- 底本
- Anonymous. Hesiod, The Homeric Hymns and Homerica. Evelyn-White, Hugh G., editor. London: William Heinmann; New York: The Macmillan Co., 1914.
- 翻译
- AI 生成（gemini-3.5-flash） — 机器翻译，可能包含错误
- 语言
- 日本語 · English · 简体中文 · 한국어
- CTS URN
- urn:cts:greekLit:tlg0013.tlg003.humanitext-grc2:279-345
- 输出
- Humanitext Reader · reader.humanitext.ai · 2026-10-26
阿波罗在帕纳索斯山下的克里萨奠定了神殿的地基并确立其为神谕所。他在那里的泉水旁射杀了一条雌性巨蛇，这条巨蛇曾抚养过赫拉因对宙斯发怒而独自生下的怪物提帕翁。
οἳ Διὸς οὐκ ἀλέγοντες ἐπὶ χθονὶ ναιετάασκον
他们不敬畏宙斯，居住在大地上，
ἐν καλῇ βήσσῃ Κηφισίδος ἐγγύθι λίμνης.
在凯菲索斯湖旁美丽的幽谷里。
ἔνθεν καρπαλίμως προσέβης πρὸς δειράδα θύων
从那里你迅速登攀，向着山脊急行，
ἵκεο δʼ ἐς Κρίσην ὑπὸ Παρνησὸν νιφόεντα,
来到积雪的帕纳索斯山下的克里萨，
κνημὸν πρὸς Ζέφυρον τετραμμένον, αὐτὰρ ὕπερθεν
那是一处朝向西风的山麓，而在上方
πέτρη ἐπικρέμαται, κοίλη δʼ ὑποδέδρομε1 βῆσσα,
悬崖高耸，下方则是深邃而荒凉的谷地。
τρηχεῖʼ· ἔνθα ἄναξ τεκμήρατο Φοῖβος Ἀπόλλων
在那里，主宰者福玻斯·阿波罗计划
νηὸν ποιήσασθαι ἐπήρατον εἶπέ τε μῦθον·
建造一座令人向往的神殿，并开口说道：
ἐνθάδε δὴ φρονέω τεῦξαι περικαλλέα νηὸν
“我正打算在此处建造一座极美丽的殿堂，
ἔμμεναι ἀνθρώποις χρηστήριον, οἵτε μοι αἰεὶ
作为人类的神谕所，他们将永远
ἐνθάδʼ ἀγινήσουσι τεληέσσας ἑκατόμβας,
运送完美的百牛大祭到这里来，
ἠμὲν ὅσοι Πελοπόννησον πίειραν ἔχουσιν,
无论那些占有肥沃伯罗奔尼撒的人，
ἠδʼ ὅσοι Εὐρώπην τε καὶ ἀμφιρύτας κατὰ νήσους,
还是那些住在欧罗巴和环海岛屿上的人，
χρησόμενοι· τοῖσιν δʼ ἄρʼ ἐγὼ νημερτέα βουλὴν
前来求问神谕者；我将在我那富饶的殿堂里，
πᾶσι θεμιστεύοιμι χρέων ἐνὶ πίονι νηῷ.
向所有人传达无误的旨意。”
ὣς εἰπὼν διέθηκε θεμείλια Φοῖβος Ἀπόλλων
这样说着，福玻斯·阿波罗奠定了地基，
εὐρέα καὶ μάλα μακρὰ διηνεκές· αὐτὰρ ἐπʼ αὐτοῖς
宽阔、绵长且连绵不断；而在其上，
λάινον οὐδὸν ἔθηκε Τροφώνιος ἠδʼ Ἀγαμήδης,
特罗波尼奥斯与阿加梅德斯安放了石砌的门槛，
υἱέες Ἐργίνου, φίλοι ἀθανάτοισι θεοῖσιν·
他们是埃尔吉诺斯之子，深得不死神明的喜爱。
ἀμφὶ δὲ νηὸν ἔνασσαν2 ἀθέσφατα φῦλʼ ἀνθρώπων
无数的凡人部族用琢磨平整的石头
ξεστοῖσιν λάεσσιν, ἀοίδιμον ἔμμεναι αἰεί.
环绕着神殿修筑，使其成为永远被歌颂之所。
ἀγχοῦ δὲ κρήνη καλλίρροος, ἔνθα δράκαιναν
附近有一口流水平缓美丽的泉水，在那里，
κτεῖνεν ἄναξ, Διὸς υἱός, ἀπὸ κρατεροῖο βιοῖο,
主宰者、宙斯之子用强弓射杀了那条雌性大蛇，
ζατρεφέα, μεγάλην, τέρας ἄγριον, ἣ κακὰ πολλὰ
它体型巨大、肥壮，是一只凶猛的怪物，在地上
ἀνθρώπους ἔρδεσκεν ἐπὶ χθονί, πολλὰ μὲν αὐτούς,
给人类带来许多灾祸——对人类自身，
πολλὰ δὲ μῆλα ταναύποδʼ, ἐπεὶ πέλε πῆμα δαφοινόν.
以及对长腿的羊群，因为它是血腥的灾殃。
καὶ ποτε δεξαμένη χρυσοθρόνου ἔτρεφεν Ἥρης3
曾经它从金宝座的赫拉那里接过来，抚养了
δεινόν τʼ ἀργαλέον τε Τυφάονα, πῆμα βροτοῖσιν·
恐怖且可怕的提帕翁，那是凡人的灾难。
ὅν ποτʼ ἄρʼ Ἥρη ἔτικτε χολωσαμένη Διὶ πατρί,
这是赫拉因对父神宙斯动怒而生下的，
ἡνίκʼ ἄρα Κρονίδης ἐρικυδέα γείνατʼ Ἀθήνην
那时克罗诺斯之子生出了荣耀的雅典娜，
ἐν κορυφῇ· ἣ δʼ αἶψα χολώσατο πότνια Ἥρη
从他的头顶上。尊贵的赫拉立刻感到愤怒，
ἠδὲ καὶ ἀγρομένοισι μετʼ ἀθανάτοισιν ἔειπε·
并在聚集的不死神明中开口说道：
κέκλυτέ μευ, πάντες τε θεοὶ πᾶσαί τε θέαιναι,
“请听我说，所有的男神和所有的女神，
ὡς ἔμʼ ἀτιμάζειν ἄρχει νεφεληγερέτα Ζεὺς
聚云的宙斯是如何开始首先侮辱我的，
πρῶτος, ἐπεί μʼ ἄλοχον ποιήσατο κέδνʼ εἰδυῖαν·
在他娶了我这位懂得妇道的妻子之后。
καὶ νῦν νόσφιν ἐμεῖο τέκε γλαυκῶπιν Ἀθήνην,
如今他背着我，生下了明眸的雅典娜，
ἣ πᾶσιν μακάρεσσι μεταπρέπει ἀθανάτοισιν·
她在所有幸福的不死神明中出类拔萃；
αὐτὰρ ὅ γʼ ἠπεδανὸς γέγονεν μετὰ πᾶσι θεοῖσι
然而我的儿子赫菲斯托斯，双足残疾，
παῖς ἐμὸς Ἥφαιστος, ῥικνὸς πόδας, ὃν τέκον αὐτή·
是我自己所生，却成了所有神明中最虚弱的——
[αἶσχος ἐμοὶ καὶ ὄνειδος ἐν οὐρανῷ ὅντε καὶ αὐτή]
［他在天界是我可耻的耻辱和污点，我自己也］
ῥῖψʼ ἀνὰ χερσὶν ἑλοῦσα καὶ ἔμβαλον εὐρέι πόντῳ·
将他用手抓起扔出，丢进了宽广的海洋。
ἀλλά ἑ Νηρῆος θυγάτηρ Θέτις ἀργυρόπεζα
但涅柔斯的女儿、银足的忒提斯
δέξατο καὶ μετὰ ᾗσι κασιγνήτῃσι κόμισσεν.
接纳了他，并与她的姐妹们一起抚养了他。
ὡς ὄφελʼ ἄλλο θεοῖσι χαρίζεσθαι4 μακάρεσσι.
他本该以别的方式来讨得幸福神明们的欢心。
σχέτλιε, ποικιλομῆτα, τί νῦν μητίσεαι ἄλλο;
顽固的、足智多谋的家伙，你现在又在谋划什么别的？
πῶς ἔτλης οἶος τεκέειν γλαυκῶπιν Ἀθήνην;
你怎敢独自一人生下明眸的阿典娜？
οὐκ ἂν ἐγὼ τεκόμην; καὶ σὴ κεκλημένη ἔμπης
难道我生不出来吗？然而，在占有广阔天界的人中，
ἦα ῥʼ ἐν ἀθανάτοισιν, οἳ οὐρανὸν εὐρὺν ἔχουσι.
我总归是被称为你的妻子的。
φράζεο νῦν μή τοί τι κακὸν μητίσομʼ ὀπίσσω.
走着瞧吧，看我以后会不会谋划对你不利的事。
καὶ νῦν μέντοι ἐγὼ τεχνήσομαι, ὥς κε γένηται
而现在，我也一定要设法让一个
παῖς ἐμός, ὅς κε θεοῖσι μεταπρέποι ἀθανάτοισιν,
我的孩子诞生，他要在不死神明中出类拔萃，
οὔτε σὸν αἰσχύνασʼ ἱερὸν λέχος οὔτʼ ἐμὸν αὐτῆς.
既不羞辱你神圣的床榻，也不羞辱我自己的。
οὐδέ τοι εἰς εὐνὴν πωλήσομαι, ἀλλʼ ἀπὸ σεῖο
我绝不会去你的床榻，而是远离你，
τηλόθʼ ἐοῦσα θεοῖσι μετέσσομαι ἀθανάτοισιν.
在不死神明中度过。”
ὣς εἰποῦσʼ ἀπὸ νόσφι θεῶν κίε χωομένη κῆρ.
这样说着，她心怀愤怒，避开众神离去了。
αὐτίκʼ ἔπειτʼ ἠρᾶτο βοῶπις πότνια Ἥρη,
随即，牛眼的尊贵赫拉祈祷，
χειρὶ καταπρηνεῖ δʼ ἔλασε χθόνα καὶ φάτο μῦθον·
用朝下的手掌击打大地，并开口说道：
κέκλυτε νῦν μευ, Γαῖα καὶ Οὐρανὸς εὐρὺς ὕπερθεν
“现在请听我说，大地和上方广阔的天空，
Τιτῆνές τε θεοί, τοὶ ὑπὸ χθονὶ ναιετάοντες
以及居住在地下、环绕伟大的塔耳塔洛斯的
Τάρταρον ἀμφὶ μέγαν, τῶν ἒξ5 ἄνδρες τε θεοί τε·
提坦神明们，人类和神明都是从他们而出的：
αὐτοὶ νῦν μευ πάντες ἀκούσατε καὶ δότε παῖδα
你们现在都听我说，赐给我一个孩子吧，
νόσφι Διός, μηδέν τι βίην ἐπιδευέα κείνου·
避开宙斯，他的力量不比宙斯逊色分毫；
ἀλλʼ ὅ γε φέρτερος ἔστω, ὅσον Κρόνου εὐρύοπα Ζεύς.
甚至让他比宙斯更强大，就像宽宏的宙斯比克罗诺斯强大一样。”
ὣς ἄρα φωνήσασʼ ἵμασε χθόνα χειρὶ παχείῃ·
这样说着，她用丰满的手猛烈击打大地。
κινήθη δʼ ἄρα Γαῖα φερέσβιος· ἣ δὲ ἰδοῦσα
于是，育养生命的大地发生了震动。她见此，
τέρπετο ὃν κατὰ θυμόν· ὀίετο γὰρ τελέεσθαι.
在心中十分高兴，因为她认为祈祷将会实现。
ἐκ τούτου δὴ ἔπειτα τελεσφόρον εἰς ἐνιαυτὸν
从那以后，在长达整整一年的时间里，
οὔτε πότʼ εἰς εὐνὴν Διὸς ἤλυθε μητιόεντος,
她既不曾走向足智多谋的宙斯的床榻，
οὔτε πότʼ ἐς θῶκον πολυδαίδαλον, ὡς τὸ πάρος περ
也不曾像以前那样坐上精美雕琢的宝座，
- 284ὑποδέδρομε
动词 ὑποτρέχω 的现在完成时，表示动作完成后产生的持续状态（状态完成时），译作“（在下方）延伸、奔流”。
- 298ἀμφὶ δὲ νηὸν ἔνασσαν
ἔνασσαν 是 νάω（建造、填实）的过去不定时。与具有副词功能的介词 ἀμφί 连用，意为“他们围绕着神殿修筑”。其主语是接下来的名词短语 ἀθέσφατα φῦλʼ ἀνθρώπων（“无数的凡人部族”）。
- 305δεξαμένη χρυσοθρόνου ... Ἥρης
属格 Ἥρης 受到分词 δεξαμένη（δέχομαι 的过去不定时分词）的支配，用作表示起点或来源的夺格性属格，意为“从赫拉那里接过来”。
- 321ὡς ὄφελʼ ... χαρίζεσθαι
ὄφελʼ（ὀφείλω 的过去不定时，此处为单数第三人称）加上不定式 χαρίζεσθαι 构成的句型，用于表示过去无法实现的反事实愿望，意为“要是他能……就好了”。
- 336τῶν ἒξ
τῶν 是关系代词，先行词为提坦神明。ἒξ 是介词 ἐκ 的后置（anastrophe）形式，因其置于关系代词之后而使重音前移。意为“自他们（而出）”。
翻译：Gemini 3.5 Flash（2026-05-22 发布）・修订记录（3 处，最近 2026-09-21）
- 中于 2026-05-24 由 Gemini 3.5 Flash 重新翻译
- 2026-09-21 AI校阅 — 译文 3 处