- 底本
- Anonymous. Hesiod, The Homeric Hymns and Homerica. Evelyn-White, Hugh G., editor. London: William Heinmann; New York: The Macmillan Co., 1914.
- 翻译
- AI 生成（gemini-3.5-flash） — 机器翻译，可能包含错误
- 语言
- 日本語 · English · 简体中文 · 한국어
- CTS URN
- urn:cts:greekLit:tlg0013.tlg003.humanitext-grc2:70-137
- 输出
- Humanitext Reader · reader.humanitext.ai · 2026-10-26
提洛岛担忧阿波罗诞生后自身会遭废弃，但在听到勒托的誓言后释怀，并在助产女神赶到后迎来了阿波罗的诞生。诞生后的阿波罗随即向众神宣告了自己传达神谕的使命。
τῷ ῥʼ αἰνῶς δείδοικα κατὰ φρένα καὶ κατὰ θυμόν,
“因此我心中和灵魂里极度害怕，
μή, ὁπότʼ ἂν τὸ πρῶτον ἴδῃ1 φάος ἠελίοιο,
只怕当他第一次看见太阳的光芒时，
νῆσον ἀτιμήσας, ἐπεὶ ἦ κραναήπεδός εἰμι,
他会因我土地岩石重叠、贫瘠不平而轻视我这个岛屿，
ποσσὶ καταστρέψας ὤσῃ ἁλὸς ἐν πελάγεσσιν,
用双脚将我踢翻，推入大海的深渊。
ἔνθʼ ἐμὲ μὲν μέγα κῦμα κατὰ κρατὸς ἅλις αἰεὶ
在那里，巨大的波涛将总是源源不断地冲刷我的头顶，
κλύσσει· ὃ δʼ ἄλλην γαῖαν ἀφίξεται, ἥ κεν ἅδῃ οἱ,
而他则会前往另一个能令他满意的土地，
τεύξασθαι νηόν2 τε καὶ ἄλσεα δενδρήεντα·
去建造神殿和郁郁葱葱的圣林；
πουλύποδες δʼ ἐν ἐμοὶ θαλάμας φῶκαί τε μέλαιναι
而由于没有人民，八爪鱼和黑色的海豹
οἰκία ποιήσονται ἀκηδέα, χήτεϊ λαῶν.
将在我身上建造它们安稳的住所。
ἀλλʼ εἴ μοι τλαίης γε, θεά, μέγαν ὅρκον ὀμόσσαι,
但是女神啊，若你愿意向我立下伟大的誓言，
ἐνθάδε μιν πρῶτον τεύξειν περικαλλέα νηὸν
他将首先在这里建造一座极其美丽的神殿，
ἔμμεναι ἀνθρώπων χρηστήριον, αὐτὰρ ἔπειτα
作为凡人的神谕所，而后才
[τεύξασθαι νηούς τε καὶ ἄλσεα δενδρηέντα]
［为所有人建造神殿和郁郁葱葱的圣林］，
πάντας ἐπʼ ἀνθρώπους, ἐπεὶ ἦ πολυώνυμος ἔσται.
在全人类之中，因为他必定会声名远播。”
ὣς ἄρ ἔφη· Λητὼ δὲ θεῶν μέγαν ὅρκον ὄμοσσε·
她这样说；勒托便立下了神明的大誓：
ἴστω νῦν τάδε Γαῖα καὶ Οὐρανὸς εὐρὺς ὕπερθεν
“如今让大地和上方宽广的天空，
καὶ τὸ κατειβόμενον Στυγὸς ὕδωρ, ὅστε μέγιστος
以及流淌而下的斯堤克斯之水为此见证，这在
ὅρκος δεινότατός τε πέλει μακάρεσσι θεοῖσιν·
福乐的神明中是最伟大、最可怕的誓言：
ἦ μὴν Φοίβου τῇδε θυώδης ἔσσεται αἰεὶ
在这里，必定会永远有福玻斯香气四溢的
βωμὸς καὶ τέμενος, τίσει δέ σέ γʼ ἔξοχα πάντων.
祭坛和圣所，他将超越一切地尊崇你。”
αὐτὰρ ἐπεί ῥʼ ὄμοσέν τε τελεύτησέν τε τὸν ὅρκον,
当她立誓并完成了这个誓言后，
Δῆλος μὲν μάλα χαῖρε γονῇ ἑκάτοιο ἄνακτος·
提洛因远射君王的诞生而无比欢喜；
Λητὼ δʼ ἐννῆμάρ τε καὶ ἐννέα νύκτας ἀέλπτοις
但勒托整整九天九夜都在难以预料的
ὠδίνεσσι πέπαρτο. θεαὶ δʼ ἔσαν ἔνδοθι πᾶσαι,
剧烈阵痛中备受煎熬。众女神都在里面，
ὅσσαι ἄρισται ἔασι, Διώνη τε Ῥείη τε
凡是最优秀的女神都在：狄俄涅、瑞亚、
Ἰχναίη τε Θέμις καὶ ἀγάστονος Ἀμφιτρίτη
伊克奈亚的忒弥斯和发出沉重叹息的安菲特里忒，
ἄλλαι τʼ ἀθάναται νόσφιν λευκωλένου Ἥρης·
以及其他不死的女神，唯独除了白臂的赫拉；
ἧστο γὰρ ἐν μεγάροισι Διὸς νεφεληγερέταο·
因为赫拉坐在聚云者宙斯的殿堂里。
μούνη δʼ οὐκ ἐπέπυστο μογοστόκος Εἰλείθυια·
唯独有助产女神埃勒提亚不知情；
ἧστο γὰρ ἄκρῳ Ὀλύμπῳ ὑπὸ χρυσέοισι νέφεσσιν,
因为她坐在奥林匹斯的山巅，在金色的云层之下，
Ἥρης φραδμοσύνης λευκωλένου, ἥ μιν ἔρυκε
这是出于白臂赫拉的计谋，她因嫉妒而阻拦她，
ζηλοσύνῃ, ὅτʼ ἄρʼ υἱὸν ἀμύμονά τε κρατερόν τε
因为那时美丽秀发的勒托
Λητὼ τέξεσθαι καλλιπλόκαμος τότʼ ἔμελλεν.
正要生下一个无瑕而强健的儿子。
αἳ δʼ Ἶριν προὔπεμψαν ἐυκτιμένης ἀπὸ νήσου,
于是众女神从建造良好的岛上派出了伊里斯去带回埃勒提亚，
ἀξέμεν Εἰλείθυιαν, ὑποσχόμεναι μέγαν ὅρμον,χρυσείοισι λίνοισιν ἐερμένον, ἐννεάπηχυν·
许诺给她一条九肘长、用金线串成的伟大项链；
νόσφιν δʼ ἤνωγον καλέειν λευκωλένου Ἥρης,3
她们吩咐伊里斯背着白臂的赫拉去召唤她，
νή μιν ἔπειτʼ ἐπέεσσιν ἀποστρέψειεν ἰοῦσαν.
免得赫拉随后用言语阻拦正在前来的她。
αὐτὰρ ἐπεὶ τό γʼ ἄκουσε ποδήνεμος ὠκέα Ἶρις,
当敏捷的风足伊里斯听到这话，
βῆ ῥα θέειν, ταχέως δὲ διήνυσε πᾶν τὸ μεσηγύ.
她便动身奔跑，迅速跨越了中间所有的距离。
αὐτὰρ ἐπεί ῥʼ ἵκανε θεῶν ἕδος, αἰπὺν Ὄλυμπον,
当她到达神明的居所陡峭的奥林匹斯时，
αὐτίκʼ ἄρʼ Εἰλείθυιαν ἀπὲκ μεγάροιο θύραζε
便立刻将埃勒提亚从殿堂里唤到门外，
ἐκπροκαλεσσαμένη ἔπεα πτερόεντα προσηύδα,
对她诉说如翼的言语，
πάντα μάλʼ, ὡς ἐπέτελλον Ὀλύμπια δώματʼ ἔχουσαι.
完全按照拥有奥林匹斯殿堂的众女神所吩咐的那样转达了一切。
τῇ δʼ ἄρα θυμὸν ἔπειθεν ἐνὶ στήθεσσι φίλοισι·
这样，她便说服了她亲爱胸膛中的心灵；
βὰν δὲ ποσὶ τρήρωσι πελειάσιν ἴθμαθʼ ὁμοῖαι.
她们动身前去，其步伐犹如怯懦的鸽子一般。
εὖτʼ ἐπὶ Δήλου ἔβαινε μογοστόκος Εἰλείθυια,
当助产的埃勒提亚踏上提洛岛时，
δὴ τότε τὴν τόκος εἷλε, μενοίνησεν δὲ τεκέσθαι.
就在那时，分娩的痛楚袭向了勒托，她渴望着生产。
ἀμφὶ δὲ φοίνικι βάλε πήχεε, γοῦνα δʼ ἔρεισε
她用双臂环抱住一株棕榈树，将双膝跪在柔软的草地上，
λειμῶνι μαλακῷ· μείδησε δὲ γαῖʼ ὑπένερθεν·
地表在下方微笑。
ἐκ δʼ ἔθορε πρὸ φόωσδε· θεαὶ δʼ ὀλόλυξαν ἅπασαι.
他便向着光明跃然而出，众女神全都发出欢呼之声。
ἔνθα σέ, ἤιε Φοῖβε, θεαὶ λόον ὕδατι καλῷ
在那里，噢，受到欢呼的福玻斯啊，众女神用美丽的水将你
ἁγνῶς καὶ καθαρῶς, σπάρξαν δʼ ἐν φάρεϊ λευκῷ,
洗涤得神圣而洁净，用一件白色的衣裳包裹你，
λεπτῷ, νηγατέῳ· περὶ δὲ χρύσεον στρόφον ἧκαν.
纤细且新织成的衣裳；并在你身上系上了一条黄金的带子。
οὐδʼ ἄρʼ Ἀπόλλωνα χρυσάορα θήσατο μήτηρ,
拥有黄金之剑的阿波罗并未受到母亲的哺乳，
ἀλλὰ Θέμις νέκταρ τε καὶ ἀμβροσίην ἐρατεινὴν
而是忒弥斯用她那不死的手将神酿与可爱的仙馔
ἀθανάτῃσιν χερσὶν ἐπήρξατο· χαῖρε δὲ Λητώ,
供奉给他；勒托也因自己
οὕνεκα τοξοφόρον καὶ καρτερὸν υἱὸν ἔτικτεν.
生下了一个手持弓箭的、强健的儿子而满心欢喜。
αὐτὰρ ἐπεὶ δή, Φοῖβε, κατέβρως ἄμβροτον εἶδαρ,
然而，福玻斯啊，当你吃下那不朽的食物时，
οὔ σέ γʼ ἔπειτʼ ἴσχον χρύσεοι στρόφοι ἀσπαίροντα,
黄金的带子便再也不能束缚挣扎中的你，
οὐδʼ ἔτι δέσματʼ ἔρυκε, λύοντο δὲ πείρατα πάντα.
纽带也无法再限制你，所有的绳索都被解开了。
αὐτίκα δʼ ἀθανάτῃσι μετηύδα Φοῖβος Ἀπόλλων·
紧接着，福玻斯·阿波罗在不死的女神中开口说道：
εἴη μοι κίθαρίς τε φίλη καὶ καμπύλα τόξα,
“愿我喜爱上竖琴与弯曲的弓，
χρήσω δʼ ἀνθρώποισι Διὸς νημερτέα βουλήν.
我将向人类传达宙斯不谬的旨意。”
ὣς εἰπὼν ἐβίβασκεν ἐπὶ χθονὸς εὐρυοδείης
说完这话，他便在道路宽广的大地上迈步前行，
Φοῖβος ἀκερσεκόμης, ἑκατηβόλος· αἳ δʼ ἄρα πᾶσαι
蓄着长发的福玻斯，那远射的神明；众女神全都
θάμβεον ἀθάναται· χρυσῷ δʼ ἄρα Δῆλος ἅπασα
惊叹不已。整个提洛岛都因黄金
[βεβρίθει, καθορῶσα Διὸς Λητοὺς τε γενέθλην,
［而变得沉甸甸的，她注视着宙斯与勒托的子嗣，
γηθοσύνῃ, ὅτι μιν θεὸς εἵλετο οἰκία θέσθαι
心中欢喜，因为神明选择在她这里建造住所。］
- 71μή, ὁπότʼ ἂν τὸ πρῶτον ἴδῃ
连词 μή 引导接在前一句动词 δείδοικα（害怕）后的惧怕从句。其中插入了时间从句 ὁπότʼ ἂν ἴδῃ，而惧怕从句的主动词是 §73 中的 ὤσῃ。
- 76τεύξασθαι νηόν
不定式 τεύξασθαι 的逻辑主语是前文的代词 ὅ δʼ（阿波罗）。它位于关系从句 ἥ κεν ἅδῃ οἱ 之后，起目的不定式（“为了建造”）的作用。
- 105νόσφιν δʼ ἤνωγον καλέειν λευκωλένου Ἥρης
前置词 νόσφιν（避开、在……不知情的情况下）支配属格 λευκωλένου Ἥρης。不定式 καλέειν 承接前文动词 προὔπεμψαν（派出）所暗示的命令或请求意图。