- 底本
- Aristophanes. Aristophanis Comoediae, Vol. 1. Hall, F. W. and Geldart, William M., editors. Oxford: Clarendon Press, 1906.
- 翻译
- AI 生成（gemini-3.5-flash） — 机器翻译，可能包含错误
- 语言
- 日本語 · English · 简体中文 · 한국어
- CTS URN
- urn:cts:greekLit:tlg0019.tlg005.humanitext-grc2:410-506
- 输出
- Humanitext Reader · reader.humanitext.ai · 2026-10-27
特里盖奥斯通过赠送黄金杯赢得了赫尔墨斯的支持，并为迎回和平女神举行了祈祷和奠酒仪式。众人开始拉动绳索挖掘和平，但因各个城邦心怀鬼胎、各执一词，导致挖掘工作进展缓慢。
ἡμεῖς μὲν ὑμῖν θύομεν, τούτοισι δὲ
我们向你们献祭，但向那两者
οἱ βάρβαροι θύουσι. διὰ τοῦτʼ εἰκότως
蛮族却向他们献祭。因此，理所当然地，
βούλοιντʼ ἂν ἡμᾶς πάντας ἐξολωλέναι,
他们希望我们全部毁灭，
ἵνα τὰς τελετὰς λάβοιεν αὐτοὶ τῶν θεῶν.
以便他们自己能独占神明的祭仪。
ταῦτʼ ἄρα πάλαι τῶν ἡμερῶν παρεκλεπτέτην
正因如此，他们早就偷偷窃取日子，
καὶ τοῦ κύκλου παρέτρωγον1 ὑφʼ ἁμαρτωλίας.
出于恶意，蚕食着天体的运行轨道。
ναὶ μὰ Δία. πρὸς ταῦτʼ ὦ φίλʼ Ἑρμῆ ξύλλαβε
凭宙斯起誓，确实如此！因此，亲爱的赫尔墨斯，请协助
ἡμῖν προθύμως τήνδε καὶ ξυνέλκυσον.
我们，热心地和我们一起拉起她。
καί σοι τὰ μεγάλʼ ἡμεῖς Παναθήναιʼ ἄξομεν
我们将为您举办盛大的雅典娜节，
πάσας τε τὰς ἄλλας τελετὰς τὰς τῶν θεῶν,
以及神明所有的其他祭仪，
μυστήριʼ Ἑρμῇ, Διιπόλειʼ, Ἀδώνια·
属于赫尔墨斯的秘仪、迪伊波利亚节、阿多尼斯节。
ἄλλαι τέ σοι πόλεις πεπαυμέναι κακῶν
其他摆脱了灾祸的城邦，
ἀλεξικάκῳ θύσουσιν Ἑρμῇ πανταχοῦ.
也将在各处向驱邪的赫尔墨斯献祭。
χἄτερʼ ἔτι πόλλʼ ἕξεις ἀγαθά. πρῶτον δέ σοι
您还将得到许多其他好处。首先，我把这个
δῶρον δίδωμι τήνδʼ, ἵνα σπένδειν ἔχῃς.
作为礼物送给您，这样您就可以用来奠酒了。
οἴμʼ ὡς ἐλεήμων εἴμʼ ἀεὶ τῶν χρυσίδων.2
哎呀，我对黄金杯总是这么心疼。
ὑμέτερον ἐντεῦθεν ἔργον ὦνδρες. ἀλλὰ ταῖς ἄμαις
从现在起就是你们的工作了，伙计们！快拿着铁锹
εἰσιόντες ὡς τάχιστα τοὺς λίθους ἀφέλκετε.
进去，尽可能快地把石头拉开。
ταῦτα δράσομεν· σὺ δʼ ἡμῖν ὦ θεῶν σοφώτατε
我们会照办的。而您，神明中最聪慧的一位，请在一旁监督我们，
ἅττα χρὴ ποιεῖν ἐφεστὼς φράζε δημιουργικῶς·
像个工匠大师一样指导我们该怎么做。
τἄλλα δʼ εὑρήσεις ὑπουργεῖν ὄντας ἡμᾶς οὐ κακούς.
至于其他的事，您会发现我们协助起来毫不含糊。
ἄγε δὴ σὺ ταχέως ὕπεχε τὴν φιάλην, ὅπως
来吧，快把奠酒杯递过来，这样我们
ἔργῳ ʼφιαλοῦμεν3 εὐξάμενοι τοῖσιν θεοῖς.
就能在向神明祈祷之后，真正开始大干一场。
σπονδὴ σπονδή·
奠酒，奠酒！
εὐφημεῖτε εὐφημεῖτε.
肃静，肃静！
σπένδοντες εὐχόμεσθα τὴν νῦν ἡμέραν
在奠酒时我们祈祷，让今天这一天
Ἕλλησιν ἄρξαι πᾶσι πολλῶν κἀγαθῶν,
成为所有希腊人获得众多幸福的开始，
χὤστις προθύμως ξυλλάβοι τῶν σχοινίων,
谁要是热心地拉住绳索，
τοῦτον τὸν ἄνδρα μὴ λαβεῖν ποτʼ ἀσπίδα.
愿那个人永远不需要拿起盾牌。
μὰ Δίʼ ἀλλʼ ἐν εἰρήνῃ διαγαγεῖν τὸν βίον,
凭宙斯起誓，不，愿他在和平中度过一生，
ἔχονθʼ ἑταίραν καὶ σκαλεύοντʼ ἄνθρακας.
身边有情人相伴，拨弄着炭火。
ὅστις δὲ πόλεμον μᾶλλον εἶναι βούλεται
但谁要是更希望有战争，
μηδέποτε παύσασθʼ αὐτὸν ὦ Διόνυσʼ ἄναξ
愿他永远不要停止，狄奥尼索斯主宰啊，
ἐκ τῶν ὀλεκράνων ἀκίδας ἐξαιρούμενον.
从他的手肘中拔出箭头的痛苦。
κεἴ τις ἐπιθυμῶν ταξιαρχεῖν σοὶ φθονεῖ
如果有人因为渴望当上部队长而嫉妒您
ἐς φῶς ἀνελθεῖν ὦ πότνιʼ, ἐν ταῖσιν μάχαις
重见光明，噢，尊贵的高贵女士，愿他在战斗中
πάσχοι γε τοιαῦθʼ οἷάπερ Κλεώνυμος.
遭受像克莱奥尼莫斯那样的下场。
κεἴ τις δορυξὸς ἢ κάπηλος ἀσπίδων,
如果有枪矛雕刻工或盾牌商，
ἵνʼ ἐμπολᾷ βέλτιον, ἐπιθυμεῖ μαχῶν
为了能卖出更好的价钱而渴望战争，
ληφθεὶς ὑπὸ λῃστῶν ἐσθίοι κριθὰς μόνας.
愿他被海盗抓去，只能吃大麦。
κεἴ τις στρατηγεῖν βουλόμενος μὴ ξυλλάβοι,
至于想当将军而不肯帮忙的人，
ἢ δοῦλος αὐτομολεῖν παρεσκευασμένος
或者是准备逃跑的奴隶，
ἐπὶ τοῦ τροχοῦ γʼ ἕλκοιτο μαστιγούμενος.
愿他被绑在车轮上接受鞭刑，被拖着走。
ἡμῖν δʼ ἀγαθὰ γένοιτʼ. ἰὴ παιὼν ἰή.
愿好运降临到我们身上！伊埃·派昂，伊埃！
ἄφελε τὸ παίειν ἀλλʼ ἰὴ μόνον λέγε.
拿掉“击打”，只说“伊埃”就行。
ἰὴ ἰὴ τοίνυν, ἰὴ μόνον λέγω.
那么，伊埃，伊埃，我只说“伊埃”。
Ἑρμῇ Χάρισιν Ὥραισιν Ἀφροδίτῃ Πόθῳ.
献给赫尔墨斯、美惠三女神、时序三女神、阿佛洛狄忒、渴望。
Ἄρει δέ;
还有阿瑞斯呢？
μὴ μή.
不要，不要！
μηδʼ Ἐνυαλίῳ γε;
埃纽阿里奥斯也不行吗？
μή.
不行！
ὑπότεινε δὴ πᾶς καὶ κάταγε τοῖσιν κάλῳς.
全员把绳拉紧，用缆绳往下拉！
ὦ εἶα.
嗨哟，嗬。
εἶα μάλα.
用力，嗬。
ὦ εἶα.
嗨哟，嗬。
εἶα ἔτι μάλα.
再用力，嗬。
ὦ εἶα, ὦ εἶα.
嗨哟，嗬，嗨哟，嗬。
ἀλλʼ οὐχ ἕλκουσʼ ἅνδρες ὁμοίως.
但是大家拉得不均匀啊。
οὐ ξυλλήψεσθʼ; οἷʼ ὀγκύλλεσθʼ·
你们不帮忙吗？看你们装腔作势的样子！
οἰμώξεσθʼ οἱ Βοιωτοί.
你们波奥蒂亚人要倒大霉了。
εἶά νυν.
来吧，现在。
εἶα ὦ.
嗨哟，嗬。
ἀλλʼ ἄγετε ξυνανέλκετε καὶ σφώ.
喂，你们两个也一起来拉。
οὔκουν ἕλκω κἀξαρτῶμαι
难道我没有在拉，没有挂在上面，
κἀπεμπίπτω καὶ σπουδάζω;
倾尽全力，拼命干活吗？
πῶς οὖν οὐ χωρεῖ τοὔργον;
那么为什么活计一点进展也没有？
ὦ Λάμαχʼ ἀδικεῖς ἐμποδὼν καθήμενος.
噢，拉马科斯，你坐在路中间挡道，太不像话了。
οὐδὲν δεόμεθʼ ὦνθρωπε τῆς σῆς μορμόνος.
伙计，我们一点也不需要你那吓人的莫尔莫盾徽。
οὐδʼ οἵδε γʼ εἷλκον οὐδὲν ἁργεῖοι πάλαι
这些阿哥斯人也老早就一点不拉，
ἀλλʼ ἢ κατεγέλων τῶν ταλαιπωρουμένων,
却只是嘲笑那些辛苦干活的人，
καὶ ταῦτα διχόθεν μισθοφοροῦντες ἄλφιτα.
而且他们还从两边拿着大麦津贴。
ἀλλʼ οἱ Λάκωνες ὦγάθʼ ἕλκουσʼ ἀνδρικῶς.
但是，好家伙，拉栖代梦人拉得很卖力。
ἆρʼ οἶσθʼ ὅσοι γʼ αὐτῶν ἔχονται τοῦ ξύλου,4
你知道吗，他们中只有那些被木枷锁住的人
μόνοι προθυμοῦντʼ· ἀλλʼ ὁ χαλκεὺς οὐκ ἐᾷ.
才是热心的，但是铁匠不允许他们这样做。
οὐδʼ οἱ Μεγαρῆς δρῶσʼ οὐδέν· ἕλκουσιν δʼ ὅμως
麦加拉人也没起什么作用；不过他们还在拉，
γλισχρότατα σαρκάζοντες ὥσπερ κυνίδια,
极其惨淡地龇牙咧嘴，就像小狗一样，
ὑπὸ τοῦ γε λιμοῦ νὴ Δίʼ ἐξολωλότες.
凭宙斯起誓，因为饥饿快要完蛋了。
οὐδὲν ποιοῦμεν ὦνδρες· ἀλλ ὁμοθυμαδὸν
我们毫无进展，伙计们！我们必须万众一心
ἅπασιν ἡμῖν αὖθις ἀντιληπτέον.
再次一起动手。
ὦ εἶα.
嗨哟，嗬。
εἶα μάλα.
用力，嗬。
ὦ εἶα.
嗨哟，嗬。
εἶα νὴ Δία.
凭宙斯起誓，用力。
μικρόν γε κινοῦμεν.
我们挪动了一点点。
οὔκουν δεινὸν
这难道不可恶吗，
τοὺς μὲν τείνειν τοὺς δʼ ἀντισπᾶν;
有些人在用力，而另一些人却在往相反的方向扯？
πληγὰς λήψεσθʼ ὦργεῖοι.
你们阿哥斯人，要挨揍了。
εἶά νυν.
来吧，现在。
εἶα ὦ.
嗨哟，嗬。
ὡς κακόνοι τινές εἰσιν ἐν ἡμῖν.
看来我们中间有一些心怀不轨的人。
ὑμεῖς μὲν γοῦν οἱ κιττῶντες
至少，你们这些渴望
τῆς εἰρήνης σπᾶτʼ ἀνδρείως.
和平的人，要勇敢地拉。
ἀλλʼ εἴσʼ οἳ κωλύουσιν.
但是有人在阻挠。
ἄνδρες Μεγαρῆς οὐκ ἐς κόρακας ἐρρήσετε;
麦加拉人，你们还不滚去喂乌鸦吗？
μισεῖ γὰρ ὑμᾶς ἡ θεὸς μεμνημένη·
女神恨你们，因为她记着呢：
πρῶτοι γὰρ αὐτὴν τοῖς σκορόδοις ἠλείψατε.5
是你们最先用大蒜擦痛了她。
καὶ τοῖς Ἀθηναίοισι παύσασθαι λέγω
我也对雅典人说：停止
ἐντεῦθεν ἐχομένοις ὅθεν νῦν ἕλκετε·
从你们现在拉扯的地方继续抓着；
οὐδὲν γὰρ ἄλλο δρᾶτε πλὴν δικάζετε.
因为你们除了打官司之外什么都不干。
ἀλλʼ εἴπερ ἐπιθυμεῖτε τήνδʼ ἐξελκύσαι,
但是，如果你们真的渴望把她拉出来，
- 414παρεκλεπτέτην / παρέτρωγον
前者的动词 παρεκλεπτέτην 是第三人称双数未过去式主动语态，与双数主语“月亮与太阳”一致；而后面的 παρέτρωγον 则是第三人称复数未过去式主动语态。这展示了雅典方言中双数主语可以灵活搭配复数动词的语法惯例。
- 425τῶν χρυσίδων
由形容词 ἐλεήμων（富有同情心的）所引导的宾格性属格，表示情感的对象。赫尔墨斯滑稽地对黄金杯表达“同情”，实际上展示了他的贪婪。
- 432ἔργῳ ʼφιαλοῦμεν
动词 ʼφιαλοῦμεν（即 ἐφιαλοῦμεν）是 ἐφιάλλω（着手、发射）的将来直陈式，与 ὅπως 连用构成雅典方言中常见的目的/努力从句。同时，它与前文的 φιάλη（奠酒杯）构成了双关语。
- 479ἔχονται τοῦ ξύλου
由中间态动词 ἔχομαι（紧抓、被束缚）所支配的接触性属格。此处“被木枷锁住”幽默且委婉地指代了被囚禁在木质足枷中的斯巴达战俘。
- 502τοῖς σκορόδοις ἠλείψατε
与格 τοῖς σκορόδοις（大蒜）是工具与格。“用大蒜擦痛她”是一个双关隐喻，既指麦加拉盛产大蒜，又暗指麦加拉人刺激并激怒了和平女神，从而挑起了战争（即麦加拉法令）。
翻译：Gemini 3.5 Flash（2026-05-22 发布）・修订记录（1 处，最近 2026-09-21）
- 2026-09-21 AI校阅 — 译文 1 处