- 底本
- Anonymous. Hesiod, The Homeric Hymns and Homerica. Evelyn-White, Hugh G., editor. London: William Heinmann; New York: The Macmillan Co., 1914.
- 翻译
- AI 生成（gemini-3.5-flash） — 机器翻译，可能包含错误
- 语言
- 日本語 · English · 简体中文 · 한국어
- CTS URN
- urn:cts:greekLit:tlg0013.tlg002.humanitext-grc2:216-283
- 输出
- Humanitext Reader · reader.humanitext.ai · 2026-10-27
梅塔内拉将幼子得莫丰托付给得墨忒耳抚养，女神用仙馔和烈火如神明般培育他；然而梅塔内拉因暗中窥视而惊呼，激怒了得墨忒耳，女神随即展露神圣真身，并命令建立神殿。
ἀλλὰ θεῶν μὲν δῶρα καὶ ἀχνύμενοί περ ἀνάγκῃ
“但是，神明的赐予，即便我们悲痛，也必须因无可奈何而承受；
τέτλαμεν ἄνθρωποι· ἐπὶ γὰρ ζυγὸς αὐχένι κεῖται.
因为我们脖颈上正套着沉重的轭。
νῦν δʼ, ἐπεὶ ἵκεο δεῦρο, παρέσσεται ὅσσα τʼ ἐμοί περ.
但现在，既然你已来到此地，我所拥有的一切也都将属于你。
παῖδα δέ μοι τρέφε τόνδε, τὸν ὀψίγονον καὶ ἄελπτον
请为我抚育这孩子，他是神明在我晚年出乎意料
ὤπασαν ἀθάνατοι, πολυάρητος δέ μοί ἐστιν.
赐予我的，对我而言也是大受祈盼的孩子。
εἰ τόν γε θρέψαιο καὶ ἥβης μέτρον ἵκοιτο,
如果你能将他抚育成人，使他达到青春的年纪，
ῥεῖά κέ τίς σε ἰδοῦσα γυναικῶν θηλυτεράων
凡是见到你的女子，都定会轻易地
ζηλώσαι· τόσα κέν τοι ἀπὸ θρεπτήρια δοίην.
羡慕你，因为我会给你如此丰厚的养育报酬。”
τὴν δʼ αὖτε προσέειπεν ἐυστέφανος Δημήτηρ·
美发冠的得墨忒耳接着对她说道：
καὶ σύ, γύναι, μάλα χαῖρε, θεοὶ δέ τοι ἐσθλὰ πόροιεν·
“妇人，也祝你安好，愿神明赐你福祉；
παῖδα δέ τοι πρόφρων ὑποδέξομαι, ὥς με κελεύεις,
我会欣然接受并抚育你的孩子，正如你所吩咐的那样。
θρέψω κοὔ μιν, ἔολπα, κακοφραδίῃσι τιθήνης
我抚育他，且我相信，绝不会因为乳母的疏忽，
οὔτʼ ἄρʼ ἐπηλυσίη δηλήσεται οὔθʼ ὑποτάμνον·1
而让任何邪咒或割根之术伤害到他；
οἶδα γὰρ ἀντίτομον μέγα φέρτερον ὑλοτόμοιο,2
因为我知晓一种比伐木人更为强效的对抗之药，
οἶδα δʼ ἐπηλυσίης πολυπήμονος ἐσθλὸν ἐρυσμόν.
也知晓防范那带来诸多痛苦的邪咒之妙法。”
ὣς ἄρα φωνήσασα θυώδεϊ δέξατο κόλπῳ
女神如此说罢，用她那不朽的双手
χείρεσσʼ ἀθανάτῃσι· γεγήθει δὲ φρένα μήτηρ.
将孩子接过去，抱在芬芳的怀中；母亲的心中充满了喜悦。
ὣς ἣ μὲν Κελεοῖο δαΐφρονος ἀγλαὸν υἱὸν
就这样，女神在内室中抚育着
Δημοφόωνθʼ, ὃν ἔτικτεν ἐύζωνος Μετάνειρα,
聪慧的克莱奥斯与束宽腰带的梅塔内拉所生的
ἔτρεφεν ἐν μεγάροις· ὃ δʼ ἀέξετο δαίμονι ἶσος,
高贵之子得莫丰。而他像神明一样成长着，
οὔτʼ οὖν σῖτον ἔδων, οὐ θησάμενος γάλα μητρὸς
既不吃食物，也不吮吸母亲的乳汁。
ἠματίη μὲν γὰρ καλλιστέφανος Δημήτηρ
因为在白天，美发冠的得墨忒耳
χρίεσκʼ ἀμβροσίῃ ὡσεὶ θεοῦ ἐκγεγαῶτα
会用神圣的仙馔涂抹他，宛如他是神明的子嗣，
ἡδὺ καταπνείουσα καὶ ἐν κόλποισιν ἔχουσα·
并向他吹拂甜蜜之气，将他抱在怀中；
νύκτας δὲ κρύπτεσκε πυρὸς μένει ἠύτε δαλὸν
但在夜里，她会瞒着他亲爱的父母，
λάθρα φίλων γονέων· τοῖς δὲ μέγα θαῦμʼ ἐτέτυκτο,
将他像柴火一样藏在熊熊烈火之中。对他们而言，这是极大的奇迹，
ὡς προθαλὴς τελέθεσκε· θεοῖσι γὰρ ἄντα ἐῴκει.
他竟然成长得如此之快，其容貌简直像神明一般。
καί κέν μιν ποίησεν ἀγήρων τʼ ἀθάνατόν τε,
若不是束宽腰带的梅塔内拉因其愚蠢，
εἰ μὴ ἄρʼ ἀφραδίῃσιν ἐύζωνος Μετάνειρα
在夜里窥伺，并从芬芳的内室中
νύκτʼ ἐπιτηρήσασα θυώδεος ἐκ θαλάμοιο
窥见这一幕，
σκέψατο·3 κώκυσεν δὲ καὶ ἄμφω πλήξατο μηρὼ
女神本已使他长生不老、永不衰老。她（梅塔内拉）大声哭喊，
δείσασʼ ᾧ περὶ παιδὶ καὶ ἀάσθη μέγα θυμῷ
因担忧自己的孩子而拍打双股，心中彻底失去了理智，
καί ῥʼ ὀλοφυρομένη ἔπεα πτερόεντα προσηύδα·
并在悲叹中说出了如翼的话语：
τέκνον Δημοφόων, ξείνη σε πυρὶ ἔνι πολλῷ
“得莫丰，我的孩子！见知不详的异乡女子将你置于熊熊烈火中
κρύπτει, ἐμοὶ δὲ γόον καὶ κήδεα λυγρὰ τίθησιν.
藏匿，这给我带来了无尽的哀痛与凄惨的忧伤！”
ὣς φάτʼ ὀδυρομένη· τῆς δʼ ἄιε δῖα θεάων.
她哀哭着如此说道；女神中最高贵的女神听到了她的话。
τῇ δὲ χολωσαμένη καλλιστέφανος Δημήτηρ
美发冠的得墨忒耳对她勃然大怒，
παῖδα φίλον, τὸν ἄελπτον ἐνὶ μεγάροισιν ἔτικτε,
将她那在内室中意外产下的爱子
χείρεσσʼ ἀθανάτῃσιν ἀπὸ ἕθεν ἧκε πέδονδε,
从自己的怀中猛地扔到了地板上，
ἐξανελοῦσα πυρός, θυμῷ κοτέσασα μάλʼ αἰνῶς,
将他从火中拉了出来，心中极其愤怒地，用那不朽的双手。
καί ῥʼ ἄμυδις προσέειπεν ἐύζωνον Μετάνειραν·
同时，她对束宽腰带的梅塔内拉厉声斥道：
νήιδες ἄνθρωποι καὶ ἀφράδμονες οὔτʼ ἀγαθοῖο
“无知而愚蠢的人类啊，你们既无法预知即将来临的福祉，
αἶσαν ἐπερχομένου προγνώμεναι οὔτε κακοῖο·
也无法预见灾祸！
καὶ σὺ γὰρ ἀφραδίῃσι τεῇς νήκεστον ἀάσθης.
因为你因自己的愚昧，犯下了无可挽回的大错。
ἴστω γὰρ θεῶν ὅρκος, ἀμείλικτον Στυγὸς ὕδωρ,
让诸神的誓言，无情的斯提克斯之水见证：
ἀθάνατόν κέν τοι καὶ ἀγήραον ἤματα πάντα
我本可使你的爱子长生不老、永不衰老，
παῖδα φίλον ποίησα4 καὶ ἄφθιτον ὤπασα τιμήν·
并赐予他永恒不灭的荣耀；
νῦν δʼ οὐκ ἔσθʼ ὥς κεν θάνατον καὶ κῆρας ἀλύξαι·
但如今，他已绝无可能逃脱死亡与宿命。
τιμὴ δʼ ἄφθιτος αἰὲν ἐπέσσεται, οὕνεκα γούνων
然而永恒不灭的荣耀将永远伴随着他，因为他曾爬上
ἡμετέρων ἐπέβη καὶ ἐν ἀγκοίνῃσιν ἴαυσεν.
我的膝头，并曾在我怀抱中安睡。
ὥρῃσιν δʼ ἄρα τῷ γε περιπλομένων ἐνιαυτῶν
当轮转的岁月带回相应的季节时，
παῖδες Ἐλευσινίων πόλεμον καὶ φύλοπιν αἰνὴν
埃莱夫西斯的孩子们将永远在彼此之间
αἰὲν ἐν ἀλλήλοισιν συνάξουσʼ ἤματα πάντα.
挑起无尽的战争与可怕的争斗，直至永远。
εἰμὶ δὲ Δημήτηρ τιμάοχος, ἥτε μέγιστον
我是执掌尊荣的得墨忒耳，对于不朽的诸神
ἀθανάτοις θνητοῖς τʼ ὄνεαρ καὶ χάρμα τέτυκται.
与凡人而言，我都是最大的助益与欢乐。
ἀλλʼ ἄγε μοι νηόν τε μέγαν καὶ βωμὸν ὑπʼ αὐτῷ
现在，让所有的民众在城市和险峻的城墙下方，
τευχόντων πᾶς δῆμος ὑπαὶ πόλιν αἰπύ τε τεῖχος
在卡利科罗斯之上、凸起的山丘上，
Καλλιχόρου καθύπερθεν ἐπὶ προὔχοντι κολωνῷ.
为我建造一座宏伟的神殿，并在其下建造祭坛。
ὄργια δʼ αὐτὴ ἐγὼν ὑποθήσομαι, ὡς ἂν ἔπειτα
我将亲自传授祭祀秘仪，以便今后
εὐαγέως ἔρδοντες ἐμὸν νόον ἱλάσκοισθε.
你们能以虔诚的仪式取悦并安抚我的心灵。”
ὣς εἰποῦσα θεὰ μέγεθος καὶ εἶδος ἄμειψε
女神说罢，改变了自己的身量与容貌，
γῆρας ἀπωσαμένη· περί τʼ ἀμφί τε κάλλος ἄητο·
褪去了老年；美艳的光华环绕并飘拂在她的周身。
ὀδμὴ δʼ ἱμερόεσσα θυηέντων ἀπὸ πέπλων
爱慕的芬芳从她神圣的衣衫中
σκίδνατο, τῆλε δὲ φέγγος ἀπὸ χροὸς ἀθανάτοιο
飘散开来，女神不朽的肌肤散发出远射的耀眼光芒，
λάμπε θεᾶς, ξανθαὶ δὲ κόμαι κατενήνοθεν ὤμους,
金黄色的秀发披散在她的肩头，
αὐγῆς δʼ ἐπλήσθη πυκινὸς δόμος ἀστεροπῆς ὥς·
整座坚固的府邸如同闪电划过般充满了光明。
βῆ δὲ διὲκ μεγάρων· τῆς δʼ αὐτίκα γούνατʼ ἔλυντο,
她穿过内室扬长而去。梅塔内拉顿时双膝酸软，
δηρὸν δʼ ἄφθογγος γένετο χρόνον, οὐδέ τι παιδὸς
长久地呆立无言，甚至完全忘记了
μνήσατο τηλυγέτοιο ἀπὸ δαπέδου ἀνελέσθαι.
将她那刚出生的孩子从地板上抱起来。”
- 228ὑποτάμνον
中性单数主格分词，作名词使用，与 ἐπηλυσίη（邪咒）并列。字面意思是“从下方切断之物”，传统上被解释为指代用收割的草药根部制成的巫术药剂，或是婴儿因长牙而引起的病症。
- 229ἀντίτομον ... ὑλοτόμοιο
ἀντίτομον（解毒药）与 ὑλοτόμος（伐木人）的对比。此处的 ὑλοτόμος 并非指字面意义上的伐木工，而可能是指采集植物根部以制作巫术药剂的“割草药者”，强调了得墨忒耳拥有超越此类巫术的更强解毒智慧。
- 242καί κέν μιν ποίησεν ... εἰ μὴ ἄρʼ ... σκέψατο
过去虚拟条件句（与过去事实相反的条件句）。主句（ποιήσεν）带有助词 κέν（等同于 ἄν），条件句（εἰ μὴ ... σκέψατο）使用 εἰ 加上直陈式不定过去时，表达了若非梅塔内拉窥视，得莫丰本已被赋予永生的过去假设。
- 259ἴστω γὰρ θεῶν ὅρκος ... ἀθάνατόν κέν τοι ... ποίησα
由命令式 ἴστω（源自 οἶδα，意为“让……见证/知晓”）引导，后接带有助词 κέν 的过去相反虚拟主句（ποιήσα）。得墨忒耳通过呼唤诸神最庄严的誓言斯提克斯之水，表明她原本意图使孩子永生的计划是真实无误的。
翻译：Gemini 3.5 Flash（2026-05-22 发布）・修订记录（1 处，最近 2026-09-21）
- 中于 2026-05-24 由 Gemini 3.5 Flash 重新翻译
- 2026-09-21 AI校阅 — 译文 1 处