- 底本
- Herodotus. Godley, Alfred Denis, editor. Cambridge, MA; London: Harvard University Press; William Heinemann, Ltd., 1920-1925 (printing).
- 翻译
- AI 生成（gemini-3.5-flash） — 机器翻译，可能包含错误
- 语言
- 日本語 · English · 简体中文 · 한국어
- CTS URN
- urn:cts:greekLit:tlg0016.tlg001.humanitext-grc2:3.34.1-3.34.5
- 输出
- Humanitext Reader · reader.humanitext.ai · 2026-11-08
冈比西斯向亲信普雷克萨斯佩斯询问波斯人对自己的评价，因被指出沉溺美酒而大发雷霆。文中并插叙了过去波斯人们一味谄媚、称颂他超越其父，唯独克罗伊索斯因其尚无子嗣而评其不及乃父的往事。
τάδε δʼ ἐς τοὺς ἄλλους Πέρσας ἐξεμάνη. λέγεται γὰρ εἰπεῖν αὐτὸν πρὸς Πρηξάσπεα, τὸν ἐτίμα τε μάλιστα καί οἱ τὰς ἀγγελίας ἐφόρεε οὗτος,1 τούτου τε ὁ παῖς οἰνοχόος ἦν τῷ Καμβύσῃ, τιμὴ δὲ καὶ αὕτη οὐ σμικρή· εἰπεῖν δὲ λέγεται τάδε.2
至于他对其他波斯人，则犯下了如下的疯狂举动。据说他曾对普雷克萨斯佩斯说过这样的话：此人是冈比西斯最为器重、并为他传递消息的人，且此人的儿子也是冈比西斯的侍酒官（这同样也是一份不小的荣誉）；据说他当时说了以下的话。
Πρήξασπες, κοῖόν με τινὰ νομίζουσι Πέρσαι εἶναι ἄνδρα τίνας τε λόγους περὶ ἐμέο ποιεῦνται; τὸν δὲ εἰπεῖν ὦ δέσποτα, τὰ μὲν ἄλλα πάντα μεγάλως ἐπαινέαι,3 τῇ δὲ φιλοινίῃ σε φασὶ πλεόνως προσκεῖσθαι.
“普雷克萨斯佩斯，波斯人认为我是个怎样的人，他们对我又有着怎样的传言？” 那人回答道： “主公，在其他所有方面，您都受到了极大的赞扬，但他们说您过于沉溺于美酒。”
τὸν μὲν δὴ λέγειν ταῦτα περὶ Περσέων, τὸν δὲ θυμωθέντα τοιάδε ἀμείβεσθαι. νῦν ἄρα με φασὶ Πέρσαι οἴνῳ προσκείμενον παραφρονέειν καὶ οὐκ εἶναι νοήμονα· οὐδʼ ἄρα σφέων οἱ πρότεροι λόγοι ἦσαν ἀληθέες.
那人说的是波斯人的看法，而冈比西斯则勃然大怒，如此回答道： “这么说来，现在波斯人是说我沉溺于酒而丧失了理智，不再聪明睿智了？那么，他们以前的话显然也不是真话了。”
πρότερον γὰρ δὴ ἄρα, Περσέων οἱ συνέδρων ἐόντων καὶ Κροίσου, εἴρετο Καμβύσης κοῖός τις δοκέοι ἀνὴρ εἶναι πρὸς τὸν πατέρα τελέσαι Κῦρον,4 οἳ δὲ ἀμείβοντο ὡς εἴη ἀμείνων τοῦ πατρός· τά τε γὰρ ἐκείνου πάντα ἔχειν αὐτὸν καὶ προσεκτῆσθαι Αἴγυπτόν τε καὶ τὴν θάλασσαν.
因为在这之前，当波斯人的顾问们和克罗伊索斯在座时，冈比西斯曾询问，在他们看来他与他的父亲居鲁士相比是一个怎样的人。他们回答说，他比他的父亲更为优秀；因为他不仅继承了父亲的所有财产，还额外征服了埃及和海洋。
Πέρσαι μὲν ταῦτα ἔλεγον, Κροῖσος δὲ παρεών τε καὶ οὐκ ἀρεσκόμενος τῇ κρίσι εἶπε πρὸς τὸν Καμβύσεα τάδε. ἐμοὶ μέν νυν, ὦ παῖ Κύρου, οὐ δοκέεις ὅμοιος εἶναι τῷ πατρί· οὐ γάρ κώ τοι ἐστὶ υἱὸς οἷον σε ἐκεῖνος κατελίπετο.5 ἥσθη τε ταῦτα ἀκούσας ὁ Καμβύσης καὶ ἐπαίνεε τὴν Κροίσου κρίσιν.
波斯人是这样说的，但克罗伊索斯在旁，因不满意这个评价，便对冈比西斯说了以下的话： “居鲁士之子啊，在我看来，您并不像您的父亲。因为您还没有一个像他留下的您那样的儿子。” 冈比西斯听了这话十分高兴，并赞扬了克罗伊索斯的评价。
- 3.34.1τὸν ἐτίμα τε μάλιστα καί οἱ τὰς ἀγγελίας ἐφόρεε οὗτος
在以 τὸν 开始的关系从句中，指示代词 οὗτος 作为主语是多余的，但被添加了进来，体现了希罗多德特有的冗长且口语化的文体。此外，οἱ 是指代冈比西斯的第三人称单数与格（“为他”）。
- 3.34.1εἰπεῖν δὲ λέγεται τάδε
由于句首的 λέγεται γὰρ εἰπεῖν αὐτὸν ... 被长篇的插入句（关系从句和独立句）中断，因此重复了不定式 εἰπεῖν 和动词 λέγεται 以重申并澄清句子的主干结构（一种无结构句/破格叙述现象）。
- 3.34.2ἐπαινέαι
爱奥尼亚方言中的第二人称单数现在时被动语态直陈语气。相当于雅典方言的 ἐπαινῇ 或 ἐπαινέῃ，是由 ἐπαινέ-εαι 缩简而来的形式。
- 3.34.4πρὸς τὸν πατέρα τελέσαι Κῦρον
不定式 τελέσαι（τελέω 的不定过去时，在此意为“计算、评估”）与介词 πρὸς 连用，表示限制或比较，意为“与他的父亲居鲁士相比”或“在与他父亲居鲁士并列计算时”。
- 3.34.5οἷον σε ἐκεῖνος κατελίπετο
由关系代词 οἷον 引导的从句。κατελίπετο 意为“留下”，整句字面意思是“就像他（居鲁士）留下你（作为继承人）那样”，暗示居鲁士留下了像冈比西斯这样优秀的儿子，而冈比西斯目前还没有这样的儿子。