从愚者与懦夫的快乐看快善合一说的矛盾｜柏拉图《高尔吉亚篇》498 希腊语原文·中文译文

§498

ΣΩ. τί δέ; νοῦν ἔχοντα¹ λυπούμενον καὶ χαίροντα; ΚΑΛ. φημί. ΣΩ. πότεροι δὲ μᾶλλον χαίρουσι καὶ λυποῦνται, οἱ φρόνιμοι ἢ οἱ ἄφρονες; ΚΑΛ. οἶμαι ἔγωγε οὐ πολύ τι διαφέρειν. ΣΩ. ἀλλʼ ἀρκεῖ καὶ τοῦτο. ἐν πολέμῳ δὲ ἤδη εἶδες ἄνδρα δειλόν; ΚΑΛ. πῶς γὰρ οὔ; ΣΩ. τί οὖν; ἀπιόντων τῶν πολεμίων² πότεροί σοι ἐδόκουν μᾶλλον χαίρειν, οἱ δειλοὶ ἢ οἱ ἀνδρεῖοι; ΚΑΛ. ἀμφότεροι ἔμοιγε · εἰ δὲ μή, παραπλησίως γε. ΣΩ. οὐδὲν διαφέρει. χαίρουσιν δʼ οὖν καὶ οἱ δειλοί; ΚΑΛ. σφόδρα γε. ΣΩ. καὶ οἱ ἄφρονες, ὡς ἔοικεν. ΚΑΛ. ναί. ΣΩ. προσιόντων δὲ οἱ δειλοὶ μόνον λυποῦνται ἢ καὶ οἱ ἀνδρεῖοι; ΚΑΛ. ἀμφότεροι. ΣΩ. ἆρα ὁμοίως; ΚΑΛ. μᾶλλον ἴσως οἱ δειλοί. ΣΩ. ἀπιόντων δʼ οὐ μᾶλλον χαίρουσιν; ΚΑΛ. ἴσως. ΣΩ. οὐκοῦν λυποῦνται μὲν καὶ χαίρουσιν καὶ οἱ ἄφρονες καὶ οἱ φρόνιμοι καὶ οἱ δειλοὶ καὶ οἱ ἀνδρεῖοι παραπλησίως, ὡς σὺ φῄς, μᾶλλον δὲ οἱ δειλοὶ τῶν ἀνδρείων; ΚΑΛ. φημί. ΣΩ. ἀλλὰ μὴν οἵ γε φρόνιμοι καὶ οἱ ἀνδρεῖοι ἀγαθοί, οἱ δὲ δειλοὶ καὶ ἄφρονες κακοί; ΚΑΛ. ναί. ΣΩ. παραπλησίως ἄρα χαίρουσιν καὶ λυποῦνται οἱ ἀγαθοὶ καὶ οἱ κακοί; ΚΑΛ. φημί. ΣΩ. ἆρʼ οὖν παραπλησίως εἰσὶν ἀγαθοὶ καὶ κακοὶ οἱ ἀγαθοί τε καὶ οἱ κακοί; ἢ καὶ ἔτι μᾶλλον ἀγαθοὶ εἰσιν οἱ κακοί; ΚΑΛ. ἀλλὰ μὰ Δίʼ οὐκ οἶδʼ ὅτι λέγεις. ΣΩ. οὐκ οἶσθʼ ὅτι τοὺς ἀγαθοὺς ἀγαθῶν φῂς παρουσίᾳ εἶναι ἀγαθούς, καὶ κακοὺς δὲ κακῶν; τὰ δὲ ἀγαθὰ εἶναι τὰς ἡδονάς, κακὰ δὲ τὰς ἀνίας; ΚΑΛ. ἔγωγε. ΣΩ. οὐκοῦν τοῖς χαίρουσιν πάρεστιν τἀγαθά, αἱ ἡδοναί, εἴπερ χαίρουσιν; ΚΑΛ. πῶς γὰρ οὔ; ΣΩ. οὐκοῦν ἀγαθῶν παρόντων ἀγαθοί εἰσιν οἱ χαίροντες; ΚΑΛ. ναί. ΣΩ. τί δέ; τοῖς ἀνιωμένοις οὐ πάρεστιν τὰ κακά, αἱ λῦπαι; ΚΑΛ. πάρεστιν. ΣΩ. κακῶν δέ γε παρουσίᾳ φῂς σὺ εἶναι κακοὺς τοὺς κακούς· ἢ οὐκέτι φῄς; ΚΑΛ. ἔγωγε. ΣΩ. ἀγαθοὶ ἄρα οἳ ἂν χαίρωσι, κακοὶ δὲ οἳ ἂν ἀνιῶνται; ΚΑΛ. πάνυ γε. ΣΩ. οἳ μέν γε μᾶλλον μᾶλλον,³ οἳ δʼ ἧττον ἧττον, οἳ δὲ παραπλησίως παραπλησίως; ΚΑΛ. ναί. ΣΩ. οὐκοῦν φῂς παραπλησίως χαίρειν καὶ λυπεῖσθαι τοὺς φρονίμους καὶ τοὺς ἄφρονας καὶ τοὺς δειλοὺς καὶ τοὺς ἀνδρείους, ἢ καὶ μᾶλλον ἔτι τοὺς δειλούς; ΚΑΛ. ἔγωγε.

苏格拉底：那又怎么样呢？你曾见过有理智的人在痛苦和在快乐吗？卡里克勒斯：我见过。苏格拉底：那么，哪一方更多地感到快乐和痛苦呢，是聪明人还是愚人？卡里克勒斯：我想没有什么大的差别。苏格拉底：不过，这也足够了。那么，在战争中你曾见过懦弱的人吗？卡里克勒斯：当然见过。苏格拉底：那么怎么样？当敌人撤退时，在你看来哪一方更快乐呢，是懦夫还是勇士？卡里克勒斯：在我看来两方都很快乐；如果不是，那也至少差不多。苏格拉底：这没区别。无论如何，懦弱的人也是会快乐的吧？卡里克勒斯：非常快乐。苏格拉底：而且愚蠢的人也是，似乎是这样。卡里克勒斯：是的。苏格拉底：那么当敌人逼近时，只有懦夫感到痛苦，还是勇士也一样？卡里克勒斯：两方都痛苦。苏格拉底：同样痛苦吗？卡里克勒斯：懦夫可能更痛苦一些。苏格拉底：而当敌人撤退时，他们不也更快乐吗？卡里克勒斯：大概吧。苏格拉底：那么，正如你所说，愚蠢的人和聪明的人、懦夫和勇士，都差不多同样地痛苦和快乐，甚至懦夫比勇士还更甚一些，是吗？卡里克勒斯：我承认。苏格拉底：然而，聪明和勇敢的人是好人，而懦弱和愚蠢的人是坏人，对吧？卡里克勒斯：是的。苏格拉底：那么，好人和坏人也差不多同样地快乐和痛苦吗？卡里克勒斯：我承认。苏格拉底：那么，好人和坏人也是差不多同样地好和坏吗？甚至坏人还更好一些？卡里克勒斯：可是，凭宙斯起誓，我根本不知道你在说什么。苏格拉底：难道你不知道，你曾说过好人是因为有好事物显现才是好人，坏人是因为有坏事物显现才是坏人？而好事物就是快乐，坏事物就是痛苦吗？卡里克勒斯：我知道。苏格拉底：那么，既然那些快乐的人在感到快乐，好事物（即快乐）不就呈现在他们面前了吗？卡里克勒斯：当然如此。苏格拉底：所以，既然好事物呈现了，那些快乐的人就是好人吧？卡里克勒斯：是的。苏格拉底：那又怎么样？在痛苦的人身上，坏事物（即痛苦）不也呈现着吗？卡里克勒斯：是的，呈现着。苏格拉底：然而你又说，坏人之所以是坏人，是因为有坏事物显现。还是说你现在不这么说了？卡里克勒斯：我还是这么说的。苏格拉底：所以，感到快乐的人就是好人，感到痛苦的人就是坏人？卡里克勒斯：正是如此。苏格拉底：那么，程度更甚的就更甚，程度轻的就轻，程度差不多的就差不多？卡里克勒斯：是的。苏格拉底：那么，你承认聪明人和愚蠢的人、懦夫和勇士，都差不多同样地感到快乐和痛苦，甚至懦夫可能还要更多一些？卡里克勒斯：我承认。

语法注3 条

498νοῦν ἔχοντα
意为“有理智（智慧）的人”的宾格名词短语。承接前句中 παῖδα ἀνόητον（愚蠢的孩子）和 ἄνδρα ἀνόητον（愚蠢的大人）的对比语境，作为被省略的动词 εἶδες（你曾见过……吗）的直接宾语。
498ἀπιόντων τῶν πολεμίων
属格独立结构，表示时间（“当敌人退却时”）或条件。在文法上与后文的 προσιόντων（逼近时）形成对比。
498eοἳ μέν γε μᾶλλον μᾶλλον
极具省略性的排比结构，省略了动词（如 χαίρωσιν / ἀνιῶνται 和 ἀγαθοὶ / κακοὶ εἰσιν）。它简明地表达了一种比例关系，即“那些更[快乐/痛苦]的人就更[好/坏]”。

翻译：Gemini 3.5 Flash（2026-05-22 发布）・修订记录（1 处，最近 2026-09-21）

2026-09-21 AI校阅 — 注 1 处

urn:cts:greekLit:tlg0059.tlg023.humanitext-grc2:498