福基斯人的交锋与波斯军的下山｜希罗多德《历史》第七卷 7.218.1–7.218.3 希腊语原文·中文译文

§7.218.1

ἔμαθον δὲ σφέας οἱ Φωκέες ὧδε ἀναβεβηκότας· ἀναβαίνοντες γὰρ ἐλάνθανον¹ οἱ Πέρσαι τὸ ὄρος πᾶν ἐὸν δρυῶν ἐπίπλεον.² ἦν μὲν δὴ νηνεμίη, ψόφου δὲ γινομένου πολλοῦ, ὡς οἰκὸς ἦν φύλλων ὑποκεχυμένων ὑπὸ τοῖσι ποσί, ἀνά τε ἔδραμον οἱ Φωκέες καὶ ἐνέδυνον τὰ ὅπλα, καὶ αὐτίκα οἱ βάρβαροι παρῆσαν.

福基斯人是通过以下方式发现他们已经登上来：因为在波斯人行动时，由于整座山都长满了橡树，所以他们没有被察觉。当时确实毫无风声，但当因为脚下铺满落叶而如期产生巨大的沙沙声时，福基斯人便一跃而起，开始穿戴盔甲，而异族人也立刻出现在眼前。

§7.218.2

ὡς δὲ εἶδον ἄνδρας ἐνδυομένους ὅπλα, ἐν θώματι ἐγένοντο· ἐλπόμενοι γὰρ οὐδένα σφι φανήσεσθαι ἀντίξοον ἐνεκύρησαν στρατῷ. ἐνθαῦτα Ὑδάρνης καταρρωδήσας μὴ οἱ Φωκέες ἔωσι³ Λακεδαιμόνιοι, εἴρετο Ἐπιάλτην ὁποδαπὸς εἴη ὁ στρατός, πυθόμενος δὲ ἀτρεκέως διέτασσε τοὺς Πέρσας ὡς ἐς μάχην.

当他们看见有人在穿戴盔甲时，感到十分惊异；因为他们本以为不会有任何人出现阻拦他们，却不料遇上了一支军队。此时，许达尔内斯因害怕这些福基斯人是拉刻代蒙人，便向埃庇阿尔特斯询问这支军队是哪里的；在确切地得知情况后，他便部署波斯人准备战斗。

§7.218.3

οἱ δὲ Φωκέες ὡς ἐβάλλοντο τοῖσι τοξεύμασι πολλοῖσί τε καὶ πυκνοῖσι, οἴχοντο φεύγοντες⁴ ἐπὶ τοῦ ὄρεος τὸν κόρυμβον, ἐπιστάμενοι ὡς ἐπὶ σφέας ὁρμήθησαν ἀρχήν, καὶ παρεσκευάδατο⁵ ὡς ἀπολεόμενοι. οὗτοι μὲν δὴ ταῦτα ἐφρόνεον, οἱ δὲ ἀμφὶ Ἐπιάλτην καὶ Ὑδάρνεα Πέρσαι Φωκέων μὲν οὐδένα λόγον ἐποιεῦντο, οἳ δὲ κατέβαινον τὸ ὄρος κατὰ τάχος.

而福基斯人遭到又多又密的箭雨射击时，便逃往山顶，他们以为敌人一开始就是冲着他们而来的，并做好了必死的准备。就在这些人如此作想之时，埃庇阿尔特斯和许达尔内斯率领的波斯人根本不理会福基斯人，而是迅速向山下走去。

语法注5 条

7.218.1ἀναβαίνοντες γὰρ ἐλάνθανον
动词 λανθάνω 与主格分词结合，表示“不为人知地做某事”或“在未被察觉的情况下做某事”。此处意为“他们（波斯人）在登山时未被察觉”。
7.218.1ἐὸν δρυῶν ἐπίπλεον
ἐόν 是存在动词 εἰμί 的中性单数分词（爱奥尼亚方言，相当于雅典方言的 ὄν），修饰 τὸ ὄρος πᾶν（整座山）。形容词 ἐπίπλεον（满的）支配属格 δρυῶν（橡树）。
7.218.2καταρρωδήσας μὴ οἱ Φωκέες ἔωσι
在表示担忧的动词 καταρρωδέω（害怕）之后，连词 μὴ 引导接续法（ἔωσι 是 εἰμί 的第三人称复数接续法，相当于雅典方言的 ὦσι），表示“唯恐/害怕福基斯人是……”。
7.218.3οἴχοντο φεύγοντες
动词 οἴχομαι 与分词结合，强调动作的完成和随后的离去，意为“逃跑而去了”。
7.218.3παρεσκευάδατο
这是动词 παρασκευάζω 的第三人称复数过去完成时被动语态的爱奥尼亚方言形式（词尾为 -ατο，相当于雅典方言的 παρεσκευασμένοι ἦσαν），意为“他们已经做好了（必死的）准备”。

翻译：Gemini 3.5 Flash（2026-05-25 发布）・修订记录（1 处，最近 2026-09-21）

2026-09-21 AI校阅 — 译文 1 处

urn:cts:greekLit:tlg0016.tlg001.humanitext-grc2:7.218.1-7.218.3