大流士巩固王位、联姻与树立纪念碑｜希罗多德《历史》第三卷 3.88.1–3.88.3 希腊语原文·中文译文

§3.88.1

Δαρεῖός τε δὴ ὁ Ὑστάσπεος βασιλεὺς ἀπεδέδεκτο,¹ καί οἱ ἦσαν ἐν τῇ Ἀσίῃ πάντες κατήκοοι πλὴν Ἀραβίων, Κύρου τε καταστρεψαμένου καὶ ὕστερον αὖτις Καμβύσεω. Ἀράβιοι δὲ οὐδαμὰ κατήκουσαν ἐπὶ δουλοσύνῃ Πέρσῃσι, ἀλλὰ ξεῖνοι ἐγένοντο παρέντες Καμβύσεα ἐπʼ Αἴγυπτον· ἀεκόντων γὰρ Ἀραβίων οὐκ ἂν ἐσβάλοιεν² Πέρσαι ἐς Αἴγυπτον.

于是，海斯塔斯佩斯之子大流士被确立为国王，除阿拉伯人外，亚洲的所有人都臣服于他，因为先前塞鲁士征服了他们，后来冈比西斯又再次征服了他们。但阿拉伯人从未以奴役的身份臣服于波斯人，而是通过允许冈比西斯通过其领土前往埃及，从而成为他们的盟友。因为如果阿拉伯人不同意，波斯人是无法侵入埃及的。

§3.88.2

γάμους τε τοὺς πρώτους³ ἐγάμεε Πέρσῃσι ὁ Δαρεῖος, Κύρου μὲν δύο θυγατέρας Ἄτοσσάν τε καὶ Ἀρτυστώνην, τὴν μὲν Ἄτοσσαν προσυνοικήσασαν Καμβύσῃ τε τῷ ἀδελφεῷ καὶ αὖτις τῷ Μάγῳ, τὴν δὲ Ἀρτυστώνην παρθένον·

大流士在波斯人中缔结了最高贵的婚姻：即塞鲁士的两个女儿，阿托莎和阿耳提斯托涅。阿托莎先前曾与她的兄弟冈比西斯同居，后来又与玛戈僧同居，而阿耳提斯托涅当时仍是处女。

§3.88.3

ἑτέρην δὲ Σμέρδιος τοῦ Κύρου θυγατέρα ἔγημε, τῇ οὔνομα ἦν Πάρμυς· ἔσχε δὲ καὶ τὴν τοῦ Ὀτάνεω θυγατέρα, ἣ τὸν Μάγον κατάδηλον ἐποίησε· δυνάμιός τε πάντα οἱ ἐπιμπλέατο.⁴ πρῶτον μέν νυν τύπον ποιησάμενος λίθινον ἔστησε· ζῷον δέ οἱ ἐνῆν ἀνὴρ ἱππεύς, ἐπέγραψε δὲ γράμματα λέγοντα τάδε· Δαρεῖος ὁ Ὑστάσπεος σύν τε τοῦ ἵππου τῇ ἀρετῇ τὸ οὔνομα λέγων⁵ καὶ Οἰβάρεος τοῦ ἱπποκόμου ἐκτήσατο τὴν Περσέων βασιληίην.

他还娶了塞鲁士之子斯墨尔迪斯的另一个女儿，名叫帕尔米丝；他也娶了揭露玛戈僧身份的奥塔内斯的女儿。此时，他的万事都充满了权势。首先，他让人制作了一座石质纪念碑并将其树立起来；碑上刻有一名骑马男子的浮雕，并刻有如下文字： “海斯塔斯佩斯之子大流士，凭借其骏马的优秀—— （此处说出马的名字） ——以及马夫欧巴雷斯的功绩，夺取了波斯人的王权。”

语法注5 条

3.88.1ἀπεδέδεκτο
动词 ἀποδείκνυμι（任命、宣告、确立）的直陈语气过去完成时被动语态第三人称单数。表示大流士被确立为国王的状态已经完成并持续。
3.88.1ἀεκόντων γὰρ Ἀραβίων οὐκ ἂν ἐσβάλοιεν
属格绝对结构 ἀεκόντων Ἀραβίων（在阿拉伯人不情愿的情况下）在此充当条件从句，与主句中的潜在希求语气 οὐκ ἂν ἐσβάλοιεν（将无法入侵）相呼应，构成条件句。
3.88.2γάμους τε τοὺς πρώτους
此处的 πρώτους 并非指“时间上的第一”，而是指“等级或地位上第一、最高贵的”，指大流士与波斯帝国最有权势的家族（塞鲁士和奥塔内斯的家族）联姻。
3.88.3δυνάμιός τε πάντα οἱ ἐπιμπλέατο
πάντα（中性复数）为主语，动词 ἐπιμπλέατο 为爱奥尼亚方言的第三人称复数被动未完成过去时（词尾 -ατο 相当于 -ντο）。整句意为“一切事物都为他（与格 οἱ）充满了权势（属格 δυνάμιος）”。
3.88.3τὸ οὔνομα λέγων
意为“说出那匹（马）的名字”。希罗多德在引用或概述碑文内容时，以此短语表示原碑文中刻有马的具体名字，而他在引用时以此带过。

翻译：Gemini 3.5 Flash（2026-05-25 发布）・修订记录（1 处，最近 2026-09-21）

2026-09-21 AI校阅 — 注 1 处

urn:cts:greekLit:tlg0016.tlg001.humanitext-grc2:3.88.1-3.88.3