阿摩姆法里托斯投石拒退与向雅典使者求援｜希罗多德《历史》第九卷 9.55.1–9.55.2 希腊语原文·中文译文

§9.55.1

ὡς δὲ ἀπίκετο ὁ κῆρυξ ἐς τοὺς Λακεδαιμονίους, ὥρα τε σφέας κατὰ χώρην τεταγμένους καὶ ἐς νείκεα ἀπιγμένους αὐτῶν¹ τοὺς πρώτους. ὡς γὰρ δὴ παρηγορέοντο τὸν Ἀμομφάρετον ὅ τε Εὐρυάναξ καὶ ὁ Παυσανίης μὴ κινδυνεύειν μένοντας μούνους Λακεδαιμονίων, οὔ κως ἔπειθον, ἐς ὃ ἐς νείκεά τε συμπεσόντες ἀπίκατο² καὶ ὁ κῆρυξ τῶν Ἀθηναίων παρίστατό σφι ἀπιγμένος.

当使者到达拉刻代蒙人那里时，他看到他们仍留在原处驻扎，而他们之中的首领们正陷入争吵。因为在欧律阿纳克斯和保萨尼阿斯极力劝说阿摩姆法里托斯不要因为作为拉刻代蒙人中唯一留下来的人而冒险，却怎么也无法说服他，直到他们陷入了争吵，而此时雅典人的使者已经到达并站在了他们身旁。

§9.55.2

νεικέων³ δὲ ὁ Ἀμομφάρετος λαμβάνει πέτρον ἀμφοτέρῃσι τῇσι χερσὶ καὶ τιθεὶς πρὸ ποδῶν τῶν Παυσανίεω ταύτῃ τῇ ψήφῳ ψηφίζεσθαι ἔφη μὴ φεύγειν τοὺς ξείνους, λέγων τοὺς βαρβάρους. ὁ δὲ μαινόμενον καὶ οὐ φρενήρεα καλέων ἐκεῖνον, πρὸς τε τὸν Ἀθηναῖον κήρυκα ἐπειρωτῶντα τὰ ἐντεταλμένα λέγειν ὁ Παυσανίης ἐκέλευε τὰ παρεόντα σφι πρήγματα,⁴ ἐχρήιζέ τε τῶν Ἀθηναίων προσχωρῆσαί τε πρὸς ἑωυτοὺς καὶ ποιέειν περὶ τῆς ἀπόδου τά περ ἂν καὶ σφεῖς.⁵

在争吵中，阿摩姆法里托斯用双手拿起一块石头，放在保萨尼阿斯的脚前，说他要用这颗选票石投票决定不从外邦人（指野蛮人）面前逃跑。保萨尼阿斯指责他疯了、神志不清，并对前来询问所受指令的雅典使者说，要他报告他们当前的处境，同时请求雅典人向他们靠拢，并在撤退的事情上采取与他们自己完全相同的行动。

语法注5 条

9.55.1τοὺς πρώτους αὐτῶν
作为动词 ὥρα（ὁράω 的未完成过去时第三人称单数）宾语的宾格名词短语。指“他们之中的首领/主要人物”，具体指保萨尼阿斯和欧律阿纳克斯等将领，由分词 ἀπιγμένους 修饰。
9.55.1ἀπίκατο
动词 ἀφικνέομαι 在伊奥尼亚方言中的第三人称复数过去完成时（在雅典方言中为 ἀφιγμένοι ἦσαν）。在此处表示他们已经“陷于”争吵的状态。
9.55.2νεικέων
名词 νεῖκος（争吵、冲突）的属格复数形式。虽然在语法上也可以理解为动词 νεικέω（争吵）的现在分词活动态（伊奥尼亚方言缩约形），但由于并非仅阿摩姆法里托斯一人在争吵，因此更自然地理解为名词属格，意为“在他们的争吵之中”或“随着争吵的进行”。
9.55.2λέγειν... ἐκέλευε τὰ παρεόντα σφι πρήγματα
不定式 λέγειν 的逻辑主语是前置词短语 πρὸς τὸν Ἀθηναῖον κήρυκα 中提到的使者。保萨尼阿斯命令该使者“向（雅典人）报告他们当前的处境”。
9.55.2τά περ ἂν καὶ σφεῖς
关系代词短语 τά περ（中性复数宾格）伴随 ἄν，省略了动词（可能是 ποιέωσι）。意为“凡是他们自己（斯巴达人）也将要做的事”，要求雅典人在撤退行动上保持一致。

翻译：Gemini 3.5 Flash（2026-05-25 发布）urn:cts:greekLit:tlg0016.tlg001.humanitext-grc2:9.55.1-9.55.2