- 底本
- Callimachus and Lycophron; Aratus. Mair, A. W., editor. London: William Heinemann; New York: G. P. Putnam's Sons, 1921.
- 翻译
- AI 生成（gemini-3.5-flash） — 机器翻译，可能包含错误
- 语言
- 日本語 · English · 简体中文 · 한국어
- CTS URN
- urn:cts:greekLit:tlg0533.tlg018.humanitext-grc3:162-242
- 输出
- Humanitext Reader · reader.humanitext.ai · 2026-10-26
胎中的阿波罗阻止母亲勒托在科斯岛分娩，预言了未来国王普特雷迈俄斯二世的荣耀及击退加拉太人的战役，并指引她前往德洛斯岛。阿斯特里亚接纳了勒托，而愤怒的赫拉的侍女伊里斯随即向女主人报信。
ἀλλά ἑ παιδὸς ἔρυκεν ἔπος τόδε μὴ σύ γε, μῆτερ,
然而胎儿的这一席话阻拦了她：「母亲啊，切莫，
τῇ με τέκοις.1 οὔτʼ οὖν ἐπιμέμφομαι οὐδὲ μεγαίρω
在那里将我诞下。我并非指责或嫉恨
νῆσον, ἐπεὶ λιπαρή τε καὶ εὔβοτος, εἴ νύ τις ἄλλη·
那座岛屿，因为它是如此肥沃且富于牧场，若还有其他岛屿能与之相比；
ἀλλά οἱ ἐκ Μοιρέων τις ὀφειλόμενος θεὸς ἄλλος
但命运女神已将另一位神明许配给它，
ἐστί, Σαωτήρων ὕπατον γένος· ᾧ ὑπὸ μίτρην
那是『救世主（索特雷斯）』最尊贵的血统（普特雷迈俄斯）。在他的王冠之下，
ἵξεται οὐκ ἀέκουσα Μακηδόνι κοιρανέεσθαι2
无论是两处内陆还是坐落于海洋之上的岛屿，
ἀμφοτέρη μεσόγεια καὶ αἳ πελάγεσσι κάθηνται,
都会心甘情愿地归顺于马其顿人的统治之下，
μέχρις ὅπου περάτη τε καὶ ὁππόθεν ὠκέες ἵπποι
直到大地的尽头，以及那疾驰的骏马
ἠέλιον φορέουσιν· ὁ δʼ εἴσεται ἤθεα πατρός.
载着太阳升起的地方；他将深知他父亲的道路。
καί νύ ποτε ξυνός τις ἐλεύσεται ἄμμιν3 ἄεθλος
并且在未来的某一天，一场共同的试炼将会降临到
ὕστερον, ὁππότʼ ἂν οἱ μὲν ἐφʼ Ἑλλήνεσσι μάχαιραν
我们身上，届时，从最西端的尽头，迟来的提坦们（加拉太人）
βαρβαρικὴν καὶ Κελτὸν ἀναστήσαντες Ἄρηα
将对希腊人挥舞起野蛮的刀剑与凯尔特的战火，
ὀψίγονοι Τιτῆνες ἀφʼ ἑσπέρου ἐσχατόωντος
他们如雪片般涌来，其数量多如
ῥώσωνται νιφάδεσσιν ἐοικότες ἢ ἰσάριθμοι
在天空中群集繁衍的星辰，
τείρεσιν, ἡνίκα πλεῖστα κατʼ ἠέρα βουκολέονται,
届时，要塞和
φρούρια καὶ
克里萨的平原以及大陆
καὶ πεδία Κρισσαῖα καὶ ἠπείροι
都将被四面围困，他们将亲眼看见邻里燃烧时
ἀμφιπεριστείνωνται, ἴδωσι δὲ πίονα καπνὸν
升起的滚滚浓烟，不再仅仅凭借传闻，
γείτονος αἰθομένοιο, καὶ οὐκέτι μοῦνον ἀκουῇ,
而是亲眼目睹敌人的方阵
ἀλλʼ ἤδη παρὰ νηὸν ἀπαυγάζοιντο φάλαγγας
包围着神殿，在我的三脚架旁，
δυσμενέων, ἤδη δὲ παρὰ τριπόδεσσιν ἐμεῖο
满是敌人的剑、无耻的腰带和令人憎恶的
φάσγανα καὶ ζωστῆρας ἀναιδέας ἐχθομένας τε
盾牌，这些将为愚蠢的加拉太族带来厄运。
ἀσπίδας, αἳ Γαλάτῃσι κακὴν ὁδὸν ἄφρονι φύλῳ
在这些盾牌中，一些将成为我的祭品，另一些在尼罗河畔，
στήσονται· τέων αἱ μὲν ἐμοὶ γέρας, αἱ δʼ ἐπὶ Νείλῳ
目睹了其佩戴者在火中化为灰烬之后，
ἐν πυρὶ τοὺς φορέοντας ἀποπνεύσαντας ἰδοῦσαι
将作为历尽艰辛的国王的丰厚战利品安放。
κείσονται βασιλῆος ἀέθλια πολλὰ καμόντος.
未来的普特雷迈俄斯啊，我向你昭示这些预言。
ἐσσόμενε Πτολεμαῖε, τά τοι μαντήια φαίνω.
你将在未来的岁月中，长久地称颂这位
αἰνήσεις μέγα δή τι τὸν εἰσέτι γαστέρι μάντιν
尚在母腹中的预言者。母亲，请您思量：
ὕστερον ἤματα πάντα. σὺ δὲ ξυμβάλλεο, μῆτερ·
在水中有一座隐约可见的纤细岛屿，
ἔστι διειδομένη τις ἐν ὕδατι νήσος ἀραιή,
漂泊在海洋之中；它的双足不固定在一处，
πλαζομένη πελάγεσσι· πόδες δέ οἱ οὐχ ἑνὶ χώρῳ,
而是像一根日光兰茎般随着逆流漂浮，
ἀλλὰ παλιρροίῃ ἐπινήχεται ἀνθέρικος ὥς,
哪里有南风，哪里有东风，或是海洋将它带到何处。
ἔνθα νότος, ἔνθʼ εὖρος, ὅπη φορέῃσι θάλασσα.
请带我前往那里；因为你将走向一座乐意接纳你的岛屿。」
τῇ με φέροις· κείνην γὰρ ἐλεύσεαι εἰς ἐθέλουσαν.
在他如此说话时，海上的岛屿纷纷逃离。
αἱ μὲν τόσσα λέγοντος ἀπέτρεχον εἰν ἁλὶ νῆσοι·
喜爱歌唱的阿斯特里亚啊，你从欧波亚降临，
Ἀστερίη φιλόμολπε, σὺ δʼ Εὐβοίηθε κατῄεις,
去环视那圆形的基克拉泽斯群岛，那并非很久以前，
Κυκλάδας ὀψομένη περιηγέας, οὔ τι παλαιόν,ἀλλʼ ἔτι τοι μετόπισθε Γεραίστιον εἵπετο φῦκος·
你的身后还跟随着杰赖斯托斯的坚韧海藻。
. φλεξας ἐπεὶ περικαίεο πυρί,
……因为你被烈火重重包围，
τλήμονʼ ὑπʼ ὠδίνεσσι βαρυνομένην ὁρόωσα·
看着她因沉重的阵痛而痛苦万分。
Ἥρη, τοῦτό με ῥέξον ὅ τοι φίλον· οὐ γὰρ ἀπειλὰς
「赫拉啊，请对我做你乐意做的事吧；因为我并不在乎
ὑμετέρας ἐφύλαξα· πέρα, πέρα εἰς ἐμὲ Λητοῖ.
你的威胁。过来吧，过来吧，勒托，到我这里来！」
ἔννεπες· ἡ δʼ ἀρητὸν ἄλης ἀπεπαύσατο λυγρῆς,
你如此说道；她终于结束了那悲惨痛苦的流浪，
ἕζετο δʼ Ἰνωποῖο παρὰ ῥόον, ὅντε βάθιστον
坐在伊诺波斯河的溪流旁，当尼罗河带着暴涨的洪流
γαῖα τότʼ ἐξανίησιν, ὅτε πλήθοντι ῥεέθρῳ
从埃塞俄比亚的悬崖奔流而下时，
Νεῖλος ἀπὸ κρημνοῖο κατέρχεται Αἰθιοπῆος·
大地便在那时将该河的源头喷涌得最深。
λύσατο δὲ ζώνην, ἀπὸ δʼ ἐκλίθη ἔμπαλιν ὤμοις
她解开腰带，精疲力竭于悲惨的困境中，
φοίνικος ποτὶ πρέμνον ἀμηχανίης ὑπὸ λυγρῆς
将双肩向后倚靠在
τειρομένη· νότιος δὲ διὰ χροὸς ἔρρεεν ἱδρώς.
一棵棕榈树的树干上；冷汗湿透了她的肌肤。
εἶπε δʼ ἀλυσθμαίνουσα τί μητέρα, κοῦρε, βαρύνεις;
她喘着粗气说道：「孩子，你为何让母亲如此痛苦？
αὕτη τοι, φίλε, νῆσος ἐπιπλώουσα θαλάσσῃ.
亲爱的，这便是你在海上漂流的岛屿。
γείνεο, γείνεο, κοῦρε, καὶ ἤπιος ἔξιθι κόλπου.
诞生吧，诞生吧，孩子，温柔地离开我的子宫。」
νύμφα Διὸς βαρύθυμε, σὺ δʼ οὐκ ἄρʼ ἔμελλες ἄπυστος
宙斯那心怀怨恨的妻子（赫拉）啊，你终究不会长久一无所知。
δὴν ἔμεναι·4 τοίη σε προσέδραμεν ἀγγελιῶτις,
这样的使者已经奔向了你；
εἶπε δʼ ἔτʼ ἀσθμαίνουσα, φόβῳ δʼ ἀνεμίσγετο μῦθος,
她喘息未定地诉说着，言语中夹杂着恐惧：
Ἥρη τιμηέσσα, πολὺ προὔχουσα θεάων
「崇高的赫拉，凌驾于众女神之上的主宰，
σὴ μὲν ἐγώ, σὰ δὲ πάντα, σὺ δὲ κρείουσα κάθησαι
我是您的，一切都是您的，您作为奥林波斯正统的
γνησίη Οὐλύμποιο, καὶ οὐ χέρα δείδιμεν ἄλλην
统治者端坐于此，我们不惧怕任何其他女性神明的手；
θηλυτέρην, σὺ δʼ, ἄνασσα, τὸν αἴτιον εἴσεαι ὀργῆς.
但女王啊，您将知晓您愤怒的原因。
Λητώ τοι μίτρην ἀναλύεται ἔνδοθι νήσου.
勒托正在那座岛屿中解开她的腰带。
ἄλλαι μὲν πᾶσαί μιν ἀπέστυγον οὐδʼ ἐδέχοντο·
所有其他的岛屿都嫌恶她、不愿接纳她；
Ἀστερίη δʼ ὀνομαστὶ παρερχομένην ἐκάλεσσεν,
但阿斯特里亚在勒托路过时指名呼唤她，
Ἀστερίη, πόντοιο κακὸν σάρον· οἶσθα καὶ αὐτή.
阿斯特里亚，那海洋中肮脏的垃圾；您自己也是知道的。
ἀλλά, φίλη, δύνασαι γάρ, ἀμύνειν, πότνια, δούλοις
但是，亲爱的主母啊，您可以保护您的仆人，
ὑμετέροις, οἳ σεῖο πέδον πατέουσιν ἐφετμῇ.
他们在您的命令下践踏着您的土地。」
ἦ καὶ ὑπὸ χρύσειον ἐδέθλιον ἷζε κύων ὥς,
她说完，像一只狗般蹲在黄金宝座之下，
Ἀρτέμιδος ἥτις τε, θοῆς ὅτε παύσεται ἄγρης,
正如阿耳忒弥斯的猎犬，在结束了迅捷的狩猎后，
ἵζει θηρήτειρα παρʼ ἴχνεσιν, οὔατα δʼ αὐτῆς
蹲在女神的脚边，双耳
ὀρθὰ μάλʼ, αἰὲν ἑτοῖμα θεῆς ὑποδέχθαι ὀμοκλήν·
紧紧竖起，随时准备接受女神的号令。
τῇ ἰκέλη Θαύμαντος ὑπὸ θρόνον ἵζετο κούρη.
就像那猎犬一般，萨玛斯的女儿（伊里斯）坐在宝座之下。
κείνη δʼ οὐδέποτε σφετέρης ἐπιλήθεται ἕδρης,
她绝不会忘记自己的座位，
οὐδʼ ὅτε οἱ ληθαῖον ἐπὶ πτερὸν ὕπνος ἐρείσῃ,
即使当带走记忆的睡眠将羽翼压在她身上时，
ἀλλʼ αὐτοῦ μεγάλοιο ποτὶ γλωχῖνα θρόνοιο
她亦在那伟大的宝座角上，
τυτθὸν ἀποκλίνασα καρήατα λέχριος εὕδει.
微微倾斜着头部，斜靠着沉睡。
οὐδέ ποτε ζώνην ἀναλύεται οὐδὲ ταχείας
她从不解开腰带，也不脱下那迅捷的
ἐνδρομίδας, μή οἵ τι καὶ αἰφνίδιον ἔπος εἴπῃ
猎靴，唯恐女主人突然对她下达命令。
δεσπότις. ἡ δʼ ἀλεγεινὸν ἀλαστήσασα προσηύδα
但赫拉在痛苦的愤怒中斥责道：
οὕτω νῦν, ὦ Ζηνὸς ὀνείδεα, καὶ γαμέοισθε
「那么现在，宙斯的耻辱们，你们尽管在暗中
λάθρια καὶ τίκτοιτε κεκρυμμένα, μηδʼ ὅθι δειλαὶ
结合，在隐秘中生育吧，不要在可怜的
δυστοκέες μογέουσιν ἀλετρίδες, ἀλλʼ ὅθι φῶκαι
苦工农妇分娩的地方，而是要在海豹生育的地方……」
- 162μὴ σύ γε, μῆτερ, / τῇ με τέκοις
使用 μὴ ＋ 祈愿语气（optative）表示禁止或恳求。通常对第二人称的禁止使用 μὴ ＋ 虚拟语气（或命令语气），此处使用祈愿语气表现了尚未出生的阿波罗对母亲委婉而恳切的请求。
- 167οὐκ ἀέκουσα Μακηδόνι κοιρανέεσθαι
οὐκ ἀέκουσα 为双重否定（缓叙法），意为「欣然地、自愿地」，作为阴性单数形容词与主语（土地或岛屿）一致。κοιρανέεσθαι 是被动不定式，伴随与格 Μακηδόνι（「由马其顿人［君主］」）作为其行为的施动者。
- 171ἄμμιν
史诗及莱斯博斯方言中第一人称复数与格 ἡμῖν 的异形，意为「对于我们」（指阿波罗与未来的君主普特雷迈俄斯二世，或德尔斐与埃及）。
- 215οὐκ ἄρʼ ἔμελλες ... δὴν ἔμεναι
ἔμελλες ＋ 不定式（ἔμεναι = εἶναι）意为「本应……」，但与否定词 οὐκ 及语气词 ἄρα 连用，表示「你终究不会长久一无所知（事实上很快就得知了消息）」，强调了命运的必然性与消息传达之迅速。
翻译：Gemini 3.5 Flash（2026-05-22 发布）・修订记录（2 处，最近 2026-10-18）
- 2026-10-18 AI校阅 — 译文 2 处