普萨乌米斯的胜利与埃尔基诺斯神话｜品达《奥林匹亚颂》4.1–4.28 希腊语原文·中文译文

ἐλατὴρ ὑπέρτατε βροντᾶς ἀκαμαντόποδος Ζεῦ· τεαὶ γὰρ ὧραιὑπὸ ποικιλοφόρμιγγος ἀοιδᾶς¹ ἑλισσόμεναί μʼ ἔπεμψανὑψηλοτάτων μάρτυρʼ ἀέθλων.

疲惫不知之足的雷霆之至高御者宙斯啊！因为您的‘时令女神们’，伴随着万般变化的竖琴歌声旋转，派我来作这至高无上竞技的见证人。

ξείνων δʼ εὖ πρασσόντων ἔσαναν² αὐτίκʼ ἀγγελίανποτὶ γλυκεῖαν ἐσλοί.

而当朋友们成功之时，善良的人们便会立刻为那甜美的消息而欢欣鼓舞。

ἀλλʼ, ὦ Κρόνου παῖ, ὃς Αἴτναν ἔχεις,ἶπον³ ἀνεμόεσσαν ἑκατογκεφάλα Τυφῶνος ὀβρίμου,Οὐλυμπιονίκαν δέκευΧαρίτων ἕκατι τόνδε κῶμον,

但是，克洛诺斯之子啊，领有埃特纳——那压在强大的百头堤丰身上随风呼啸的重担者，求您因美惠三女神之故，接纳这奥林匹亚胜利的狂欢游行，

χρονιώτατον φάος εὐρυσθενέων ἀρετᾶν. Ψαύμιος γὰρ ἵκειὀχέων,⁴ ὅς, ἐλαίᾳ στεφανωθεὶς Πισάτιδι, κῦδος ὄρσαι

作为具有广大力量之美德的最持久的光芒。因为这来自于沙乌米斯的战车，他戴着比萨的奥利弗花冠，正急于给卡马里纳带来荣耀。

σπεύδει Καμαρίνᾳ. θεὸς εὔφρων

愿神对他的其余祈祷心怀好意；

εἴη λοιπαῖς εὐχαῖς· ἐπεί νιν αἰνέω μάλα μὲντροφαῖς ἑτοῖμον ἵππων,

因为我极力赞美他：热心于马匹的饲养，

χαίροντά τε ξενίαις πανδόκοις

乐于接待一切客人的好客，

καὶ πρὸς ἁσυχίαν φιλόπολιν καθαρᾷ γνώμᾳ τετραμμένον.

并且以纯洁的心灵致力于热爱城邦的和平。

οὐ ψεύδεϊ τέγξω λόγον·

我绝不用谎言玷污我的言辞；

διάπειρά τοι βροτῶν ἔλεγχος·

考验确实是凡人的试金石；

ἅπερ Κλυμένοιο παῖδα

正是这考验，将克吕墨诺斯之子

Λαμνιάδων γυναικῶν

从雷姆诺斯妇女

ἔλυσεν ἐξ ἀτιμίας.

的羞辱中解救了出来。

χαλκέοισι δʼ ἐν ἔντεσι νικῶν δρόμον

他身着青铜铠甲赢得了竞跑，

ἔειπεν Ὑψιπυλείᾳ μετὰ στέφανον ἰών·

在去领受花冠时对许普西皮勒说：

οὗτος ἐγὼ ταχυτᾶτι·

‘这就是速度上的我；

χεῖρες δὲ καὶ ἦτορ ἴσον.

我的双手和心灵也毫不逊色。’

φύονται δὲ καὶ νέοις ἐν ἀνδράσινπολιαὶ θαμὰ καὶ παρὰ τὸν ἁλικίαςἐοικότα χρόνον.

即使在年轻男子身上，也常常会甚至在不符合其年龄的时期，长出灰白的头发。

语法注4 条

4.2ὑπὸ ποικιλοφόρμιγγος ἀοιδᾶς
介词 ὑπό 接属格在此表示伴随或背景状况，意为“在……的伴奏下”或“伴随着”竖琴的歌声。
4.4ἔσαναν
动词 σαίνω（本意为狗“摇尾巴”，此处为泛指不定过去时）的过去时，在此喻指“喜悦地迎接”或“为之欢欣鼓舞”。
4.7ἶπον
意为“压榨机”或“重石”的名词。在此作为同格或宾语，用以比喻压在巨怪堤丰身上的埃特纳火山。
4.10Ψαύμιος γὰρ ἵκει ὀχέων
动词 ἵκει（“来”）的主语需补充前文的 κῶμος（“狂欢”）。Ψαύμιος ὀχέων（“源自沙乌米斯的战车”）在此充当表示起源或分离的属格。

翻译：Gemini 3.5 Flash（2026-05-22 发布）・修订记录（1 处，最近 2026-09-21）

urn:cts:greekLit:tlg0033.tlg001.humanitext-grc2:4.1-4.28