- 底本
- Platonis Opera, Tomus III: Tetralogia V-VII. Burnet, John, editor. Oxford: Clarendon Press, 1903.
- 翻译
- AI 生成（gemini-3.5-flash） — 机器翻译，可能包含错误
- 语言
- 日本語 · English · 简体中文 · 한국어
- CTS URN
- urn:cts:greekLit:tlg0059.tlg021.humanitext-grc2:286
- 输出
- Humanitext Reader · reader.humanitext.ai · 2026-10-27
迪奥尼索多洛斯论证说，由于万物各有其对应的说明，因此反驳是不可能的；苏格拉底指出这是普罗泰戈拉式的“不可能说谎”的学说，并就无知的存在与否对他进行追问。
ΣΩ. τί οὖν; ἦ δʼ ὅς· εἰσὶν ἑκάστῳ τῶν ὄντων λόγοι;1 — πάνυ γε. — οὐκοῦν ὡς ἔστιν ἕκαστον ἢ ὡς οὐκ ἔστιν; ὡς ἔστιν. — εἰ γὰρ μέμνησαι, ἔφη, ὦ Κτήσιππε, καὶ ἄρτι ἐπεδείξαμεν μηδένα λέγοντα ὡς οὐκ ἔστι· τὸ γὰρ μὴ ὂν οὐδεὶς ἐφάνη λέγων. — τί οὖν δὴ τοῦτο; ἦ δʼ ὃς ὁ Κτήσιππος· ἧττόν τι ἀντιλέγομεν ἐγώ τε καὶ σύ; — πότερον οὖν, ἦ δʼ ὅς, ἀντιλέγοιμεν ἂν τοῦ αὐτοῦ πράγματος λόγον ἀμφότεροι λέγοντες, ἢ οὕτω μὲν ἂν δήπου ταὐτὰ λέγοιμεν; —συνεχώρει.— ἀλλʼ ὅταν μηδέτερος, ἔφη, τὸν τοῦ πράγματος λόγον λέγῃ, τότε ἀντιλέγοιμεν ἄν; ἢ οὕτω γε τὸ παράπαν οὐδʼ ἂν μεμνημένος εἴη τοῦ πράγματος οὐδέτερος ἡμῶν; —καὶ τοῦτο συνωμολόγει.— ἀλλʼ ἄρα, ὅταν ἐγὼ μὲν τὸν τοῦ πράγματος λόγον λέγω, σὺ δὲ ἄλλου τινὸς ἄλλον, τότε ἀντιλέγομεν; ἢ ἐγὼ λέγω μὲν τὸ πρᾶγμα, σὺ δὲ οὐδὲ λέγεις τὸ παράπαν; ὁ δὲ μὴ λέγων τῷ λέγοντι πῶς ἂν ἀντιλέγοι; καὶ ὁ μὲν Κτήσιππος ἐσίγησεν· ἐγὼ δὲ θαυμάσας τὸν λόγον, πῶς, ἔφην, ὦ Διονυσόδωρε, λέγεις; οὐ γάρ τοι ἀλλὰ2 τοῦτόν γε τὸν λόγον πολλῶν δὴ καὶ πολλάκις ἀκηκοὼς ἀεὶ θαυμάζω—καὶ γὰρ οἱ ἀμφὶ Πρωταγόραν σφόδρα ἐχρῶντο αὐτῷ καὶ οἱ ἔτι παλαιότεροι· ἐμοὶ δὲ ἀεὶ θαυμαστός τις δοκεῖ εἶναι καὶ τούς τε ἄλλους ἀνατρέπων καὶ αὐτὸς αὑτόν —οἶμαι δὲ αὐτοῦ τὴν ἀλήθειαν παρὰ σοῦ κάλλιστα πεύσεσθαι. ἄλλο τι ψευδῆ λέγειν οὐκ ἔστιν;3 —τοῦτο γὰρ δύναται ὁ λόγος· ἦ γάρ; —ἀλλʼ ἢ λέγοντʼ ἀληθῆ λέγειν ἢ μὴ λέγειν; συνεχώρει. πότερον οὖν ψευδῆ μὲν λέγειν οὐκ ἔστι, δοξάζειν μέντοι ἔστιν; οὐδὲ δοξάζειν, ἔφη. οὐδʼ ἄρα ψευδής, ἦν δʼ ἐγώ, δόξα ἔστι τὸ παράπαν. οὐκ ἔφη. οὐδʼ ἄρα ἀμαθία οὐδʼ ἀμαθεῖς ἄνθρωποι· ἢ οὐ τοῦτʼ ἂν εἴη ἀμαθία, εἴπερ εἴη, τὸ ψεύδεσθαι τῶν πραγμάτων;4 πάνυ γε, ἔφη. ἀλλὰ τοῦτο οὐκ ἔστιν, ἦν δʼ ἐγώ. οὐκ ἔφη. λόγου ἕνεκα, ὦ Διονυσόδωρε, λέγεις τὸν λόγον, ἵνα δὴ ἄτοπον λέγῃς, ἢ ὡς ἀληθῶς δοκεῖ σοι οὐδεὶς εἶναι ἀμαθὴς ἀνθρώπων; ἀλλὰ σύ, ἔφη, ἔλεγξον. ἦ καὶ ἔστι τοῦτο κατὰ τὸν σὸν λόγον, ἐξελέγξαι, μηδενὸς ψευδομένου; οὐκ ἔστιν, ἔφη ὁ Εὐθύδημος. οὐδʼ ἄρα ἐκέλευεν, ἔφην ἐγώ, νυνδὴ Διονυσόδωρος ἐξελέγξαι; τὸ γὰρ μὴ ὂν πῶς ἄν τις κελεύσαι; σὺ δὲ κελεύεις; ὅτι, ἦν δʼ ἐγώ, ὦ Εὐθύδημε, τὰ σοφὰ ταῦτα καὶ τὰ εὖ ἔχοντα οὐ πάνυ τι μανθάνω, ἀλλὰ παχέως πως ἐννοῶ. ἴσως μὲν οὖν φορτικώτερόν τι ἐρήσομαι, ἀλλὰ συγγίγνωσκε.
苏格拉底：“‘那么，这是怎么回事？’ 他（迪奥尼索多洛斯）说道：‘存在的万物，每一个都有其说明吗？’ ‘确实如此。’ ‘是按照它存在的样子，还是按照它不存在的样子？’ ‘按照它存在的样子。’ ‘因为如果你还记得，克特西波斯，’ 他说道，‘我们刚才也证明了，没有人按照不存在的样子说话，因为没有人被表明是在说不存在的事物。’ ‘那么这又如何呢？’ 克特西波斯说道：‘难道我和你之间的反驳就因此减少了吗？’ ‘那么，’ 他说道：‘如果我们双方都对同一事物发表说明，我们会是在反驳吗？或者在这种情况下，我们岂不是肯定在说同样的话？’ ——他表示同意。—— ‘但是，当双方都没有说出该事物的说明时，那时我们会是在反驳吗？或者在这种情况下，我们任何人都根本没有提起过该事物？’ ——对这一点他也表示同意。—— ‘但那么，当我说该事物的说明，而你说另一个事物的另一个说明时，那时我们是在反驳吗？还是说，我确实说了该事物，而你却根本连话都没说？而一个不说的人，又怎能反驳一个说了的人呢？’ 克特西波斯于是沉默了。而我对这个论证感到惊奇，便说道：‘迪奥尼索多洛斯啊，你这是什么意思？因为我听过许多人多次提起这同一个论证，并且总是感到惊奇——因为普罗泰戈拉的追随者们非常频繁地使用它，甚至更古老的人也是如此。在我看来，它总是令人惊叹，既颠覆了他人，也颠覆了自身——我想我能从你那里最好地了解其真相。难道不就是说说谎是不可能的吗？——因为这个论证的作用就在于此，不是吗？——说话的人要么说真话，要么就不说话，是吗？’ 他表示同意。 ‘那么，难道说假话是不可能的，但有虚假意见却是可能的吗？’ ‘连有虚假意见也不可能，’他说道。 ‘那么，根本就没有虚假的意见了？’我说道。 ‘没有，’他说道。 ‘那么，既没有无知，也没有无知的人了？或者，如果真有无知的话，无知不就是在事物上受欺骗吗？’ ‘确实如此，’他说道。 ‘但这是不存在的，’我说道。 ‘不存在，’他说道。 ‘迪奥尼索多洛斯啊，你是为了论争而说这个论证，故意说些奇谈怪论，还是真的认为人类之中没有任何人是无知的？’ ‘你倒是，’他说道，‘来反驳一下看。’ ‘如果没有任何人说谎，按照你的论证，真的存在反驳这回事吗？’ ‘不存在，’俄浦狄摩斯说道。 ‘那么，刚才迪奥尼索多洛斯并没有命令我进行反驳了？’我说道。 ‘因为不存在的事物，谁又怎么能下令呢？不过你是在下令吗？’ ‘因为，俄浦狄摩斯啊，’我说道，‘这些智慧而精妙的话，我并不是很能理解，而是理解得相当迟钝。所以，或许我会问一些有些粗俗的问题，但请你包涵。’”
- 286εἰσὶν ἑκάστῳ τῶν ὄντων λόγοι
ἑκάστῳ 是表示所有关系的与格，τῶν ὄντων（现在分词 ὤν 的复数属格，“存在的事物”）作为部分属格修饰它。直译为“对于每一个存在的事物，都有其说明（logos）”。
- 286bοὐ γάρ τοι ἀλλά
带有强烈肯定对比或惊讶强调的习惯用语（“因为实际上”、“因为正是”）。此处的 οὐ 并非否定后面的从句，而是整个固定搭配起到了引入强烈肯定或确认的作用。
- 286cἄλλο τι ψευδῆ λέγειν οὐκ ἔστιν
缩写自 ἄλλο τι ἤ（“难道还有别的情况吗，不，没有”，即“难道不是……吗”），其中 ἤ 被省略。在此作为通过双重否定进行反问或确认的疑问句发挥作用。
- 286dτὸ ψεύδεσθαι τῶν πραγμάτων
名词化的不定式 ψεύδεσθαι（“犯错”、“受欺骗”）支配属格 τῶν πραγμάτων。该属格在此起到了表示偏离的离格（“偏离事实”）或客观属格（“在事物上犯错”）的作用。