← 普劳图斯

卡西纳

§292-359b

抽签的决议与莉西达穆斯和奥林匹奥的准备

莉西达穆斯和卡里努斯就卡辛纳的事发生争执,最终决定用抽签来决一胜负。随后,莉西达穆斯与奥林匹奥会合,准备通过与卡里努斯抽签来对抗妻子克莱奥斯特拉塔的顽强阻挠。

显示 ▾
显示
译文
字体
AI ↗
← 上一节下一节 →
292

​optio haec tua est: utram harum vis condicionem accipe.

这选择权在你:接受这两者中你所希望的条件。

​Liber si sim, meo periclo vivam; nunc vivo tuo.1

如果我是自由的,我会为我自己的风险而活;现在我是靠你(的风险)而活。

​de Casina certum est concedere homini nato nemini.

关于卡辛纳,我已经决定不让给任何活在世上的人。

295

​Intro abi atque actutum uxorem huc evoca ante aedis cito,

进去,马上快把妻子叫到这儿来,在屋前,

​et sitellam huc tecum efferto cúm aqua, et sortis.

并且把装了水的抽签罐和签子一起带出来。

​Satis placet.

很是满意。

​Ego pol istam iam aliquovorsum tragulam2 decidero.

凭波鲁克斯起誓,我很快就会把那个投枪引向某个结果。

​nam si sic nihil impetrare potero, saltem sortiar.

因为如果这样我什么也得不到,至少我会用抽签解决。

​ibi ego te et suffragatores tuos ulciscar.

在那里,我要向你和你的支持者们复仇。

​Attamen

然而,

300

​mi obtinget sors.

签会落到我身上的。

​Vt quidem pol pereas cruciatu malo.

凭波鲁克斯起誓,愿你死于凄惨的折磨。

​Mi illa nubet, machinare quid lubet quo vis modo.

她会嫁给我的,随你怎么用什么方式去策划吧。

​Abin hinc ab oculis?

你还不快从我眼前滚开?

​Invitus me vides, vivam tamen.—

您是不情愿看到我的,但我还是会活下去。——

​Sumne ego miser homo? satin omnes res sunt advorsae mihi?

我难道不是个可怜人吗?难道所有事情对我还不够不顺吗?

​iam metuo, ne Olympionem mea uxor exoraverit

我已经害怕我妻子会说服奥林匹奥,

305

​ne Casinam ducat: si id factum est, ecce me nullum senem;

不要娶卡辛纳:如果这事成了,瞧,我这个老头子就完了;

​si non impetravit, etiam specula in sortist mihi.

如果她没办成,那我对抽签还有一线希望。

​si sors autem decolassit, gladium faciam culcitam

但要是抽签失败了,我会把剑当成枕头,

​eumque incumbam. sed progreditur optume eccum Olympio.

伏在上面自尽。不过瞧,奥林匹奥正好走出来了。

​Vna edepol opera in furnum calidum condito

凭埃德波鲁克斯起誓,您倒不如用同样的劲儿把我塞进滚烫的炉子里,

310

​atque ibi torreto me pro pane rubido,

像烤红面包那样把我烤焦了,

​era, qua istuc opera a me impetres quod postulas.

女主人啊,如果您想用那种办法从我这儿得到您所要求的事情。

​Salvos sum, salva spes est, ut verba audio.

听他说话的口气,我得救了,希望也还在。

​Quid tu me tua, era, libertate territas?

女主人啊,您为什么用您可以给我的自由来威胁我?

​qui si tu nolis filiusque etiam tuos,

因为即使您不愿意,甚至您的儿子也不愿意,

315

​vobis invitis atque amborum ingratiis3

违背你们两人的意愿,不管你们俩怎么不乐意,

​una libella liber possum fieri.

我只需花一个小钱就能成为自由人。

​Quid istúc est? quicum litigas, Olympio?

那是怎么回事?你跟谁吵架呢,奥林匹奥?

​Cum eadem qua tu semper.

跟那个您也总是跟她吵架的同一个女人。

​Cum uxoré mea?

跟我妻子?

​Quam tu mi uxorem? quasi venator tu quidem es:

您跟我说什么妻子?您简直就像个猎人:

320

​dies átque noctes cum cane aetatem exigis.

日日夜夜都跟一只狗一起打发日子。

​Quid agit, quid loquitur tecum?

她干嘛呢,跟你说什么了?

​Orat, obsecrat,

她又求又拜,

​ne Casinam uxorem ducam.

要我别娶卡辛纳。

​Quid tu postea?

那你后来呢?

​Negavi enim ipsi me concessurum Iovi,

因为我一口回绝,说就算是朱庇特本人

​si is mecum oraret.

来求我,我也不答应。

​Di te servassint mihi.

愿神明为了我保佑你。

325

​Nunc in fermento totast, ita turget mihi.

现在她整个人都气炸了,在我面前涨红了脸。

​Ego edepol illam mediam diruptam velim.

凭埃德波鲁克斯起誓,我真巴不得她从中间裂成两半。

​Credo edepol esse, siquidem tu frugi bonae es.

凭埃德波鲁克斯起誓,我相信会那样的,只要你真的靠得住。

​verum edepol tua mihi odiosa est amatio:

但是凭埃德波鲁克斯起誓,你(对我)的热情真让我讨厌:

​inimica est tua uxor mihi, inimicus filius,

您妻子视我为敌,您儿子视我为敌,

330

​inimici familiares.

连您家里的人都视我为敌。

​Quid id refert tua?

这跟你有什么关系?

​unus tibi hic dum propitius sit Iuppiter,4

只要我这个“朱庇特”一个人对你和善,

​tu istos minutos cave deos flocci feceris.

你可千万别把那些芝麻绿豆大的小神放在眼里。

​Nugae sunt istae magnae. quasi tu nescias,

那简直是天大的废话。就像您不知道似的,

​repente ut emoriantur humani Ioves.

凡间的“朱庇特”们会死得有多突然。

335

​responde: si tu Iuppiter sis mortuos,

回答我:如果您这位“朱庇特”死了,

​cum ad deos minoris redierit regnum tuom,

当您的王国落回到那些小神手里时,

​quis mihi subveniet tergo aut capiti aut cruribus?

谁来保护我的后背、脑袋和双腿?

​Opinione melius res tibi habeát tua,

事情会比你想象的要好,

​si hoc impetramus, ut ego cum Casina cubem.

如果我们能办成这事,让我跟卡辛纳同床共枕。

340

​Non hercle opinor posse, ita uxor acriter

凭赫拉克勒斯起誓,我认为这办不到,您的妻子逼得那么紧,

​tua instat, ne mihi detur.

坚决不把她嫁给我。

​At ego sic agam:

但我偏要这样办:

​coniciam sortis in sitellam et sortiar

我会把签扔进抽签罐里,进行抽签,

​tibi et Chalino. íta rem natam intellego:

为你和卡里努斯。我知道事情既然已经发展到这一步:

​necessum est vorsis gladiis depugnarier.

就必须刀刃相见、决一死战了。

345

​Quid si sors aliter quam voles evenerit?

要是抽签的结果跟您想的不一样呢?

​Bene dice. dis sum fretus, deos sperabimus.

说点吉利话。我信赖神明,我们会仰赖神明的。

​Non ego istud verbum émpsim tittibilicio;5

我连半个铜板都不想买你这句鬼话;

​nam omnes mortales dis sunt freti, sed tamen

因为所有的凡人都信赖神明,但是

​vidi ego dis fretos saepe multos decipi.

我常常看到许多信赖神明的人落空。

350

​St, táce parumper.

嘘,安静一会儿。

​Quid vis?

怎么了?

​Eccum exit foras

瞧,他走出来了,

​Chalinus intus cum sitella et sortibus.

卡里努斯从里面拿着抽签罐和签子。

​nunc nos conlatis signis depugnabimus.

现在我们要正面交锋、决一胜负了。

​Fáce, Chaline, certiorem me, quid meus vir me velit.

卡里努斯,告诉我我丈夫到底要我干嘛。

​Ille edepol videre ardentem te extra portam mortuam.

凭埃德波鲁克斯起誓,他巴不得看到你死在城门外被火化呢。

355

​Credo ecastor velle.

凭卡斯托尔起誓,我相信他是这么想的。

​At pol ego hau credo, sed certo scio.

不过凭波鲁克斯起誓,我可不是猜测,我是确实知道。

​Plus artificum est mihi quam rebar: hariolum hunc habeo domi.

我这儿的能人比我想象的还要多:家里居然还藏着这么个占卜师。

​quid si propius attollamus signa eamusque obviam?

如果我们把军旗举得更近些,迎面走过去怎么样?

​sequere. quid vos agitis?

跟上。你们在干什么呢?

​Adsunt quae imperavisti omnia:

您吩咐的所有东西都齐了:

​uxor, sortes, situla atque egomet.

妻子、签子、水罐以及我自己。

​Te uno adest plus quam ego volo.

就多了你一个人,超出我的意愿。

语法注5 条
  1. 293tuo

    tuo 后面省略了名词 periculo。夺格 periculo 从“危险”转意为“责任、风险承担、支配”,在此处表示卡里努斯将自己的生死和生活交由主人的决定(责任)来承担。

  2. 297tragulam

    该句使用了 tragulam decidere(字面意为“落下投枪”)这一比喻性和口语化的惯用表达,意为解决纠纷、阴谋或棘手的事情。

  3. 315ingratiis

    ingratiis 是名词 ingratia 的复数夺格,受属格 amborum 修饰,在此作副词使用,表示“违背两人的意愿、不顾两人的不满”。

  4. 331Iuppiter

    此处“hic Iuppiter”(这位朱庇特)是一个比喻,指代在家庭中拥有绝对权力的主人自己(莉西达穆斯),与被称为“minutos deos”(小神们)的妻子和儿子形成对比。

  5. 347empsim tittibilicio

    empsim 是虚拟式完成时 emerim 的古风缩写,在此作潜能虚拟式。tittibilicio 是表示极度无价值事物的价值夺格(“以一毫之值”)。整句意为“我连半个铜板都不想买你这句鬼话(完全不信)”。

翻译:Gemini 3.5 Flash(2026-05-22 发布)・修订记录(1 处,最近 2026-09-21)
  • 2026-09-21 AI校阅 — 译文 1 处
urn:cts:latinLit:phi0119.phi006.humanitext-lat2:292-359b