← 荷马诗颂

荷马诗颂 2:致德墨忒尔

§359-425

石榴籽与珀耳塞福涅的归来及母女重逢

哈迪斯顺从宙斯的命令,向珀耳塞福涅许下冥界的统治权与荣耀以促其归返,并在暗中让她吃下石榴籽后,派赫耳墨斯护送其回到得墨忒耳身边。重逢的母女欣喜万分,但得墨忒耳得知女儿在冥界吃过东西后,意识到她每年必须在冥界度过一段时间,并询问其被劫持的经过,珀耳塞福涅随即开始讲述。

显示 ▾
显示
译文
字体
AI ↗
← 上一节下一节 →
359

ἐσσυμένως δʼ ἐκέλευσε δαΐφρονι Περσεφονείῃ·

他急切地吩咐睿智的珀耳塞福涅:

360

ἔρχεο, Περσεφόνη, παρὰ μητέρα κυανόπεπλον

“去吧,珀耳塞福涅,到你那身着暗色长袍的母亲身边去,

ἤπιον ἐν στήθεσσι μένος καὶ θυμὸν ἔχουσα,

在胸中怀着温和的心意和情感,

μηδέ τι δυσθύμαινε λίην περιώσιον ἄλλων·1

莫要比别人过分地忧伤。

οὔ τοι ἐν ἀθανάτοισιν ἀεικὴς ἔσσομʼ ἀκοίτης,

在不朽的神明中,我绝不会是配不上你的丈夫,

αὐτοκασίγνητος πατρὸς Διός· ἔνθα δʼ ἐοῦσα

因为我是父神宙斯的亲兄弟。当你留在此地时,

365

δεσπόσσεις πάντων ὁπόσα ζώει τε καὶ ἕρπει,

你将统治一切活着和蠕动的生灵,

τιμὰς δὲ σχήσησθα μετʼ ἀθανάτοισι μεγίστας.

并在不朽的神明中拥有至高无上的荣耀。

τῶν δʼ ἀδικησάντων τίσις ἔσσεται ἤματα πάντα,

而对于那些伤害你的人,惩罚将永远存在,

οἵ κεν μὴ θυσίῃσι τεὸν μένος ἱλάσκωνται

即那些不用祭祀来抚慰你的力量、

εὐαγέως ἔρδοντες, ἐναίσιμα δῶρα τελοῦντες.

虔诚地履行仪式、奉献适宜礼物的人。”

370

ὣς φάτο· γήθησεν δὲ περίφρων Περσεφόνεια,

他如此说道;而聪慧的珀耳塞福涅由衷喜悦,

καρπαλίμως δʼ ἀνόρουσʼ ὑπὸ χάρματος· αὐτὰρ ὅ γʼ αὐτὸς

因喜悦而迅速跃起。然而他自己却

ῥοιῆς κόκκον ἔδωκε φαγεῖν μελιηδέα λάθρῃ,

暗中给了她一颗蜜一般甜的石榴籽吃下,

ἀμφὶ ἓ νωμήσας,2 ἵνα μὴ μένοι ἤματα πάντα

为了不让她永远留在

αὖθι παρʼ αἰδοίῃ Δημήτερι κυανοπέπλῳ.

那令人敬畏的、身着暗色长袍的得墨忒耳身边。

375

ἵππους δὲ προπάροιθεν ὑπὸ χρυσέοισιν ὄχεσφιν

而在那黄金战车前,马匹——

ἔντυεν ἀθανάτους Πολυσημάντωρ Ἀιδωνευς.

那些由统治众人的哀多纽斯所套上的不朽之马,已准备就绪。

ἣ δʼ ὀχέων ἐπέβη, πάρα δὲ κρατὺς Ἀργειφόντης

她登上了战车,而强大的阿尔戈斯之杀手立于身旁,

ἡνία καὶ μάστιγα λαβὼν μετὰ χερσὶ φίλῃσι

亲手执起缰绳和马鞭,

σεῦε διὲκ μεγάρων· τὼ δʼ οὐκ ἀέκοντε πετέσθην.

驱动车驾穿过大殿;那两匹马也毫不违拗地飞驰起来。

380

ῥίμφα δὲ μακρὰ κέλευθα διήνυσαν· οὐδὲ θάλασσα

它们迅速地走完了漫长路途;无论是大海、

οὔθʼ ὕδωρ ποταμῶν οὔτʼ ἄγκεα ποιήεντα

江河之水,还是草木繁茂的山谷,

ἵππων ἀθανάτων οὔτʼ ἄκριες ἔσχεθον ὁρμήν,

或是崇山峻岭,都无法阻挡那不朽之马的冲势,

ἀλλʼ ὑπὲρ αὐτάων βαθὺν ἠέρα τέμνον ἰόντες.

它们反而凌驾于其上,在飞驰中剖开深广的虚空。

στῆσε δʼ ἄγων, ὅθι μίμνεν ἐυστέφανος Δημήτηρ,

他领着车驾,停在了那戴着美丽冠冕的得墨忒耳守候之处,

385

νηοῖο προπάροιθε θυώδεος· ἣ δὲ ἰδοῦσα

就在那香芬的神殿前。而母亲一看见她,

ἤιξʼ, ἠύτε μαινὰς ὄρος κάτα δάσκιον ὕλῃ.

便飞奔而去,犹如那在树木葱茏的深山中狂奔的女信徒。

Περσεφόνη δʼ ἑτέρωθεν ἐπεὶ ἴδεν ὄμματα καλὰ

而珀耳塞福涅在另一侧,一看见她母亲那

μητρὸς ἑῆς κατʼ ἄρʼ ἥ γʼ ὄχεα προλιποῦσα καὶ ἵππους

美丽的双眼,便立刻跃下车去,抛下战车与骏马,

ἆλτο θέειν, δειρῇ δέ οἱ ἔμπεσε ἀμφιχυθεῖσα·

奔跑着扑了过去,搂住了她的颈项。

390

τῇ δὲ φίλην ἔτι παῖδα ἑῇς μετὰ χερσὶν ἐχούσῃ3

但在她将亲爱的女儿还抱在怀里之时,

αἶψα δόλον θυμός τινʼ ὀίσατο, τρέσσε δʼ ἄρʼ αἰνῶς

她的心中突然察觉到了某种阴谋,并感到极度恐慌,

παυομένη φιλότητος, ἄφαρ δʼ ἐρεείνετο μύθῳ·

止住了温存,随即用言语盘问:

τέκνον, μή ῥά τι μοι σύ γε πάσσαο νέρθεν ἐοῦσα

“孩子,你在下面的时候,莫非尝过什么食物吗?

βρώμης; ἐξαύδα, μὴ κεῦθʼ, ἵνα εἴδομεν ἄμφω·

说出来,莫要隐瞒,好让我们俩人都知晓。

395

ὣς μὲν γάρ κεν ἐοῦσα παρὰ στυγεροῦ Ἀίδαο

因为若非如此,当你离开那可憎的哈迪斯时,

καὶ παρʼ ἐμοὶ καὶ πατρὶ κελαινεφέϊ Κρονίωνι

在我的身边,以及在黑云密布的克罗诺斯之子父神身边,

ναιετάοις4 πάντεσσι τετιμένη ἀθανάτοισιν.

你本将能与我们同住,受到所有不朽之神的尊崇。

εἰ δʼ ἐπάσω, πάλιν αὖτις ἰοῦσʼ ὑπὸ κεύθεσι γαίης

但若你已尝过,你将不得不再次回到大地的深处,

οἰκήσεις ὡρέων τρίτατον μέρος εἰς ἐνιαυτόν,

在一年中居住三分之一的时光,

400

τὰς δὲ δύω παρʼ ἐμοί τε καὶ ἄλλοις ἀθανάτοισιν.

而其余的三分之二则与我和其他不朽之神在一起。

ὁππότε δʼ ἄνθεσι γαῖʼ εὐώδεσιν εἰαρινοῖσι

而当大地开满芬芳的春日百花、

παντοδαποῖς θάλλῃ, τόθʼ ὑπὸ ζόφου ἠερόεντος

万物勃兴之时,你便将从朦胧的幽冥之中

αὖτις ἄνει μέγα θαῦμα θεοῖς θνητοῖς τʼ ἀνθρώποις.

再次升起,成为神明与凡人眼中的伟大奇迹。

εἶπε δὲ πῶς σʼ ἥρπαξεν ὑπὸ ζόφον ἠερόεντα

但请告诉我,他是如何将你劫持到那朦胧幽冥之中的?

καὶ τίνι σʼ ἐξαπάτησε δόλῳ κρατερὸς Πολυδέγμων;

强悍的“多纳者”究竟用什么诡计欺骗了你?”

405

τὴν δʼ αὖ Περσεφόνη περικαλλὴς ἀντίον ηὔδα·

极为美丽的珀耳塞福涅随即回答她道:

τοιγὰρ ἐγώ τοι, μῆτερ, ἐρέω νημερτέα πάντα·

“因此,母亲啊,我必将向您如实相告一切:

εὖτέ μοι Ἑρμῆς ἦλθʼ ἐριούνιος ἄγγελος ὠκὺς

当那带来福祉的敏捷使者赫耳墨斯来到我身边,

πὰρ πατέρος Κρονιδαο καὶ ἄλλων Οὐρανιώνων,

他来自父神克罗诺斯之子以及其他天神,

ἐλθεῖν ἐξ Ἐρέβευς, ἵνα ὀφθαλμοῖσιν ἰδοῦσα

要我离开厄瑞玻斯,好让您亲眼看见我,

410

λήξαις ἀθανάτοισι χόλου καὶ μήνιος αἰνῆς,

从而平息对不朽之神之怒火和可怕怨恨,

αὐτίκʼ ἐγὼν ἀνόρουσʼ ὑπὸ χάρματος· αὐτὰρ ὃ λάθρῃ

我当即便因喜悦而跃起;然而他却暗中

ἔμβαλέ μοι ῥοιῆς κόκκον, μελιηδέʼ ἐδωδήν,

将一颗石榴籽塞进我口中,那是甜如蜜的食物,

ἄκουσαν δὲ βίῃ με προσηνάγκασσε πάσασθαι.

并违背我的意愿、强行逼迫我尝了它。

ὡς δέ μʼ ἀναρπάξας Κρονίδεω πυκινὴν διὰ μῆτιν

而他是如何通过克罗诺斯之子那深沉的谋划将我劫走,

415

ᾤχετο πατρὸς ἐμοῖο, φέρων ὑπὸ κεύθεα γαίης,

并把我带往大地深处的——正如我父亲所为,

ἐξερέω,5 καὶ πάντα διίξομαι, ὡς ἐρεείνεις.

我都会说出来,并按照您的询问一一详叙。

ἡμεῖς μὲν μάλα πᾶσαι ἀνʼ ἱμερτὸν λειμῶνα,

我们当时都在那可爱的草地上,

Λευκίππη Φαινώ τε καὶ Ἠλέκτρη καὶ Ἰάνθη

留喀佩、派诺、伊莱克特拉和伊安忒,

καὶ Μελίτη Ἰάχη τε Ῥόδειά τε Καλλιρόη τε

还有美利忒、伊阿刻、罗得娅和加利罗厄,

420

Μηλόβοσίς τε Τύχη τε καὶ Ὠκυρόη καλυκῶπις

麦洛波西斯、堤刻,以及面容如花蕾般美丽的奥克萝厄,

Χρυσηίς τʼ Ἰάνειρά τʼ Ἀκάστη τʼ Ἀδμήτη τε

克律塞伊斯、伊阿涅拉、阿卡斯忒和阿德墨忒,

καὶ Ῥοδόπη Πλουτώ τε καὶ ἱμερόεσσα Καλυψὼ

还有罗多佩、普露托和迷人的卡吕普索,

καὶ Στὺξ Οὐρανίη τε Γαλαξαύρη τʼ ἐρατεινὴ

以及斯堤克斯、天之女加拉克绍拉和可爱的

Παλλάς τʼ ἐγρεμάχη καὶ Ἄρτεμις ἰοχέαιρα,

唤醒战斗的帕拉斯以及喜洒飞矢的阿尔忒弥斯,

425

παίζομεν ἠδʼ ἄνθεα δρέπομεν χείρεσσʼ ἐρόεντα,

我们在一同嬉戏,亲手采撷着美丽的花朵,

语法注5 条
  1. 362περιώσιον ἄλλων

    副词性中性宾格 περιώσιον 连用表示比较的属格 ἄλλων,意为“比其他人过分地”。

  2. 373ἀμφὶ ἓ νωμήσας

    分词 νωμήσας 的宾语第三人称反身代词 ἓ 指代哈迪斯自身,意为“自己周密考量”或“围绕自身进行安排”。

  3. 390τῇ δὲ ... ἐχούσῃ

    与格分词短语 τῇ... ἐχούσῃ 作为主句主语 θυμός(心)的关涉与格(或所有与格),意为“对于仍将女儿抱在怀中的她,其心起疑”。

  4. 395κεν ... ναιετάοις

    连词 ὡς(相当于 οὕτως)和语气词 κεν 连用,后接希求法 ναιετάοις,构成了条件句的结果主句(表虚拟或潜在,“你本可以居住”),而条件从句(“若你未曾吃过”)被省略。

  5. 414ὡς δέ μʼ ἀναρπάξας ... ἐξερέω

    由关系副词 ὡς 引导的从句构成了主句动词 ἐξερέω(“我将讲述”)的宾语从句(间接疑问句),意为“他是如何将我劫走的”。

翻译:Gemini 3.5 Flash(2026-05-22 发布)urn:cts:greekLit:tlg0013.tlg002.humanitext-grc2:359-425