
我们不需要女奴隶,除非她能织布、磨面、
lignum caedat, pensum faciat, aedis verrat, vapulet,
砍柴、干纺线活、扫地、挨鞭子、
quaé habeat cottidianum familiae coctum cibum:
并且能为全家准备每日熟食的奴隶;
horunc illa nihilum quicquam facere poterit.
她连这些的一星半点都做不来。
Admodum.
卡里努斯:确实如此。
ea causa equidem illam emi, dono quam darem matri meae.
我确实正是为此买下她的,好把她作为礼物送给我母亲。
Ne duas, neve te advexisse dixeris.
德米霍:不要给,也别说你把她带回来了。
Di me adiuvant.
卡里努斯:神明在帮我了。
Labefacto paulatim. verum quod praeterii dicere,
德米霍:我正在逐步动摇他。不过我刚才漏掉没说的是,
neque illa matrem satis honeste tuam sequi poterit comes,
那女人也不能体体面面地作为伴侣跟随你的母亲,
neque sinam.
我也不会允许。
Qui vero?
卡里努斯:究竟是为什么呢?
Quia illa forma matrem familias
德米霍:因为以那种姿色,作为一家女主人的伴从,
flagitium sit si sequatur; quando incedat per vias,
如果让她跟随,那将是一桩丑闻;当她走在街上时,
contemplent, conspiciant omnes, nutent, nictent, sibilent,
所有人都会盯着看、注目、点头、眨眼、吹口哨、
vellicent, vocent, molesti sint; occentent ostium:
拉扯、呼喊、纠缠;在门口唱挑逗的歌:
impleantur élegeorum meae fores carbonibus.4
我的大门上会被炭笔写满哀歌。
- 350induci ut putet
induci是现在被动不定式,依附于前句的potis videtur(“似乎能够”)。ut从句作为名词性从句或结果从句修饰induci,表示“被引导去认为”。
- 356arare mavelim, quam sic amare
mavelim(相当于malim的古旧形式)是虚拟式现在时(表示潜在),意为“我宁愿”。这里利用了amare(爱)和arare(耕作)的发音相似性进行双关,表达了宁可从事繁重的农耕劳动也不愿承受痛苦恋爱的对比。
- 362quin ibi ilico adsit
在先行的否定表达“nec... quicquam est”(“没有任何东西”)之后,quin(qui + ne)引导一个否定的关系从句或结果从句(“以至于不……”),并伴随虚拟式现在时adsit。
- 409impleantur élegeorum meae fores carbonibus
impleantur是虚拟式现在时(表示愿望或潜能的被动)。carbonibus是手段夺格(“用炭”),elegeorum是属格复数(“哀歌的”),描绘了门上被用炭涂写上悲恋诗歌的情景。
翻译:Gemini 3.5 Flash(2026-05-22 发布)・修订记录(1 处,最近 2026-09-21)
- 2026-09-21 AI校阅 — 注 1 处
