提洛岛颂歌

ἥλικος ἀσθμαίνουσα περὶ δρυός,¹ ὡς ἴδε χαίτην

σειομένην Ἑλικῶνος. ἐμαὶ θεαί, εἴπατε Μοῦσαι,

ἦ ῥʼ ἐτεὸν ἐγένοντο τότε δρύες ἡνίκα Νύμφαι;

νύμφαι μὲν χαίρουσιν, ὅτε δρύας ὄμβρος ἀέξει,

νύμφαι δʼ αὖ κλαίουσιν, ὅτε δρυσὶν οὐκέτι φύλλα.

ταῖς² μὲν ἔτʼ Ἀπόλλων ὑποκόλπιος αἰνὰ χολώθη,

φθέγξατο δʼ οὐκ ἀτέλεστον ἀπειλήσας ἐπὶ Θήβῃ·

Θήβη, τίπτε τάλαινα τὸν αὐτίκα πότμον ἐλέγχεις;³

μήπω μή μʼ ἀέκοντα βιάζεο μαντεύεσθαι.

οὔπω μοι Πυθῶνι μέλει τριποδήιος ἕδρη,

οὐδέ τί πω τέθνηκεν ὄφις μέγας, ἀλλʼ ἔτι κεῖνο

θηρίον αἰνογένειον ἀπὸ Πλειστοῖο καθέρπον

Παρνησὸν νιφόεντα περιστέφει ἐννέα κύκλοις·

ἀλλʼ ἔμπης ἐρέω τι τομώτερον ἢ ἀπὸ δάφνης.

φεῦγε πρόσω· ταχινός σε κιχήσομαι αἵματι λούσων

τόξον ἐμόν· σὺ δὲ τέκνα κακογλώσσοιο γυναικὸς

ἔλλαχες. οὐ σύ γʼ ἐμεῖο φίλη τροφὸς οὐδὲ Κιθαιρὼν

ἔσσεται· εὐαγέων δὲ καὶ εὐαγέεσσι μελοίμην.

ὣς ἄρʼ ἔφη. Λητὼ δὲ μετάτροπος αὖτις ἐχώρει.

ἀλλʼ ὅτʼ Ἀχαιιάδες μιν ἀπηρνήσαντο πόληες

ἐρχομένην, Ἑλίκη τε Ποσειδάωνος ἑταίρη

Βοῦρά τε Δεξαμενοῖο βοόστασις Οἰκιάδαο,

ἂψ δʼ ἐπὶ Θεσσαλίην πόδας ἔτρεπε, φεῦγε δʼ Ἄναυρος

καὶ μεγάλη Λάρισα καὶ αἱ Χειρωνίδες ἄκραι,

φεῦγε δὲ καὶ Πηνειὸς ἑλισσόμενος διὰ Τεμπέων.

Ἥρη, σοὶ δʼ ἔτι τῆμος ἀνηλεὲς ἦτορ ἔκειτο

οὐδὲ κατεκλάσθης τε καὶ ᾤκτισας, ἡνίκα πήχεις

ἀμφοτέρους ὀρέγουσα μάτην ἐφθέγξατο τοῖα

Νύμφαι Θεσσαλίδες, ποταμοῦ γένος, εἴπατε πατρὶ

κοιμῆσαι μέγα χεῦμα· περιπλέξασθε γενείῳ

λισσόμεναι τὰ Ζηνὸς ἐν ὕδατι τέκνα τεκέσθαι.

Πηνειὲ Φθιῶτα, τί νῦν ἀνέμοισιν ἐρίζεις;

ὦ πάτερ, οὐ μὴν ἵππον ἀέθλιον ἀμφιβέβηκας.⁴

ἦ ῥά τοι ὧδʼ αἰεὶ ταχινοὶ πόδες, ἢ ἐπʼ ἐμεῖο

μοῦνοι ἐλαφρίζουσι, πεποίησαι δὲ πέτεσθαι

σήμερον ἐξαπίνης;" ὁ δʼ ἀνήκοος. "ὦ ἐμὸν ἄχθος,

ποῖ σε φέρω; μέλεοι γὰρ ἀπειρήκασι τένοντες.

Πήλιον ὦ Φιλύρης νυμφήιον, ἀλλὰ σὺ μεῖνον,

μεῖνον, ἐπεὶ καὶ θῆρες ἐν οὔρεσι πολλάκι σεῖο

ὠμοτόκους ὠδῖνας ἀπηρείσαντο λέαιναι.

τὴν δʼ ἄρα καὶ Πηνειὸς ἀμείβετο δάκρυα λείβων

Λητοῖ, Ἀναγκαίη μεγάλη θεός. οὐ γὰρ ἔγωγε

πότνια σὰς ὠδῖνας ἀναίνομαι· οἶδα καὶ ἄλλας

λουσαμένας ἀπʼ ἐμεῖο λεχωίδας· ἀλλά μοι Ἥρη

δαψιλὲς ἠπείλησεν. ἀπαύγασαι, οἷος ἔφεδρος

οὔρεος ἐξ ὑπάτου σκοπιὴν ἔχει, ὅς κέ με ῥεῖα

βυσσόθεν ἐξερύσειε. τί μήσομαι; ἢ ἀπολέσθαι

ἡδύ τί τοι Πηνειόν; ἴτω πεπρωμένον ἦμαρ·

τλήσομαι εἵνεκα σεῖο καὶ εἰ μέλλοιμι ῥοάων

διψαλέην ἄμπωτιν ἔχων αἰώνιον ἔρρειν

καὶ μόνος ἐν ποταμοῖσιν ἀτιμότατος καλέεσθαι.

ἠνίδʼ ἐγώ· τί περισσά; κάλει μόνον Εἰλήθυιαν.

εἶπε καὶ ἠρώησε μέγαν ῥόον.⁵ ἀλλά οἱ Ἄρης

Παγγαίου προθέλυμνα καρήατα μέλλεν ἀείρας

ἐμβαλέειν δίνῃσιν, ἀποκρύψαι δὲ ῥέεθρα·

ὑψόθε δʼ ἐσμαράγησε καὶ ἀσπίδα τύψεν ἀκωκῇ

δούρατος· ἡ δʼ ἐλέλιξεν ἐνόπλιον· ἔτρεμε δʼ Ὄσσης

οὔρεα καὶ πεδίον Κραννώνιον αἵ τε δυσαεῖς

ἐσχατιαὶ Πίνδοιο, φόβῳ δʼ ὠρχήσατο πᾶσα

Θεσσαλίη· τοῖος γὰρ ἀπʼ ἀσπίδος ἔβρεμεν ἦχος.

ὡς δʼ ὁπότʼ Αἰτναίου ὄρεος πυρὶ τυφομένοιο

σείονται μυχὰ πάντα κατουδαίοιο γίγαντος

εἰς ἑτέρην Βριαρῆος ἐπωμίδα κινυμένοιο,

θερμάστραι τε βρέμουσιν ὑφʼ Ἡφαίστοιο πυράγρης

ἔργα θʼ ὁμοῦ, δεινὸν δὲ πυρίκμητοί τε λέβητες

καὶ τρίποδες πίπτοντες ἐπʼ ἀλλήλοις ἰαχεῦσι·

τῆμος ἔγεντʼ ἄραβος σάκεος τόσος εὐκύκλοιο.

Πηνειὸς δʼ οὐκ αὖτις ἐχάζετο, μίμνε δʼ ὁμοίως

καρτερὸς ὡς τὰ πρῶτα, θοὰς δʼ ἐστήσατο δίνας,

εἰσόκε οἱ Κοιηὶς ἐκέκλετο σῴζεο χαίρων,

σῴζεο· μὴ σύ γʼ ἐμεῖο πάθῃς κακὸν εἵνεκα τῆσδε

ἀντʼ ἐλεημοσύνης, χάριτος δέ τοι ἔσσετʼ ἀμοιβή.

ἦ καὶ πολλὰ πάροιθεν ἐπεὶ κάμεν ἔστιχε νήσους

εἰναλίας· αἱ δʼ οὔ μιν ἐπερχομένην ἐδέχοντο,

οὐ λιπαρὸν νήεσσιν Ἐχινάδες ὅρμον ἔχουσαι,

οὐδʼ ἥτις Κέρκυρα φιλοξεινωτάτη ἄλλων,

Ἶρις ἐπεὶ πάσῃσιν ἐφʼ ὑψηλοῖο Μίμαντος

σπερχομένη μάλα πολλὸν ἀπέτραπεν· αἱ δʼ ὑπʼ ὁμοκλῆς

πανσυδίῃ φοβέοντο κατὰ ῥόον ἥντινα τέτμοι.

ὠγυγίην δἤπειτα Κόων, Μεροπηίδα νῆσον,

ἵκετο, Χαλκιόπης ἱερὸν μυχὸν ἡρωίνης.