波斯军的追击与以弗所之战｜希罗多德《历史》第五卷 5.102.1–5.102.3 希腊语原文·中文译文

§5.102.1

καὶ Σάρδιες μὲν ἐνεπρήσθησαν, ἐν δὲ αὐτῇσι καὶ ἱρὸν ἐπιχωρίης θεοῦ Κυβήβης· τὸ σκηπτόμενοι¹ οἱ Πέρσαι ὕστερον ἀντενεπίμπρασαν τὰ ἐν Ἕλλησι ἱρά. τότε δὲ οἱ Πέρσαι οἱ ἐντὸς Ἅλυος ποταμοῦ νομοὺς ἔχοντες, προπυνθανόμενοι ταῦτα, συνηλίζοντο καὶ ἐβοήθεον τοῖσι Λυδοῖσι.

萨尔迪斯就这样被烧毁了，其中也包括当地女神库柏柏的神殿。波斯人后来以此为借口，放火烧毁了希腊人的神殿作为报复。那时，在哈里斯河以西拥有领地的波斯人，预先听闻了这些消息，便聚集起来去救援吕底亚人。

§5.102.2

καὶ κως ἐν μὲν Σάρδισι οὐκέτι ἐόντας τοὺς Ἴωνας εὑρίσκουσι,² ἑπόμενοι δὲ κατὰ στίβον αἱρέουσι αὐτοὺς ἐν Ἐφέσῳ. καὶ ἀντετάχθησαν μὲν οἱ Ἴωνες, συμβαλόντες δὲ πολλὸν ἑσσώθησαν.

随后，不知怎的，他们发现伊奥尼亚人已不在萨尔迪斯；于是他们循着足迹追踪，在以弗所追上了他们。伊奥尼亚人虽然列阵迎战，但在交战中惨遭大败。

§5.102.3

καὶ πολλοὺς αὐτῶν οἱ Πέρσαι φονεύουσι ἄλλους τε ὀνομαστούς, ἐν δὲ δὴ καὶ Εὐαλκίδην στρατηγέοντα Ἐρετριέων, στεφανηφόρους τε ἀγῶνας ἀναραιρηκότα³ καὶ ὑπὸ Σιμωνίδεω τοῦ Κηίου πολλὰ αἰνεθέντα· οἳ δὲ αὐτῶν⁴ ἀπέφυγον τὴν μάχην, ἐσκεδάσθησαν ἀνὰ τὰς πόλιας.

波斯人杀死了他们之中的许多人，包括其他名望之士，其中特别包括埃雷特里亚人的将军尤阿尔基德斯，他曾在冠冕竞技会中赢得多项胜利，并曾受到刻阿斯岛的西摩尼得斯的大力歌颂。至于那些在战斗中逃脱的人，则散落到了各个城市之中。

语法注4 条

5.102.1τὸ σκηπτόμενοι
τὸ 是关系代词（中性单数宾格），指代前文提到的本地女神库柏柏的神殿被烧毁一事或神殿本身。它作为分词 σκηπτόμενοι（意为“以此为借口/托词”）的直接宾语，表示“以此为借口”。在爱奥尼亚方言中，通常在雅典方言中充当冠词的形式（如 τὸ）经常被用作关系代词。
5.102.2οὐκέτι ἐόντας τοὺς Ἴωνας εὑρίσκουσι
动词 εὑρίσκουσι（“发现”）接“宾格（τοὺς Ἴωνας）+ 分词（ἐόντας）”，构成表示感知的宾语补足语结构，意为“发现伊奥尼亚人已不再”。其中 ἐόντας 是动词 εἰμί 的爱奥尼亚方言现在分词阳性复数宾格，相当于雅典方言中的 ὄντας。
5.102.3ἀναραιρηκότα
此词是动词 ἀναιρέω（意为“赢得”）的完成时主动分词单数阳性宾格，相当于雅典方言中的 ἀνῃρηκότα。这一特定的拼写形式（含有 -αι-）是由爱奥尼亚方言中的无气音化（psilosis），以及前缀 ἀνά 后的元音省音与收缩共同作用而成的。
5.102.3οἳ δὲ αὐτῶν
此处的关系代词复数主格 οἵ 结合连接词 δέ，并不引导关系从句，而是作为指示代词（即 οἳ δέ 结构，表示对比，“然而他们之中……的人”）担任主句的主语。αὐτῶν 是部分属格，意为“他们之中的”。

翻译：Gemini 3.5 Flash（2026-05-25 发布）・修订记录（1 处，最近 2026-09-21）

2026-09-21 AI校阅 — 注 1 处

urn:cts:greekLit:tlg0016.tlg001.humanitext-grc2:5.102.1-5.102.3