亚历山大向雅典人密告马多尼乌斯的突袭计划｜希罗多德《历史》第九卷 9.45.1–9.45.3 希腊语原文·中文译文

§9.45.1

οἳ δὲ ἐπεὶ ταῦτα ἤκουσαν, αὐτίκα εἵποντο ἐς τὰς φυλακάς· ἀπικομένοισι δὲ ἔλεγε Ἀλέξανδρος τάδε. ἄνδρες Ἀθηναῖοι, παραθήκην ὑμῖν τὰ ἔπεα τάδε τίθεμαι, ἀπόρρητα ποιεύμενος πρὸς μηδένα λέγειν ὑμέας ἄλλον ἢ Παυσανίην, μή με καὶ διαφθείρητε· οὐ γὰρ ἂν ἔλεγον, εἰ μὴ μεγάλως ἐκηδόμην¹ συναπάσης τῆς Ἑλλάδος.

他们听了这话，便立刻跟着前往哨所。当他们到达时，亚历山大对他们说： “雅典的男子汉们，我把这些话作为托付交在你们手里，并把它们作为秘密，要求你们除了保萨尼亚斯之外不要告诉任何其他人，以免你们毁灭了我。因为，若非我极深地关切着整个希腊，我是不会说这些话的。

§9.45.2

αὐτός τε γὰρ Ἕλλην γένος εἰμὶ τὠρχαῖον καὶ ἀντʼ ἐλευθέρης δεδουλωμένην οὐκ ἂν ἐθέλοιμι ὁρᾶν τὴν Ἑλλάδα. λέγω δὲ ὦν ὅτι Μαρδονίῳ τε καὶ τῇ στρατιῇ τὰ σφάγια οὐ δύναται καταθύμια γενέσθαι· πάλαι γὰρ ἂν ἐμάχεσθε.² νῦν δέ οἱ δέδοκται τὰ μὲν σφάγια ἐᾶν χαίρειν,³ ἅμʼ ἡμέρῃ δὲ διαφωσκούσῃ συμβολὴν ποιέεσθαι· καταρρώδηκε γὰρ μὴ πλεῦνες συλλεχθῆτε, ὡς ἐγὼ εἰκάζω. πρὸς ταῦτα ἑτοιμάζεσθε. ἢν δὲ ἄρα ὑπερβάληται τὴν συμβολὴν Μαρδόνιος καὶ μὴ ποιέηται, λιπαρέετε μένοντες· ὀλιγέων γάρ σφι ἡμερέων λείπεται σιτία.

因为我本人自古以来就有着希腊人的血统，我不愿看到希腊被奴役而失去自由。所以我要告诉你们，祭祀的征兆对于马多尼乌斯和他的军队来说并不顺意；否则，你们早就已经交战了。但现在，他已经决定不予理会那些征兆，而是在天亮时发起交战。因为据我推测，他害怕你们会有更多人聚集起来。因此，你们要为此做好准备。如果马多尼乌斯推迟交战而不进行战斗，你们也要耐心地留守原地，因为留给他们的粮食只够维持几天了。

§9.45.3

ἢν δὲ ὑμῖν ὁ πόλεμος ὅδε κατὰ νόον τελευτήσῃ, μνησθῆναι τινὰ χρὴ καὶ ἐμεῦ ἐλευθερώσιος πέρι, ὃς Ἑλλήνων εἵνεκα⁴ οὕτω ἔργον παράβολον ἔργασμαι ὑπὸ προθυμίης, ἐθέλων ὑμῖν δηλῶσαι τὴν διάνοιαν τὴν Μαρδονίου, ἵνα μὴ ἐπιπέσωσι ὑμῖν ἐξαίφνης οἱ βάρβαροι μὴ προσδεκομένοισί κω. εἰμὶ δὲ Ἀλέξανδρος ὁ Μακεδών. ὃ μὲν ταῦτα εἴπας ἀπήλαυνε ὀπίσω ἐς τὸ στρατόπεδον καὶ τὴν ἑωυτοῦ τάξιν.

如果这场战争能如你们所愿般结束，那么你们中必须有人在关于我获得解放的事情上记住我。我为了希腊人，出于热忱而承担了如此冒险的事情，甘愿向你们表明马多尼乌斯的意图，以免蛮族在你们尚未防备之时突然袭击你们。我是马其顿的亚历山大。” 他说完这些话，就骑马返回营地，回到了自己的防线。

语法注4 条

9.45.1οὐ γὰρ ἂν ἔλεγον, εἰ μὴ μεγάλως ἐκηδόμην
虚拟条件句，条件从句中的未完成过去时（εἰ μὴ... ἐκηδόμην）和带有 ἂν 的主句未完成过去时（οὐ γὰρ ἂν ἔλεγον）共同表示与事实相反的假设，体现了发言者对希腊持续的关切以及当前说话的违背事实性。
9.45.2πάλαι γὰρ ἂν ἐμάχεσθε
动词 ἐμάχεσθε 是第二人称复数，主语是“你们（希腊人）”。它作为违背事实条件句的主句，意思是“（如果祭祀征兆良好的话）你们早就已经开始战斗了”。
9.45.2ἐᾶν χαίρειν
习惯用语 χαίρειν ἐῶ（字面意为“任其欢送”，引申为“不予理会”、“置之不理”）的不定式。此处形容马多尼乌斯不顾不吉利的祭祀征兆。
9.45.3ὃς Ἑλλήνων εἵνεκα
关系代名词 ὃς（主格单数阳性）的前行词是前句中属格的人称代名词 ἐμεῦ（我）。由于关系从句中的动词是第一人称单数（ἔργασμαι），前行词的人称属性被传递到了关系从句中。

翻译：Gemini 3.5 Flash（2026-05-25 发布）・修订记录（1 处，最近 2026-09-21）

2026-09-21 AI校阅 — 注 1 处

urn:cts:greekLit:tlg0016.tlg001.humanitext-grc2:9.45.1-9.45.3