← 普劳图斯

卡西纳

§81-157

奥林皮奥与卡利努斯的争吵及妻子的复仇誓言

序幕结束时揭示了女孩其实是雅典的自由公民。随后正戏开始,管家奥林皮奥和随从卡利努斯为争夺卡辛纳而激烈争吵,接着老人的妻子克莱奥斯特拉提拉发誓要对丈夫的专横进行报复。

显示 ▾
显示
译文
字体
AI ↗
← 上一节下一节 →
81

​ea invenietur et pudica et libera,

她将会被发现既贞洁又是自由身,

​ingenua Atheniensis, neque quicquam stupri

是一个雅典出生的自由女孩,而且

​faciet profecto in hac quidem comoedia.

至少在这部喜剧中,她绝不会做出任何不名誉的事。

​mox hercle vero, post transactam fabulam,

但凭赫拉克勒斯起誓,不久,在戏剧结束之后,

85

​argentum si quis dederit, ut ego suspicor,

如果有人给钱的话,正如我所猜测的那样,

​ultro ibit nuptum, non manebit auspices.

她就会主动嫁人,而不会等待婚礼的占卜。

​tantum est. valete, bene rem gerite et vincite

就这些了。再见,祝你们工作顺利,并用

​virtute vera, quod fecistis antidhac.

真正的勇气去赢得胜利,正如你们以前所做的那样。

​Non mihi licere meam rem me solum, ut volo,

难道不准许我按照自己的意愿,独自谈论和思考

90

​loqui atque cogitare, sine ted arbitro?1

我自己的事情,而不需要你来当监视人吗?

​quid tu, malum, me sequere?

你这个该死的家伙,为什么要跟着我?

​Quia certum est mihi,

因为我已经下定决心,

​quasi umbra, quoquo tu ibis, te semper sequi;

像影子一样,无论你走到哪里,都永远跟着你;

​quin edepol etiam si in crucem vis pergere,

甚至,凭波鲁克斯起誓,即使你想去上吊,

​sequi decretumst. dehinc conicito ceterum,

跟着你也是决定好的了。因此,接下来你就推测一下吧,

95

​possisne necne clam me sutelis tuis

你是否能够瞒着我,用你的那些阴谋诡计,

​praeripere Casinam uxorem, proinde ut postulas.

抢先娶卡辛纳为妻,正如你所渴望的那样。

​Quid tibi negotist mecum?

你跟我有什么关系?

​Quid ais, impudens?

你说什么,无耻之徒?

​quid in urbe reptas, vilice haud magni preti?

你为什么在城里闲逛,你这个不值钱的庄稼管家?

​Lubet.

我乐意。

​Quin ruri es in praefectura tua?

你为什么不在你管辖的乡下?

100

​quin potius quod legatum est tibi negotium,

为什么不去做交给你做的事情,

​id curas atque urbanis rebus te apstines?

好好照管它,并且别管城里的闲事?

​huc mihi venisti sponsam praereptum2 meam:

你来到这里,是为了抢走我的未婚妻:

​abi rus, abi dierectus tuam in provinciam.

回乡下去,直接滚回你自己的辖区去。

​Chaline, non sum oblitus officium meum:

卡利努斯,我没有忘记我的职责:

105

​praefeci ruri recte qui curet tamen.

不过我在乡下已经委派了人去好好照管。

​ego huc quod veni in urbem si impetravero,

如果我来到这城里的目的得以实现——

​uxorem ut istam ducam, quam tu deperis,

也就是娶那个你爱得要死的女人为妻——

​bellam et tenellam Casinam, conservam tuam,

那个美丽温柔的卡辛纳,你的同伴女奴——

​quando ego eam mecum rus uxorem abduxero,

当我把她带回乡下做我的妻子时,

110

​ruri incubabo usque in praefectura mea.

我就会在我的乡下辖区里一直压在她身上。

​Tun illam ducas? hercle me suspendio,

你娶她?凭赫拉克勒斯起誓,我宁愿上吊,

​quam tu eius potior fias, satiust mortuom.3

死了也比让你得到她要强。

​Mea praedast illa: proin tu te in laqueum induas.

她是我的猎物:所以你去把脖子伸进绳套里吧。

​Ex sterculino effosse, tua illaec praeda sit?

从粪堆里刨出来的家伙,她会是你的猎物?

115

​Scies hóc ita esse.

你会知道事实就是如此的。

​Vae tibi.

你这家伙要遭殃了。

​Quot te modis,

哪怕

​si vivo, habebo in nuptiis miserum meis.

凭我活着,看我在我的婚礼上怎样让你这个可怜虫受尽折磨。

​Quid tu mihi facies?

你能把我怎么样?

​Egone quid faciam tibi?

我能把你怎么样?

​primum omnium huic lucebis novae nuptae facem;

首先,你要为这位新娘高举火把照明;

​postilla, ut semper, improbus nihilique eris:

之后,你仍将像往常一样,是个无用且毫无价值的家伙:

120

​post id locorum quando ad villam veneris,

接下来,当你来到庄园时,

​dabitur tibi amphora una et una semita,

你会得到一个水罐,一条小道,

​fons unus, unum ahenum et octo dolia:

一个泉眼,一个铜锅和八个大桶:

​quae nisi erunt semper plena, ego te implebo flagris.

如果这些不总是装满的,我就用皮鞭把你填满。

​ita te aggerunda curvom aqua faciam probe,

我会让你因挑水而弯下腰来,

125

​ut postilena possit ex te fieri.

以至于可以用你的身体来做马的后臀带。

​post autem érvi nisi tu acervom éderis

之后,除非你吃下一大堆野豌豆,

​aut quasi lumbricus terram, quod te postules4

或者像蚯蚓一样吃土,否则只要你期望

​gustare quicquam, numquam edepol ieiunium

尝到任何别的东西,凭波鲁克斯起誓,绝没有哪种饥饿

​ieiunumst aeque atque ego te ruri reddibo.

像我将在乡下让你尝到的一样空虚。

130

​post id, quom lassus fueris et famelicus,

随后,当你又累又饿的时候,

​noctu ut condigne te cubes curabitur.

我会安排让你在夜里睡在非常相配的铺位上。

​Quid facies?

你会做什么?

​Concludere in fénestram firmiter,

把你牢牢关在窗户里,

​unde auscultare possis quóm ego illam ausculer:

从那里,当我和她接吻时,你可以仔细倾听:

​quom mi illa dicet “mi animule, mi Olympio,

当她对我说“我亲爱的小灵魂,我的奥林匹奥,

135

​mea vita, mea mellilla, mea festivitas,

我的生命,我可爱的小蜂蜜,我的欢欣,

​sine tuos ocellos deosculer, voluptas mea,

让我亲吻你可爱的小眼睛,我的宝贝,

​sine amabo ted amari,5 meus festus dies,

拜托让我爱你,也让我被你爱,我的节日,

​meus pullus passer, mea columba, mi lepus”,

我的小麻雀,我的鸽子,我的小兔子”,

​quom mi haec dicentur dicta, tum tu, furcifer,

当这些话对我说出的时候,你这个该上绞架的家伙,

140

​quasi mus, in medio pariete versabere.

就会像老鼠一样,在墙壁中间活动。

​nunc ne tu te mihi respondere postules,

现在你别指望回答我,

​abeo intro. taedet tui sermonis.—

我要进去了。我听厌了你的话。—

​Te sequor.

我跟着你。

​hic quidem pol certo nil ages síne med arbitro.—

凭波鲁克斯起誓,没有我这个监视人,你在这里确实什么也干不成。—

​Obsígnate céllas, reférte anulum ád me:

把仓库锁上,把指环拿回来给我:

145

​ego húc transeo ín proxumum ád meam vicínam.

我到隔壁的邻居家里去一下。

​vir sí quid volét me, facite hínc accersátis.

如果我丈夫要找我做什么,就让人从那里把我叫回来。

​Prándium iússerat sénex sibi parari.

老爷曾吩咐给他准备午餐。

​St! tace átque abi; néque paro néque hodie coquetur,

嘘!闭嘴,去吧。今天既不准备,也不做饭,

​quándo is mi et fílio ádvorsatúr suo

因为他为了他自己的私欲和情爱,

150

ánimi amorísque causá sui,

而与我和他自己的儿子作对,

​flágitium illud hóminis. ego illúm fame, ego illúm siti,

那个无耻的人渣。我要用饥饿、用口渴、

​maledíctis, malefáctis amátorem ulcíscar,

用恶言恶行,向那个坠入爱河的家伙复仇。

​ego pól illum probe íncommodís dictis ángam,

凭波鲁克斯起誓,我要用不中听的话狠狠折磨他,

​fáciam uti proínde ut est dígnus vitám colat,

我要让他过上完全配得上他的生活,

Ácheruntis pábulum,6

那个阴间(阿格隆)的饲料。

语法注6 条
  1. 89Non mihi licere ... loqui atque cogitare, sine ted arbitro?

    使用不定式作出的感叹句(带对格主语的不定式感叹句),用来表达愤怒或不满。此处非人称动词 "licet" 变为不定式 "licere",其搭配的与格 "mihi" 被保留,或者可以理解为感叹不定式结构的一部分。

  2. 102praereptum

    表示目的的仰卧分词(对格形式),与表示运动的动词 "venisti" 连用,意为“为了夺走”。

  3. 112quam tu eius potior fias, satiust mortuom.

    结构为 "satiust [me] mortuom [esse] suspendio, quam tu eius potior fias"。由比较级 "satius"(更好、更强)引导,表示吊死("suspendio" 为方式夺格,"mortuom" 为省略了 "me" 的对格主语)也比对手得到她("eius potior fias",其中 "potior" 接属格 "eius")要好。

  4. 127quod te postules

    由副词性关系代词 "quod"(相当于 "quoad",意为“至于”、“在……范围内”)引导,表示限制或前提:“至于你期望尝到任何东西”。

  5. 137sine amabo ted amari

    命令式 "sine"(来自 "sino",允许)伴有插入语 "amabo"(表示恳求的“请”、“求求你”),并支配对格不定式 "ted amari"(“你被爱”)。整句意为“求你让我爱你(允许你自己被爱)”。

  6. 157Acheruntis pabulum

    带有属格 "Acheruntis"(阴河阿格隆的)的名词短语,用作第151行中 "illum"(丈夫)的同格语(侮辱性词汇)。字面意思是“阴间的饲料”(即快要进棺材的人、死不足惜的家伙)。

翻译:Gemini 3.5 Flash(2026-05-22 发布)urn:cts:latinLit:phi0119.phi006.humanitext-lat2:81-157