- 底本
- Aristophanes. Aristophanis Comoediae, Vol. 1. Hall, F. W. and Geldart, William M., editors. Oxford: Clarendon Press, 1906.
- 翻译
- AI 生成（gemini-3.5-flash） — 机器翻译，可能包含错误
- 语言
- 日本語 · English · 简体中文 · 한국어
- CTS URN
- urn:cts:greekLit:tlg0019.tlg003.humanitext-grc2:164-243
- 输出
- Humanitext Reader · reader.humanitext.ai · 2026-10-27
斯特雷普西阿得斯进入思考所，听门徒讲述了苏格拉底奇特的科学探索与偷窃外套等轶事，随后他见到了悬挂在空中的苏格拉底本人，并恳求向其学习辩论以逃避债务。
τὸν πρωκτὸν ἠχεῖν1 ὑπὸ βίας τοῦ πνεύματος.
它的屁股就会因气体的力量而发出鸣响。
σάλπιγξ ὁ πρωκτός ἐστιν ἄρα τῶν ἐμπίδων.
那么蚊子的屁股竟然是喇叭啊！
ὦ τρισμακάριος τοῦ διεντερεύματος.2
噢，因这探究肠子而无比幸运的人啊！
ἦ ῥᾳδίως φεύγων ἂν ἀποφύγοι δίκην
一个深知蚊子肠子的人，
ὅστις δίοιδε τοὔντερον τῆς ἐμπίδος.
要是被告了，肯定能轻易脱罪吧。
πρώην δέ γε γνώμην μεγάλην ἀφῃρέθηὑπʼ ἀσκαλαβώτου.
不过就在前不久，他的一项伟大构想被一只壁虎给夺走了。
τίνα τρόπον; κάτειπέ μοι.
用什么方式？快告诉我。
ζητοῦντος αὐτοῦ3 τῆς σελήνης τὰς ὁδοὺς
当他正在研究月球的运行轨道
καὶ τὰς περιφορὰς εἶτʼ ἄνω κεχηνότος
和公转，并且向上张着嘴的时候，
ἀπὸ τῆς ὀροφῆς νύκτωρ γαλεώτης κατέχεσεν.
夜里一只壁虎从天花板上拉屎拉在他身上。
ἥσθην γαλεώτῃ καταχέσαντι Σωκράτους.
那只拉屎在苏格拉底身上的壁虎真是逗乐我了！
ἐχθὲς δέ γʼ ἡμῖν δεῖπνον οὐκ ἦν ἑσπέρας.
不过，昨天晚上我们可是连晚饭都没得吃。
εἶεν· τί οὖν πρὸς τἄλφιτʼ ἐπαλαμήσατο;
好吧；那他为了弄到大麦面，想出了什么妙策？
κατὰ τῆς τραπέζης καταπάσας λεπτὴν τέφραν
在桌上撒上细灰，
κάμψας ὀβελίσκον εἶτα διαβήτην λαβὼν
把烤肉铁签弯过来，然后拿着圆规——
ἐκ τῆς παλαίστρας θοἰμάτιον ὑφείλετο.
从摔跤场顺走了一件外套。
τί δῆτʼ ἐκεῖνον τὸν Θαλῆν θαυμάζομεν;
那我们为什么还要去崇拜那个泰勒斯呢？
ἄνοιγʼ ἄνοιγʼ ἀνύσας τὸ φροντιστήριον,
快点开门，快开思考所，
καὶ δεῖξον ὡς τάχιστά μοι τὸν Σωκράτη.
尽快把苏格拉底指给我看。
μαθητιῶ γάρ· ἀλλʼ ἄνοιγε τὴν θύραν.
因为我渴望成为弟子；快开门。
ὦ Ἡράκλεις ταυτὶ ποδαπὰ τὰ θηρία;
噢，赫拉克勒斯啊，这些都是些什么怪兽？
τί ἐθαύμασας; τῷ σοι δοκοῦσιν εἰκέναι;
你惊讶什么？你觉得他们像什么？
τοῖς ἐκ Πύλου ληφθεῖσι τοῖς Λακωνικοῖς.
像那些在皮洛斯被俘虏的拉哥尼亚人（斯巴达人）。
ἀτὰρ τί ποτʼ ἐς τὴν γῆν βλέπουσιν οὑτοιί;
不过，这些人究竟为什么一直盯着地面看？
ζητοῦσιν οὗτοι τὰ κατὰ γῆς.
他们在寻找地底下的东西。
βολβοὺς ἄρα
那就是在挖洋葱（球根）了。
ζητοῦσι. μή νυν τουτογὶ φροντίζετε·
那你们就别为这事费心思了；
ἐγὼ γὰρ οἶδʼ ἵνʼ εἰσὶ μεγάλοι καὶ καλοί.
因为我知道哪里有又大又好的。
τί γὰρ οἵδε δρῶσιν οἱ σφόδρʼ ἐγκεκυφότες;
那么这些弯腰弯得这么厉害的人又是在干什么？
οὗτοι δʼ ἐρεβοδιφῶσιν ὑπὸ τὸν Τάρταρον.
这些人在搜寻塔耳塔洛斯底下的黑暗深渊。
τί δῆθʼ ὁ πρωκτὸς ἐς τὸν οὐρανὸν βλέπει;
那为什么屁股又朝着天看呢？
αὐτὸς καθʼ αὑτὸν ἀστρονομεῖν διδάσκεται.
它自己正在自学天文学呢。
ἀλλʼ εἴσιθʼ, ἵνα μὴ ʼκεῖνος ὑμῖν ἐπιτύχῃ.
不过快进去吧，免得那个人撞见你们。
μήπω γε μήπω γʼ· ἀλλʼ ἐπιμεινάντων, ἵνα
先别急，先别急！让他们再留一会儿，
αὐτοῖσι κοινώσω τι πραγμάτιον ἐμόν.
好让我跟他们商量一下我自己的那点小事。
ἀλλʼ οὐχ οἷόν τʼ αὐτοῖσι πρὸς τὸν ἀέρα
但是，让他们在户外的空气中
ἔξω διατρίβειν πολὺν ἄγαν ἐστὶν χρόνον.
待太长时间是不可能的。
πρὸς τῶν θεῶν τί γὰρ τάδʼ ἐστίν; εἰπέ μοι.
凭诸神发誓，这究竟是什么？告诉我。
ἀστρονομία μὲν αὑτηί.
这是天文学。
τουτὶ δὲ τί;
那这又是什么？
γεωμετρία.
几何学。
τοῦτʼ οὖν τί ἐστι χρήσιμον;
那这有什么用处？
γῆν ἀναμετρῆσαι.
用来测量土地。
πότερα τὴν κληρουχικήν;
是分给殖民者的那种地吗？
οὔκ, ἀλλὰ τὴν σύμπασαν.
不，是测量整个地球。
ἀστεῖον λέγεις.
你说得可真妙。
τὸ γὰρ σόφισμα δημοτικὸν καὶ χρήσιμον.
因为这发明既平民化又实用。
αὕτη δέ σοι γῆς περίοδος πάσης. ὁρᾷς;
这就是给你的整个地球的地图。你看到了吗？
αἵδε μὲν Ἀθῆναι.
这就是雅典。
τί σὺ λέγεις; οὐ πείθομαι,
你说什么？我可不信，
ἐπεὶ δικαστὰς οὐχ ὁρῶ καθημένους.
因为我没看到法官们坐着。
ὡς τοῦτʼ ἀληθῶς Ἀττικὸν τὸ χωρίον.
不过，这块地方确实是阿提卡。
καὶ ποῦ Κικυννῆς εἰσὶν οὑμοὶ δημόται;
那我的奇库诺同乡都在哪里？
ἐνταῦθʼ ἔνεισιν. ἡ δέ γʼ Εὔβοἰ, ὡς ὁρᾷς,
他们就在这里面。至于这优波亚，如你所见，
ἡδὶ παρατέταται μακρὰ πόρρω πάνυ.
在这边拉得很长，延伸到很远的地方。
οἶδʼ· ὑπὸ γὰρ ἡμῶν παρετάθη4 καὶ Περικλέους.
我知道；因为它是被我们和伯里克利给拉扯（压榨）出来的。
ἀλλʼ ἡ Λακεδαίμων ποῦ ʼσθʼ;
但是拉哥代蒙（斯巴达）在哪儿呢？
ὅπου ʼστίν; αὑτηί.
在哪儿？就在这里。
ὡς ἐγγὺς ἡμῶν. τοῦτο πάνυ φροντίζετε,
离我们太近了！你们得使劲想办法，
ταύτην ἀφʼ ἡμῶν ἀπαγαγεῖν πόρρω πάνυ.
把它从我们身边搬到大老远去。
ἀλλʼ οὐχ οἷόν τε.
但这是办不到的。
νὴ Δίʼ οἰμώξεσθʼ ἄρα.
凭宙斯发誓，那你们可就要倒霉了。
φέρε τίς γὰρ οὗτος οὑπὶ τῆς κρεμάθρας ἀνήρ;
喂，那在吊篮上的那个男人是谁？
αὐτός.
他本人。
τίς αὐτός;
‘他本人’是谁？
Σωκράτης.
苏格拉底。
ὦ Σώκρατες.
噢，苏格拉底！
ἴθʼ οὗτος, ἀναβόησον αὐτόν μοι μέγα.
喂，你帮我大声叫他一下。
αὐτὸς μὲν οὖν σὺ κάλεσον· οὐ γάρ μοι σχολή.
还是你自己叫吧；我可没空。
ὦ Σώκρατες,
噢，苏格拉底！
ὦ Σωκρατίδιον.
噢，亲爱的苏格拉底小宝贝！
τί με καλεῖς ὦφήμερε;
你为什么叫我，噢，朝生暮死的人啊？
πρῶτον μὲν ὅ τι δρᾷς ἀντιβολῶ κάτειπέ μοι.
首先，求求您告诉我，您到底在干什么。
ἀεροβατῶ καὶ περιφρονῶ τὸν ἥλιον.
我步履虚空，俯瞰（思索）着太阳。
ἔπειτʼ ἀπὸ ταρροῦ τοὺς θεοὺς ὑπερφρονεῖς,
这么说，如果真的是这样，您是从吊篮里瞧不起（俯视）神明，
ἀλλʼ οὐκ ἀπὸ τῆς γῆς, εἴπερ;
而不是从地上？
οὐ γὰρ ἄν ποτε
因为如果我不把思想悬挂起来，
ἐξηῦρον ὀρθῶς τὰ μετέωρα πράγματα,
不把精细的思索融合到同质的空气中，
εἰ μὴ κρεμάσας τὸ νόημα καὶ τὴν φροντίδαλεπτὴν καταμείξας ἐς τὸν ὅμοιον ἀέρα.
我就绝不可能正确地发现天上的奥秘。
εἰ δʼ ὢν χαμαὶ τἄνω κάτωθεν ἐσκόπουν,
如果我待在地上，从下面看上面的东西，
οὐκ ἄν ποθʼ ηὗρον· οὐ γὰρ ἀλλʼ5 ἡ γῆ βίᾳ
我绝不可能找到它们；因为大地会强行
ἕλκει πρὸς αὑτὴν τὴν ἰκμάδα τῆς φροντίδος.
把思想的湿气吸向自己。
πάσχει δὲ ταὐτὸ τοῦτο καὶ τὰ κάρδαμα.
而这同样的事情，也发生在水芹上。
τί φῄς;
您说什么？
ἡ φροντὶς ἕλκει τὴν ἰκμάδʼ ἐς τὰ κάρδαμα;
思想会把湿气吸引到水芹上？
ἴθι νυν κατάβηθʼ ὦ Σωκρατίδιον ὡς ἐμέ,
那么快下来吧，亲爱的苏格拉底小宝贝，到我这儿来，
ἵνα με διδάξῃς ὧνπερ οὕνεκʼ ἐλήλυθα.
好让我跟您学习我来的目的。
ἦλθες δὲ κατὰ τί;
那你为何而来？
βουλόμενος μαθεῖν λέγειν.
我想学习辩论。
ὑπὸ γὰρ τόκων χρήστων τε δυσκολωτάτων
因为由于利息和最难缠的债主，
ἄγομαι φέρομαι, τὰ χρήματʼ ἐνεχυράζομαι.
我被洗劫一空，财产也被抵押扣押了。
πόθεν δʼ ὑπόχρεως σαυτὸν ἔλαθες γενόμενος;
那你又是怎么不知不觉地变得债务缠身的呢？
νόσος μʼ ἐπέτριψεν ἱππικὴ δεινὴ φαγεῖν.
是可怕的赛马病（赛马瘾）把我给榨干、毁掉了。
- 164τὸν πρωκτὸν ἠχεῖν
承接前一节（§160-163）的主动词 ἔφασκεν（“他说”）所支配的“对格与不定式”结构（间接引语）。不定式的逻辑主语是 τὸν πρωκτὸν，意为“［他说］屁股会发出鸣响”。
- 166τοῦ διεντερεύματος
伴随叹词性形容词 ὦ τρισμακάριος 的表示感叹原因的属格（genitive of cause）。
- 171ζητοῦντος αὐτοῦ
属格独立分词结构（genitive absolute），表示时间，译为“当他（苏格拉底）正在研究［月球轨道］时”。后续的分词 κεχηνότος (§172) 同样修饰 αὐτοῦ。
- 213παρετάθη
动词 παρατείνω 的直陈式被动语态不定过去时。这里巧妙地利用了双关：既指地图上优波亚岛的地理延伸（§212），又暗指在雅典统治和伯里克利手下因战争或税收而“被拉扯、被榨干（疲惫不堪）”。
- 232οὐ γὰρ ἀλλʼ
表示强烈肯定或强调原因的成语结构，意为“因为正是……（而不是别的）”或“因为确实是……”。通过否定之否定来表达强烈的肯定。