香肠贩子揭露克里昂的伪善与剥削｜阿里斯托芬《骑士》第785–848行希腊语原文·中文译文

785

κᾆτα καθίζου μαλακῶς, ἵνα μὴ τρίβῃς τὴν ἐν Σαλαμῖνι.¹

香肠贩子：然后请您温柔地坐下，免得擦伤您在萨拉米斯的那里。

ἄνθρωπε τίς εἶ; μῶν ἔκγονος εἶ τῶν Ἁρμοδίου τις ἐκείνων;

德墨斯：老兄，你是谁？难道你是那些著名的哈尔摩狄奥斯后裔中的一员吗？

τοῦτό γέ τοί σου τοὔργον ἀληθῶς γενναῖον καὶ φιλόδημον.

你的这个举动，确实真挚高尚且热爱平民。

ὡς ἀπὸ μικρῶν εὔνους αὐτῷ θωπευματίων γεγένησαι.

克里昂：你竟然用如此微不足道的谄媚，就赢得了他的好感！

καὶ σὺ γὰρ αὐτὸν πολὺ μικροτέροις τούτων δελεάσμασιν εἷλες.

香肠贩子：因为你也是用比这小得多的诱饵钓到了他。

790

καὶ μὴν εἴ πού τις ἀνὴρ ἐφάνη τῷ δήμῳ μᾶλλον ἀμύνων

克里昂：确实，如果任何地方出现任何一个比我更维护平民，

ἢ μᾶλλον ἐμοῦ σε φιλῶν, ἐθέλω περὶ τῆς κεφαλῆς περιδόσθαι.

或者比我更爱你的人，我愿意用我的头颅作赌注。

καὶ πῶς σὺ φιλεῖς, ὃς τοῦτον ὁρῶν οἰκοῦντʼ ἐν ταῖς φιδάκναισι

香肠贩子：你又怎么谈得上爱他？你看着他住在大木桶、

καὶ γυπαρίοις καὶ πυργιδίοις ἔτος ὄγδοον οὐκ ἐλεαίρεις,

小巢穴和防御塔里已经八年了，却毫不怜悯，

ἀλλὰ καθείρξας αὐτὸν βλίττεις; Ἀρχεπτολέμου δὲ φέροντος

反而把他关起来，榨取他的蜜汁？当阿尔克普托勒摩斯送来

795

τὴν εἰρήνην ἐξεσκέδασας, τὰς πρεσβείας τʼ ἀπελαύνεις

和平条约时，你却把它搅黄了，还用脚踢着屁股，把那些

ἐκ τῆς πόλεως ῥαθαπυγίζων, αἳ τὰς σπονδὰς προκαλοῦνται.

提议缔结盟约的使节赶出城去。

ἵνα γʼ Ἑλλήνων ἄρξῃ πάντων. ἔστι γὰρ ἐν τοῖς λογίοισιν

这只是为了让你统治所有的希腊人。因为神谕中写着，

ὡς τοῦτον δεῖ ποτʼ ἐν Ἀρκαδίᾳ πεντώβολον ἡλιάσασθαι,

他总有一天会在阿卡迪亚当上审判官，每天拿到五个奥波尔，

ἢν ἀναμείνῃ· πάντως δʼ αὐτὸν θρέψω γʼὼ καὶ θεραπεύσω,

只要他能等下去。不管怎样，我都会供养他，照顾他，

800

ἐξευρίσκων εὖ καὶ μιαρῶς ὁπόθεν τὸ τριώβολον ἕξει.

无论用光明的还是肮脏的手段，我都会找出让他能得到三个奥波尔的地方。

οὐχ ἵνα γʼ ἄρξῃ μὰ Δίʼ Ἀρκαδίας προνοούμενος, ἀλλʼ ἵνα μᾶλλον

香肠贩子：凭宙斯发誓，这绝不是因为你关心他能否统治阿卡迪亚，而是

σὺ μὲν ἁρπάζῃς καὶ δωροδοκῇς παρὰ τῶν πόλεων, ὁ δὲ δῆμος

为了让你自己能从各城邦抢夺和收受贿赂，而平民

ὑπὸ τοῦ πολέμου καὶ τῆς ὁμίχλης ἃ πανουργεῖς μὴ καθορᾷ σου,

因为战争和战火迷雾的笼罩，看不清你的恶行，

ἀλλʼ ὑπʼ ἀνάγκης ἅμα καὶ χρείας καὶ μισθοῦ πρός σε κεχήνῃ.

反而由于迫切的需要、穷困和津贴，向你张大嘴巴。

805

ἢν δέ ποτʼ εἰς ἀγρὸν οὗτος ἀπελθὼν εἰρηναῖος διατρίψῃ,

但如果他有一天能回到乡下，过上和平的生活，

καὶ χῖδρα φαγὼν ἀναθαρρήσῃ καὶ στεμφύλῳ ἐς λόγον ἔλθῃ,

吃着烤青麦重新振作起来，与油渣亲密交谈，

γνώσεται οἵων ἀγαθῶν αὐτὸν τῇ μισθοφορᾷ παρεκόπτου·

他就会明白，你用那些津贴从他那里夺走了何等美好的东西。

εἶθʼ ἥξει σοι δριμὺς ἄγροικος κατὰ σοῦ τὴν ψῆφον ἰχνεύων.

然后，他就会变成一个愤怒的乡下人，执着地追查选票来反对你。

ἃ σὺ γιγνώσκων τόνδʼ ἐξαπατᾷς καὶ ὀνειροπολεῖς περὶ σαυτοῦ.

你深知这一点，所以才欺骗他，并让他做着关于你自己的美梦。

810

οὔκουν δεινὸν ταυτί σε λέγειν δῆτʼ ἔστʼ ἐμὲ καὶ διαβάλλειν

克里昂：难道你这样说我，并在阿典娜人和平民面前诽谤我，不是一件可怕的事吗？

πρὸς Ἀθηναίους καὶ τὸν δῆμον, πεποιηκότα πλείονα χρηστὰ

凭德墨忒尔发誓，我对这个城邦所做的贡献，

νὴ τὴν Δήμητρα Θεμιστοκλέους πολλῷ περὶ τὴν πόλιν ἤδη;

早已远远超过了地米斯托克利。

ὦ πόλις Ἄργους² κλύεθʼ οἷα λέγει. σὺ Θεμιστοκλεῖ ἀντιφερίζεις;

香肠贩子：阿尔戈斯城啊，听听他说的是什么话！你竟敢与地米斯托克利相比？

ὃς ἐποίησεν τὴν πόλιν ἡμῶν μεστὴν εὑρὼν ἐπιχειλῆ,

他发现我们的城邦只有边缘被填满时，就把它装得满满当当，

815

καὶ πρὸς τούτοις ἀριστώσῃ τὸν Πειραιᾶ προσέμαξεν,³

此外，还在这个正在进餐的城邦旁，揉捏并附加上了比雷埃夫斯港，

ἀφελών τʼ οὐδὲν τῶν ἀρχαίων ἰχθῦς καινοὺς παρέθηκεν·

既没有夺走任何古老的东西，又为人们呈上了新鲜的鱼类；

σὺ δʼ Ἀθηναίους ἐζήτησας μικροπολίτας ἀποφῆναι

而你却企图让阿典娜人变成眼界狭小的市民，

διατειχίζων καὶ χρησμῳδῶν, ὁ Θεμιστοκλεῖ ἀντιφερίζων.

筑起隔墙并吟诵神谕，你这个竟敢与地米斯托克利相比的家伙！

κἀκεῖνος μὲν φεύγει τὴν γῆν σὺ δʼ Ἀχιλλείων ἀπομάττει.

而且他被流放国外，你却用上等阿基琉斯大麦面包擦手享福。

820

οὔκουν ταυτὶ δεινὸν ἀκούειν ὦ Δῆμʼ ἐστίν μʼ ὑπὸ τούτου,

克里昂：德墨斯啊，因为我爱你，

ὁτιή σε φιλῶ;

却要听这个家伙对我说出这种话，这难道不可怕吗？

παὖ ὦ οὗτος, καὶ μὴ σκέρβολλε πονηρά.

德墨斯：住口，你这人，不要口出恶言。

πολλοῦ δὲ πολύν με χρόνον καὶ νῦν ἐλελήθης ἐγκρυφιάζων.⁴

而且在很长一段时间里，你瞒过了我，甚至直到现在还在暗中偷窃。

μιαρώτατος, ὦ Δημακίδιον, καὶ πλεῖστα πανοῦργα δεδρακώς,

香肠贩子：最肮脏的德墨斯小宝贝啊，他做了最奸诈的坏事，

ὁπόταν χασμᾷ, καὶ τοὺς καυλοὺς

每当你张嘴发呆时，他就会把那些

825

τῶν εὐθυνῶν ἐκκαυλίζων

决算审计的茎干，连根拔起

καταβροχθίζει, κἀμφοῖν χειροῖν

吞入腹中，并且用双手

μυστιλᾶται τῶν δημοσίων.

像用面包勺一样舀食着公款。

οὐ χαιρήσεις, ἀλλά σε κλέπτονθʼ

克里昂：你不会有好下场的，我会抓住你偷窃

αἱρήσω γʼὼ τρεῖς μυριάδας.

三万德拉克马的罪行。

830

τί θαλαττοκοπεῖς καὶ πλατυγίζεις,

香肠贩子：你为什么像拍打海水一样大声喧哗、虚张声势？

μιαρώτατος ὢν περὶ τὸν δῆμον

你这个对阿典娜平民

τὸν Ἀθηναίων; καί σʼ ἐπιδείξω

最肮脏的家伙！我会证明给你看，

νὴ τὴν Δήμητρʼ, ἢ μὴ ζῴην,

凭德墨忒尔发誓，否则我就不活了，

δωροδοκήσαντʼ ἐκ Μυτιλήνης

你从米蒂利尼收受了

835

πλεῖν ἢ μνᾶς τετταράκοντα.

超过四十米纳的贿赂。

ὦ πᾶσιν ἀνθρώποις φανεὶς μέγιστον ὠφέλημα,

歌队：向全人类展现出最大恩泽的人啊！

ζηλῶ σε τῆς εὐγλωττίας. εἰ γὰρ ὧδʼ ἐποίσεις,

我真羡慕你的雄辩。如果你能这样继续攻下去，

μέγιστος Ἑλλήνων ἔσει, καὶ μόνος καθέξεις

你将成为希腊最伟大的人，独自掌控

τἀν τῇ πόλει τῶν ξυμμάχων τʼ ἄρξεις ἔχων τρίαιναν,

城邦的一切，并手持三叉戟统治盟国，

840

ᾗ πολλὰ χρήματʼ ἐργάσει σείων τε καὶ ταράττων.

你将通过震动和搅乱，从中赚取大笔钱财。

καὶ μὴ μεθῇς τὸν ἄνδρʼ, ἐπειδή σοι λαβὴν⁵ δέδωκεν·

千万别放过那家伙，既然他已经给你露出了破绽；

κατεργάσει γὰρ ῥᾳδίως πλευρὰς ἔχων τοιαύτας.

拥有如此强壮的肋骨，你定能轻易制服他。

οὐκ ὦγαθοὶ ταῦτʼ ἐστί πω ταύτῃ μὰ τὸν Ποσειδῶ.

克里昂：凭波塞冬发誓，诸位，事情可绝非如此。

ἐμοὶ γάρ ἐστʼ εἰργασμένον τοιοῦτον ἔργον ὥστε

因为我已经完成了一件伟业，足以

845

ἁπαξάπαντας τοὺς ἐμοὺς ἐχθροὺς ἐπιστομίζειν,

让我的所有敌人立刻闭嘴，

ἕως ἂν ᾖ τῶν ἀσπίδων τῶν ἐκ Πύλου τι λοιπόν.

只要从皮洛斯带回的那些盾牌还有一面留下。

ἐπίσχες ἐν ταῖς ἀσπίσιν· λαβὴν γὰρ ἐνδέδωκας.

香肠贩子：就在那些盾牌上停住吧；因为你已经露出了把柄。

οὐ γάρ σʼ ἐχρῆν, εἴπερ φιλεῖς τὸν δῆμον, ἐκ προνοίας

如果你真的爱平民，你就不应该故意……

语法注5 条

785τὴν ἐν Σαλαμῖνι
省略了女性名词 τὴν πυγήν（屁股、臀部）。此处幽默地暗指在萨拉米斯战役（公元前480年）中因划桨而擦伤屁股的桨手们，唤起德墨斯对海军光荣历史和肉体辛劳的记忆。
813ὦ πόλις Ἄργους
戏仿了欧里庇得斯悲剧（如《忒勒福斯》）中的名句。香肠贩子用这种悲剧式的惊叹，向观众控诉克里昂竟敢傲慢地将自己与地米斯托克利相提并论。
815ἀριστώσῃ τὸν Πειραιᾶ προσέμαξεν
一种饮食隐喻。描述了地米斯托克利在城邦（雅典）“正在进餐”（ἀριστώσῃ）时，将比雷埃夫斯港“揉捏并附加”（προσέμαξεν）在它身上。动词 προσμάττω（揉捏、黏上）将地缘政治扩张比作日常做面包。
822ἐγκρυφιάζων
源自 ἐγκρυφίας（在灰烬下秘密烘烤的面包）的分词。此处用作比喻，意为像在灰烬中隐藏面包一样，背着德墨斯“暗中偷窃或侵吞”公款。
841λαβήν
包含三重含义：摔跤中的“把手（抓握处）”、克里昂政治上的“弱点（破绽）”，以及克里昂在接下来的台词中所提到的盾牌的“把手（带子）”。

翻译：Gemini 3.5 Flash（2026-05-22 发布）・修订记录（1 处，最近 2026-09-21）

2026-09-21 AI校阅 — 注 1 处

urn:cts:greekLit:tlg0019.tlg002.humanitext-grc2:785-848