← 普劳图斯

卡西纳

§700-783

赖西达穆斯归家与沙利努斯揭露婚礼圈套

赖西达穆斯恳求帕尔达莉斯卡去说服卡西娜,随后遇到了采购归来的奥林皮奥并与之进屋。接着,沙利努斯向观众透露了屋内为了捉弄老主人而正在进行的滑稽准备工作。

显示 ▾
显示
译文
字体
AI ↗
← 上一节下一节 →
700

​Atque íngratiís, quia non vólt, nubet hódie.

尽管她不愿意,哪怕违背她的意愿,她今天也得结婚。

​nam quór non ego íd perpetrém quod coépi,

因为我为什么不该把我所开始的事情进行到底,

​ut núbat mihi? íllud quidém volebam,

好让她嫁给我?——当然,我本来是希望那个的,

​nostró vilico.1

许配给我们的庄头。

​Saepícule peccas.

您可真是经常说漏嘴啊。

​Timór praepedít verba. vérum, obsecró te,

恐惧阻碍了我的言语。但是,求求你,

705

​dic méd uxorem órare ut éxoret íllam,

告诉我的妻子,我恳求她去劝服那个女孩,

​gládium ut ponat ét redire me íntro ut liceat.

好让她放下剑,并且允许我回到屋里去。

​Núntiabo.

我会去转告的。

Ét tu orato.

你也要帮着求情。

​Et ego órabo.

我也会去求情的。

​At blande órato, ut solés. sed audin?

不过要温柔地求她,就像你平时那样。不过,你听到了吗?

​si efféxis hoc, soleás tibi dabo, et ánulum in digitum aúreum et bona plúruma.

如果你办成了这件事,我就送你一双凉鞋,在你的手指上戴一枚金戒指,还有许许多多的好东西。

710

​Operám dabo.

我会尽力的。

​Face ut ímpetres.

设法办成它。

​Eo núnciam, nisi quíppiam

我现在就去,除非有什么事

​remoráre me.

耽搁我。

​Abi et cúra.

去吧,好好办。

​redit éccum tandem opsónatu meus ádiutor, pompám ducit.

瞧,我的助手采购终于回来了,还排着队伍呢。

720

​Vide, fúr, sentis súb signis ducás.

瞧,你这小偷,你好像是打着旗号带领着一堆茨棘。

​Qui vero hi súnt sentis?

可是为什么这些人是茨棘呢?

​Quia quód tetigere, ilíco rapiunt, si eás ereptum, ilíco scindunt:

因为他们碰到了什么,就立刻抢走,如果你去夺,他们就立刻撕碎:

​ita quóquo adveniunt, úbiubi sunt, duplicí damno dominós multant.

这样,无论他们走到哪里,无论他们在哪里,都让主人遭受双倍损失。

​Heia.

喂!

Áttat. cesso mágnufice patriciéque amicirier átque ita ero meo ire ádvorsum?

呀!难道我还迟疑不穿得华丽贵气,去迎接我的主人吗?

​Bone vír, salve.

善人,你好。

​Fateór.

我承认。

​Quid fit?

怎么了?

​Tu amás: ego ésurio et sitio.

您在恋爱;而我却又饿又渴。

​Lepide éxcuratus incéssisti.

你走起路来倒是打扮得挺俊俏。

​Aha, hodie

啊,今天……

​Mane véro, quamquam fástidis.

站住,尽管你嫌弃。

​Fu fú, fetet tuos míhi sermo.

呸呸,你的话对我来说臭烘烘的。

​Quae rés?

怎么回事?

​Haec res. etiámne adstas? enim véro πράγματά μοι παρέχεις.2

就这么回事。你还站在那儿?真的,你简直是在 πράγματά μοι παρέχεις。

​Dabo tibi μέγα κακόν,

我要给你个 μέγα κακόν,

730

​ut ego opinor, nisi resistis.

依我看,除非你退后。

ὦ Ζεῦ,

ὦ Ζεῦ,

​potin a me abeas, nisi me vis vomere hodie?

你能不能离我远点,除非你想让我今天吐出来?

​Máne.

站住。

​Quid est? quis hic ést homo?

怎么了?这人是谁?

​Erus súm.

我是主人。

​Quis erus?

谁的主人?

​Cuius tú servo'sservus es.

你是他的奴隶的那个主人。

​Servós ego?

我是奴隶?

​Atqué meus.

而且是我的。

​Non súm ego líber?

我不是自由人吗?

​meménto, meménto.

记住,记住。

​Mane átque asta.

站住,别动。

​Omítte.

放开。

​Servós sum tuós.

我是你的奴隶。

​Optumést.

这就对了。

​Opsecró te,

求求你,

​Olýmpisce mí, mi patér, mi patróne.

我亲爱的奥林皮奥,我的父亲,我的庇护者。

​Em,

瞧,

740

​sapis sáne.

你倒真聪明。

​Tuos sum équidem.

我确实是你的。

​Quid mi ópust servo tam néquam?

我要这么一个没用的奴隶干什么?

​Quid núnc? quam mox recreás me?

那么现在呢?你什么时候让我高兴起来?

​Cená modo si sit cócta.

只要晚饭做好了就行。

​Hisce érgo abeant.

那么,让他们进屋去吧。

​Properé cito intró ite ét cito deproperáte.

快点,赶快进屋,赶快准备。

​ego iam íntus ero, facite cenam mihi ut ebria sit.3

我马上就进屋去,让晚饭为我准备得 ut ebria sit。

​séd lepide nitidéque volo, níl moror barbaricó bliteo.

但我想要精致漂亮一点的,可别要粗俗的野草般的菜肴。

​stasne etiam? i sis, ego hic habeo. numquid est ceterum quod morae sit?

你还站着?快走,请吧,我在这里有事。还有别的事耽搁吗?

​Gladiúm Casinam intus habére ait, qui me átque te intérimat.

她说卡西娜在屋里拿着剑,要杀我和你。

750

​Scio. síc sine habére;

我知道。随她拿着去吧;

​nugás agunt: nóvi

她们在胡闹:我了解

​ego illás malas mérces.

那些坏货色。

​quin tu í modo mécum

为什么你不现在就跟我

​domum.

回家呢?

​At pól malum métuo.

可是凭波鲁克斯起誓,我害怕有祸。

755

​i tú modo, perspicitó prius quid íntus agátur.

你只管去,先看看里面在干什么。

​Tam míhi mea víta

对我来说,我的性命

​quam túa tibi cárast.

就像您的性命对您一样珍贵。

​verum í modo.

但你只管去。

​Si tú iubes, em íbitur4 tecum.

既然您命令了,瞧,我就跟您一起去。

​Nec pol ego Nemeae credo neque ego Olympiae

凭波鲁克斯起誓,我绝不相信在内梅亚,也不相信在奥林匹亚,

760

​neque usquam ludos tam festivos fieri

或者在任何其他地方,会有这么好玩的竞技会,

​quam hic intus fiunt ludi ludificabiles

就像这里面正在进行的,用来捉弄

​seni nóstro et nostro Olympioni vilico.

我们的老头和我们的庄头奥林皮奥的滑稽戏。

​omnes festinant intus totis aedibus,

所有的人都在屋里、在整个房子里忙碌着,

​senex ín culina clamat, hortatur coquos:

老头在厨房里大喊大叫,催促厨师们:

765

“quin agitis hodie? quin datis, si quid datis?

“怎么今天不动手?有什么东西就快拿出来!

​properate, cenam iam esse coctam oportuit.”

赶快,晚饭现在早该做好了。”

​vilicus is autem cum corona, candide

至于那个庄头,他戴着花环,穿着白衣,

​vestitus, lautus exornatusque ambulat.

打扮得干干净净、漂漂亮亮地走动着。

​illae autem armigerum in cubiculo exornant duae,

而那两个女人正在卧室里装扮那个全副武装的护卫,

770

​quem dent pro Casina nuptum5 nostro vilico.

好把她当作卡西娜嫁给我们的庄头。

​sed nimium lepide dissimulant, quasi nil sciant​fore huius quod futurumst; digne autem coqui​nimis lépide ei rei dant operam, ne cenet senex,

但她们伪装得太妙了,好像根本不知道 即将发生什么似的;厨师们也配合得十分巧妙,为了不让老头吃上晚饭,

+额外标记:772_773 (译文中插入了原文没有的标记,已并入本节)

​aulas pervortunt, ignem restingunt aqua:

他们把锅掀翻,用水把火浇灭:

775

​illarum oratu faciunt; illae autem senem

他们是应那些女人的请求这么做的;而那些女人

​cupiunt extrudere incenatum ex aedibus,

却巴不得把没吃晚饭的老头赶出家门,

​ut ipsae solae ventres distendant suos.

好让她们自己独享,填饱肚子。

​novi ego illas ambestrices: corbitam cibi

我了解那些贪吃的女人:一整船的食物

​comesse possunt. sed aperitur ostium.

她们都能吃光。不过门开了。

780

​Si sapitis, uxor, vos tamen cenabitis,

如果你们聪明,妻子,你们等饭做好了还是吃吧,

​cena ubi erit cocta; égo ruri cenavero.

晚饭做好了就吃;而我要去乡下吃。

​nam novom maritum ét novam nuptam volo

因为我想陪新郎和新娘

​rus prosequi, novi hominum mores maleficos,

去乡下,我深知那些人的险恶用心,

语法注5 条
  1. 703nostró vilico

    这是一个滑稽的说漏嘴现象,赖西达穆斯不小心泄露了真实意图(“好让她嫁给我”),随后赶紧用与格“nostro vilico”(为了我们的庄头)来进行掩饰和纠正。

  2. 728bπράγματά μοι παρέχεις

    希腊语惯用语,意为“你给我添麻烦”。这在罗马喜剧中展现了奴隶通过混杂希腊语来装腔作势的滑稽效果。

  3. 746ut ebria sit

    直译为“让(晚餐)喝醉”,在此为比喻性用法,意指要准备一顿极其丰盛、酒水充足的晚餐。

  4. 758bibitur

    不及物动词 ire(走)的将来时无人称被动语态。字面意思是“将被前往”,在此作为俗语,表示“我们走吧”或“我陪您去”。

  5. 770nuptum

    动词 nubere(出嫁)的目的动名词(supine)宾格形式,用以表示给予(dent)的目的(即“给予以出嫁”)。

翻译:Gemini 3.5 Flash(2026-05-22 发布)urn:cts:latinLit:phi0119.phi006.humanitext-lat2:700-783