阿尔塔巴诺斯就纳谏与恶友劝诫国王｜希罗多德《历史》第七卷 7.16A.1–7.16A.2 希腊语原文·中文译文

§7.16A.1

ἴσον ἐκεῖνο¹ ὦ βασιλεῦ παρʼ ἐμοὶ κέκριται, φρονέειν τε εὖ καὶ τῷ λέγοντι χρηστὰ ἐθέλειν πείθεσθαι· τά σε καὶ ἀμφότερα περιήκοντα² ἀνθρώπων κακῶν ὁμιλίαι σφάλλουσι, κατά περ τὴν πάντων χρησιμωτάτην ἀνθρώποισι θάλασσαν πνεύματα φασὶ ἀνέμων ἐμπίπτοντα οὐ περιορᾶν φύσι τῇ ἑωυτῆς χρᾶσθαι.

大王啊，在我看来，以下两件事具有同等的价值：一是自己明智地思考，二是乐意听从提出有益建议的人。尽管这两者您都具备，但邪恶之人的交往却误导了您，正像人们所说的那样，狂风袭击那对人类最有利的大海，不容许它发挥其自身的本性。

§7.16A.2

ἐμὲ δὲ ἀκούσαντα πρὸς σεῦ κακῶς οὐ τοσοῦτο ἔδακε λύπη ὅσον γνωμέων δύο προκειμενέων Πέρσῃσι, τῆς μὲν ὕβριν αὐξανούσης, τῆς δὲ καταπαυούσης καὶ λεγούσης ὡς κακὸν εἴη διδάσκειν τὴν ψυχὴν πλέον τι δίζησθαι αἰεὶ ἔχειν τοῦ παρεόντος, τοιουτέων προκειμενέων γνωμέων ὅτι τὴν σφαλερωτέρην σεωυτῷ τε καὶ Πέρσῃσι ἀναιρέο.³

然而，受到您的责骂并没有像在波斯人面前摆着两种意见时那样，使我感到如此痛苦——其中一种意见滋长傲慢，另一种意见则平息傲慢，并说明教导灵魂总是寻求比眼前更多的东西是件坏事；在提出这些意见时，您却选择了对您自己和波斯人都更为危险的那一种，这才是最令我痛心的。

语法注3 条

7.16A.1ἴσον ἐκεῖνο
指示代词 ἐκεῖνο 起到前向指代（预期用法）的作用，指代冒号后面紧跟的两个不定式短语（φρονέειν... 和 ἐθέλειν πείθεσθαι）。
7.16A.1τά σε καὶ ἀμφότερα περιήκοντα
关系代词 τά（中性复数宾格）指代前句的两个不定式短语。宾格的 σε 是分词 περιήκοντα（源自 περιήκω，“属于、为某人所有”）的直接宾语，整体构成一个让步分词结构，意为“尽管这两者都为您所具备”。虽然也可以将 σε 视为后续动词 σφάλλουσι 的直接宾语，而将 τά 视为关系代词的关系宾格（“关于这两者”），但将 σε 与 περιήκοντα 连用更为自然。
7.16A.2ὅτι τὴν σφαλερωτέρην σεωυτῷ τε καὶ Πέρσῃσι ἀναιρέο
ὅτι 引导的名词从句表示主句“痛苦咬噬着我（ἔδακε λύπη）”的真正主语或原因。它与前半句的“被您责骂（ἐμὲ ἀκούσαντα πρὸς σεῦ κακῶς）并没有使我感到如此痛苦（οὐ τοσοῦτο ἔδακε）”相对照，指出了实际上最令阿尔塔巴诺斯痛苦的原因（“您选择了更危险的选项”）。动词 ἀναιρέο 是中介语态直陈语气第二人称单数现在时 ἀναιρέεαι 的爱奥尼亚方言缩约形式。

翻译：Gemini 3.5 Flash（2026-05-25 发布）・修订记录（1 处，最近 2026-09-21）

2026-09-21 AI校阅 — 注 1 处

urn:cts:greekLit:tlg0016.tlg001.humanitext-grc2:7.16A.1-7.16A.2