阿玛西斯致波吕克拉特斯的劝告信｜希罗多德《历史》第三卷 3.40.1–3.40.4 希腊语原文·中文译文

§3.40.1

καί κως τὸν Ἄμασιν εὐτυχέων μεγάλως ὁ Πολυκράτης οὐκ ἐλάνθανε,¹ ἀλλά οἱ τοῦτʼ ἦν ἐπιμελές. πολλῷ δὲ ἔτι πλεῦνός οἱ εὐτυχίης γινομένης γράψας ἐς βυβλίον τάδε ἐπέστειλε ἐς Σάμον. Ἄμασις Πολυκράτεϊ ὧδε λέγει.

而且，波吕克拉特斯享有巨大的成功，不知怎地并没有逃过阿玛西斯的注意，反而这成了他的心头之患。随着他获得的成功还越发增多，阿玛西斯便写信一封，将以下内容寄往萨摩斯。 “阿玛西斯对波吕克拉特斯如是说：

§3.40.2

ἡδὺ μὲν πυνθάνεσθαι ἄνδρα φίλον καὶ ξεῖνον εὖ πρήσσοντα· ἐμοὶ δὲ αἱ σαὶ μεγάλαι εὐτυχίαι οὐκ ἀρέσκουσι, τὸ θεῖον ἐπισταμένῳ² ὡς ἔστι φθονερόν· καί κως βούλομαι καὶ αὐτὸς καὶ τῶν ἂν κήδωμαι³ τὸ μέν τι εὐτυχέειν τῶν πρηγμάτων τὸ δὲ προσπταίειν, καὶ οὕτω διαφέρειν τὸν αἰῶνα ἐναλλὰξ πρήσσων ἢ εὐτυχέειν τὰ πάντα.

听闻一位朋友和客邦友人诸事顺遂，固然令人高兴；但你的巨大成功并不让我高兴，因为我深知神明是多么心怀嫉妒；我倒希望自己以及我所关怀的人，在事情上能有些许成功，也有些许挫折，从而在交替的境遇中度过一生，而不是在一切事上都顺遂。

§3.40.3

οὐδένα γάρ κω λόγῳ οἶδα ἀκούσας ὅστις ἐς τέλος οὐ κακῶς ἐτελεύτησε πρόρριζος, εὐτυχέων τὰ πάντα. σύ νυν ἐμοὶ πειθόμενος ποίησον πρὸς τὰς εὐτυχίας τοιάδε·

因为我至今从未听说过有谁在一切事上都顺遂，最后却没有落得根基尽毁、悲惨死去的下场。所以，你现在听从我的劝告，针对你的幸运采取如下行动：

§3.40.4

φροντίσας τὸ ἂν εὕρῃς ἐόν τοι πλείστου ἄξιον καὶ ἐπʼ ᾧ σὺ ἀπολομένῳ⁴ μάλιστα τὴν ψυχὴν ἀλγήσεις, τοῦτο ἀπόβαλε οὕτω ὅκως μηκέτι ἥξει ἐς ἀνθρώπους· ἤν τε μὴ ἐναλλὰξ ἤδη τὠπὸ τούτου αἱ εὐτυχίαι τοι τῇσι πάθῃσι προσπίπτωσι, τρόπῳ τῷ ἐξ ἐμεῦ ὑποκειμένῳ ἀκέο.

仔细想想你认为对你最珍贵、一旦失去会让你灵魂最痛苦的东西，然后把它扔掉，使它绝不再回到人间。如果从此以后，你的幸运不再与苦难交替而至，你就用我所建议的办法来补救。”

语法注4 条

3.40.1οὐκ ἐλάνθανε
动词 λανθάνω 伴随分词（此处为 εὐτυχέων）的句式。意为“不知不觉地做某事”；带否定词 οὐκ 时，表示“做某事没有不被注意到”，即“确实被注意到了”。
3.40.2ἐπισταμένῳ
与格分词，修饰并一致于前文的与格代词 ἐμοί（对我而言）。在其宾语从句 ὡς ἔστι φθονερόν 中，本应作主语的 τὸ θεῖον 被提早（prolepsis）作为该分词的宾格宾语。
3.40.2τῶν ἂν κήδωμαι
带有支配属格的动词 κήδομαι（关怀）的关系从句。此处省略了先行词，是 τῶν ὧν ἂν κήδωμαι（我所关怀的那些人）的缩约形式。ἄν 结合虚拟语气表示一般或未来的假设。
3.40.4ἀπολομένῳ
与格不定过去时中间相分词，与与格关系代词 ᾧ（对此）一致。在此处带有时值或条件的修饰语义：“当它失去时”或“如果它失去的话”。

翻译：Gemini 3.5 Flash（2026-05-25 发布）・修订记录（1 处，最近 2026-09-21）

2026-09-21 AI校阅 — 注 1 处

urn:cts:greekLit:tlg0016.tlg001.humanitext-grc2:3.40.1-3.40.4