← 普劳图斯

卡西纳

§233b-291

关于香水味的争吵与对卡里努斯的劝诱

克雷奥斯特拉塔因丈夫利西达穆斯身上的香水味怀疑其不忠,两人发生激烈争吵。随后,利西达穆斯召唤奴隶卡里努斯,试图以自由为条件说服他放弃卡辛纳。

显示 ▾
显示
译文
字体
AI ↗
← 上一节下一节 →
233b

​Nón potes ímpetrare.

你办不到。

Énecas.

你折磨死我了。

​Véra dicás velim.

我倒希望你说的是真话。

​Crédo ego istúc tibi.

这我相信你。

235

​Réspice, o mi lepos.

瞧瞧我吧,我的甜心。

​Nempe ita ut tú mihi es.

当然,就像你对我一样。

​unde híc, amabo, unguénta olent?

请问,这香膏的味道是从哪儿来的?

​Oh périi, manufestó miser

噢,糟了!可怜的我被当场抓住了。

​téneor. cessó caput pállio detérgere?

我还不快用外套把头擦干净吗?

út te bonus Mercúrius perdat, mýropola, quia haec míhi dedisti.

愿仁慈的墨丘利惩罚你,香水商,竟然把这些东西卖给我。

Ého tu nihili, cána culex, vix téneor quin1 quae décent te dicam,

嘿,你这个没用的东西,白发蚊子,我简直忍不住要说些配得上你的话了,

240

​sénecta aetate únguentatus pér vias, ignáve, incedis?

年纪一大把了,还涂着香水在街上闲逛,你这无耻之徒?

​Pól ego amico dédi cuidam operam, dum émit unguenta.

凭波鲁克斯起誓,我是在帮一个朋友买香油呢。

​Vt cito comméntust.

编得倒挺快。

écquid te pudet?

你难道一点不觉得羞耻吗?

Ómnia quae tu vís.

只要是你希望的,什么都行。

​Vbi in lustrá iacuisti?

你在哪个窑子里躺着来着?

Égone in lustra?

我在窑子里?

​Scío plus quam tu me árbitrare.

我知道的比你以为的还要多。

​Quíd id est? quid scis?

那是什么?你知道什么?

​Té sene omniúm † senem néminem esse ignáviorem.

在所有的老头子里,没有谁比你更无耻了。

245

únde is, nihili? ubí fuisti? ubí lustratu's?2 úbi bibisti?

你从哪儿来,你这没用的东西?你刚才在哪儿?在哪个鬼地方厮混?在哪儿喝酒了?

​mádes mecastor: víde, palliolum ut rúgat.

凭卡斯托尔起誓,你喝得醉熏熏的:瞧瞧,你的小外套都皱成什么样了。

​Di me et te ínfelicent,

如果我今天往嘴里送过一滴酒,愿神明惩罚我,

​si égo in os méum hodie viní guttam índidi.

还有你。

​Immo age, út lubet,

随你便吧,想怎么样就怎么样,

​bíbe, es, disperde rem.

喝吧,吃吧,把家产败光吧。

Óhe, iam satis, uxór, comprime te, nímium tinnis,

喂,够了,老婆,少说两句,你太唠叨了,

​relínque aliquantum orátionis, crás quod mecum lítiges.

留点话明天再跟我吵吧。

​séd quid ais? iam domuisti animum, potius ut quod vir velit

不过,你怎么说?你现在想通了吗,宁可让丈夫所愿的事达成,

​fieri, id facias, quam adversere contra?

还是还要继续作对?

​Qua de re?

关于什么事?

​Rogas?

你还问?

​super ancilla Casina, ut detur nuptum nostro vilico,

关于女奴卡辛纳,把她嫁给我们的庄稼管家,

255

​servo frugi atque ubi illi bene sit ligno, aqua calida, cibo,

他是个忠厚的老实奴隶,在她那儿,柴火、温水、食物、

​vestimentis, ubique educat pueros quos pariat † potius

衣服一应俱全,日子会过得很舒服,而且可以在那儿抚养她生下的孩子们,

​quam illi servo nequam des, armigero nili atque improbo,

这总比你把她送给那个无用的、一文不值又邪恶的盾手奴隶要好得多,

​cui hominí hodie peculi nummus non est plumbeus.

那个家伙如今连一个铅子儿的私房钱都没有。

​Mirum ecastor, te senecta aétate officium tuom

凭卡斯托尔起誓,真奇怪,你活到这把年纪,

260

​non meminisse.

竟然记不得自己的本分了。

​Quid iam?

怎么说?

​Quia, si facias recte aut commode,

因为,如果你做得对或做得合适,

​me sinas curare ancillas, quae mea est curatio.

你就应该让我来管女奴们,这本是我的管辖范围。

​Qui, malum, homini scutigerulo dáre lubet?

那你干嘛非要把她嫁给那个执盾的家伙,该死?

​Quía enim filio

因为

​nos oportet opitulari único.

我们理当帮助我们唯一的儿子啊。

​At quamquam unicust,

但是,虽然他是独生子,

​nihilo magis ille unicust mihi filius quam ego illi pater:

他对我而言是唯一的儿子,并不比我是他唯一的父亲更具分量:

265

​illum mi aequiust quam me illi quae volo concedere.

他顺从我的愿望,比我顺从他的愿望要合理得多。

​Tu ecastor tibi, homo, malam rem quaeris.

凭卡斯托尔起誓,老头子,你是在给自己找麻烦。

​Subolet, sentio.

她闻出味来了,我感觉得到。

​egone?

我?

​Tu. nam quid friguttis? quid istuc tam cupide cupis?

就是你。那你干嘛吞吞吐吐的?你干嘛那么急切地想要那件事?

​Vt enim frugi servo detur potius quam servo improbo.

那是因为我想把她嫁给一个老实的奴隶,而不是一个坏奴隶。

​Quid si ego impetro atque exoro a vilico, causa mea

如果我去求那个管家,让他看在我的面子上,

270

​ut eam illi permittat?

把她让给那个执盾的呢?

​Quid si ego autem ab armigero impetro,

但如果我反过来去求那个盾手,

​ut eam illi permittat? atque hóc credo impetrassere.3

让他把她让给管家呢?而且我相信我一定能办成。

​Convenit. vin tuis Chalinum huc evocem verbis foras?

一言为定。要我替你把卡里努斯叫出来吗?

​tú eum orato, ego autem orabo vilicum.

你要求他,我也要求管家。

​Sane volo.

正合我意。

​Iam hic erit. nunc experiemur, nostrum uter sit blandior.—

他马上就到。现在我们就来看看,我们俩谁更会说服人。 ——

275

​Hercules dique istam perdant, quod nunc liceat dicere.4

愿赫拉克勒斯和诸神毁灭那个女人,只要现在可以说这话。

​ego discrucior miser amore, illa autem quasi ob industriam

可怜的我饱受爱情折磨,她却偏偏故意跟我作对。

​mi advorsatur. subolet hoc iam uxori quod ego machinor:

妻子显然已经察觉到我所策划的事了:

​propter eam rem magis armigero dat operam de industria.

正因为如此,她才故意更加偏袒那个盾手。

​qui illum di omnes deaeque perdant.

愿所有的男神女神都毁灭他!

​Te uxor aiebat tua

您妻子说

280

​me vocare.

您在叫我。

​Ego énim vocari iussi.

是的,是我叫人喊你来的。

​Eloquere quid velis.

请吩咐有什么事。

​Primum ego te porrectiore fronte volo mecum loqui;

首先,我希望你跟我说话时,脸色能和蔼一些;

​stultitia est ei te esse tristem, cuius potestas plus potest.

对一个权力比你大的人摆脸色,那真是愚不可及。

​probum te et frugi hominem iam pridem esse arbitror.

我早就认为你是个诚实、有用的人了。

​Intellego.

我明白。

​quin, si ita arbitrare, emittis me manu?5

既然您这么认为,为什么不放我自由呢?

​Quin id volo.

我是真想这么做啊。

​sed nihil est, me cupere factum, nisi tu factis adiuvas.

但是,光我想这么做没用,除非你用行动来帮我。

​Quid velis modo id velim me scire.

我只想知道您到底想要什么。

​Ausculta, ego eloquar.

听着,我告诉你。

​Casinam ego uxorem promisi vilico nostro dare.

我许诺要把卡辛纳嫁给我们的庄稼管家。

​At tua uxor filiusque promiserunt mihi.

可是您的妻子和儿子已经把她许配给我了。

​Scio.

我知道。

290

​sed utrum nunc tu caelibem te ésse mavis liberum

但你现在是宁愿做一个自由的单身汉,

​an maritum servom aetatem degere et gnatos tuos?

还是愿意一辈子做一个有家室的奴隶,连同你的孩子们也一样?

语法注5 条
  1. 239vix téneor quin

    意为“我简直忍不住要……”。当表示抑制或阻碍的动词被否定时,常用 quin 引导从句,表示险些无法阻止某事的发生。

  2. 245ubí lustratu's

    普劳图斯发明的滑稽拟造词,源于名词 'lustra'(恶所、窑子)而非标准动词 'lustrare'(净化),带有“在哪个鬼地方厮混”的粗俗幽默色彩。

  3. 271impetrassere

    古旧的将来时主动不定式,相当于 'impetraturum esse',是普劳图斯等早期拉丁喜剧中偏爱的古旧词形。

  4. 275quod nunc liceat dicere

    限制性关系从句,意为“在目前允许说这话的范围内”,解释了利西达穆斯此时因独自一人、终于可以肆无忌惮地发出诅咒的处境。

  5. 284_285emittis me manu

    直译为“从手中放开”,是罗马法中释放奴隶(manumissio)的习惯表达(源于 manu mittere)。

翻译:Gemini 3.5 Flash(2026-05-22 发布)・修订记录(1 处,最近 2026-09-22)
  • 2026-09-22 AI校阅 — 原文 1 处
urn:cts:latinLit:phi0119.phi006.humanitext-lat2:233b-291