季风阻水导致尼罗河泛滥说的提出与反驳｜希罗多德《历史》第二卷 2.20.1–2.20.3 希腊语原文·中文译文

§2.20.1

ἀλλὰ Ἑλλήνων μὲν τινὲς ἐπίσημοι βουλόμενοι γενέσθαι σοφίην¹ ἔλεξαν περὶ τοῦ ὕδατος τούτου τριφασίας ὁδούς· τῶν τὰς μὲν δύο τῶν ὁδῶν οὐδʼ ἀξιῶ μνησθῆναι εἰ μὴ ὅσον σημῆναι βουλόμενος μοῦνον·

然而，有些企图凭借智慧闻名的希腊人，就这种河水提出了三种不同的解释。在这些解释中，有两项我认为甚至不值得一提，除非只是为了指出它们的存在。

§2.20.2

τῶν ἡ ἑτέρη μὲν λέγει τοὺς ἐτησίας ἀνέμους εἶναι αἰτίους πληθύειν² τὸν ποταμόν, κωλύοντας ἐς θάλασσαν ἐκρέειν τὸν Νεῖλον. πολλάκις δὲ ἐτησίαι μὲν οὔκων ἔπνευσαν, ὁ δὲ Νεῖλος τὠυτὸ ἐργάζεται.

其中一种说法认为，季节风是导致河流泛滥的原因，因为它们阻碍了尼罗河流入大海。但是，很多时候季节风并没有吹，而尼罗河却照样泛滥。

§2.20.3

πρὸς δέ, εἰ ἐτησίαι αἴτιοι ἦσαν, χρῆν³ καὶ τοὺς ἄλλους ποταμούς, ὅσοι τοῖσι ἐτησίῃσι ἀντίοι ῥέουσι, ὁμοίως πάσχειν καὶ κατὰ τὰ αὐτὰ τῷ Νείλῳ, καὶ μᾶλλον ἔτι τοσούτῳ ὅσῳ⁴ ἐλάσσονες ἐόντες ἀσθενέστερα τὰ ῥεύματα παρέχονται. εἰσὶ δὲ πολλοὶ μὲν ἐν τῇ Συρίῃ ποταμοὶ πολλοὶ δὲ ἐν τῇ Λιβύῃ, οἳ οὐδὲν τοιοῦτο πάσχουσι οἷόν τι καὶ ὁ Νεῖλος.

此外，如果季节风是原因的话，那么其他所有逆着季节风流动的河流，也应该和尼罗河一样、以同样的方式受到影响，而且由于它们更小、流量更弱，就应该更易受到影响。然而，在叙利亚和利比亚有许多河流，它们完全没有像尼罗河那样受到任何此类影响。

语法注4 条

2.20.1σοφίην
修饰形容词 ἐπίσημοι 的关系宾格（表示领域），意为“在智慧方面”。
2.20.2αἰτίους πληθύειν
限定形容词 αἰτίους 的解释性不定式（或用作属格代用），表示“导致河流泛滥”这一因果关系。
2.20.3χρῆν
无人称动词 χρή 的未完成过去时，用于由 εἰ ... ἦσαν 引导的反事实条件句的归结从句中。在不带质词 ἄν 的情况下表示当前反事实的推论（“应当……”）。
2.20.3τοσούτῳ ὅσῳ
由表示程度差异的与格构成的相关结构，意为“（其流量越弱，）就越是如此”。

翻译：Gemini 3.5 Flash（2026-05-25 发布）・修订记录（1 处，最近 2026-09-21）

2026-09-21 AI校阅 — 原文 1 处

urn:cts:greekLit:tlg0016.tlg001.humanitext-grc2:2.20.1-2.20.3