告别纳乌西卡与请求木马之歌｜《奥德赛》§8.443-8.513（荷马）希腊语原文与中文翻译

αὐτὸς νῦν ἴδε πῶμα, θοῶς δʼ ἐπὶ δεσμὸν ἴηλον,

“您自己现在请看看这盖子，迅速在上面打上结，

μή τίς τοι καθʼ ὁδὸν δηλήσεται¹, ὁππότʼ ἂν αὖτε

免得有人在路上加害于您，当您再次

εὕδῃσθα γλυκὺν ὕπνον ἰὼν ἐν νηὶ μελαίνῃ.

乘着黑船前行、安享甜美的睡眠之时。”

αὐτὰρ ἐπεὶ τό γʼ ἄκουσε πολύτλας δῖος Ὀδυσσεύς,

此时，深受磨难的高贵奥德修斯听了这话，

αὐτίκʼ ἐπήρτυε πῶμα, θοῶς δʼ ἐπὶ δεσμὸν ἴηλεν

立刻扣上盖子，迅速在上面打上了

ποικίλον, ὅν ποτέ μιν δέδαε φρεσὶ πότνια Κίρκη·

巧妙的结，这是昔日尊贵的喀耳刻教给他的。

αὐτόδιον δʼ ἄρα μιν ταμίη λούσασθαι ἀνώγει

随即，女管家便请他去沐浴，

ἔς ῥʼ ἀσάμινθον βάνθʼ· ὁ δʼ ἄρ ἀσπασίως ἴδε θυμῷ

走入浴盆。他心中十分欣喜地看着

θερμὰ λοέτρʼ, ἐπεὶ οὔ τι κομιζόμενός γε θάμιζεν,

温暖的浴水，因为自从他离开

ἐπεὶ δὴ λίπε δῶμα Καλυψοῦς ἠυκόμοιο.

秀发的美丽卡吕普索的住所后，便很少受到这般照料。

τόφρα δέ οἱ κομιδή γε θεῷ ὣς ἔμπεδος ἦεν.

而在那之前，他受到的照料如神明般始终未断。

τὸν δʼ ἐπεὶ οὖν δμῳαὶ λοῦσαν καὶ χρῖσαν ἐλαίῳ,

当侍女们为他洗浴完毕、涂上橄榄油，

ἀμφὶ δέ μιν χλαῖναν καλὴν βάλον ἠδὲ χιτῶνα,

并为他披上美丽的斗篷和内衣时，

ἔκ ῥʼ ἀσαμίνθου βὰς ἄνδρας μέτα οἰνοποτῆρας

他走出浴池，朝那些饮酒的男子走去；

ἤιε· Ναυσικάα δὲ θεῶν ἄπο κάλλος ἔχουσα

而拥有神赐美貌的纳乌西卡

στῆ ῥα παρὰ σταθμὸν τέγεος πύκα ποιητοῖο,

正立在建造坚固的殿堂柱旁，

θαύμαζεν δʼ Ὀδυσῆα ἐν ὀφθαλμοῖσιν ὁρῶσα,

她亲眼看着奥德修斯，心中赞叹不已，

καί μιν φωνήσασʼ ἔπεα πτερόεντα προσηύδα·

开口对他说道，说出了羽翼之言：

χαῖρε, ξεῖνʼ, ἵνα καί ποτʼ ἐὼν ἐν πατρίδι γαίῃ

“愿您安好，客人，好让您日后回到祖国时，

μνήσῃ ἐμεῦ, ὅτι μοι πρώτῃ ζωάγριʼ² ὀφέλλεις.

也能想起我，因为是您首先欠了我救命之恩。”

τὴν δʼ ἀπαμειβόμενος προσέφη πολύμητις Ὀδυσσεύς.

足智多谋的奥德修斯回答她，说道：

Ναυσικάα θύγατερ μεγαλήτορος Ἀλκινόοιο,

“纳乌西卡，宽宏的阿尔基诺奥斯之女，

οὕτω νῦν Ζεὺς θείη, ἐρίγδουπος πόσις Ἥρης,

愿赫拉的丈夫、雷声轰鸣的宙斯如今降旨，

οἴκαδέ τʼ ἐλθέμεναι καὶ νόστιμον ἦμαρ ἰδέσθαι·

使我能回到家中，亲眼看见归国之日。

τῷ κέν τοι καὶ κεῖθι θεῷ ὣς εὐχετοῴμην

若能如此，即便在彼处，我也会像敬神一样向您祈祷，

αἰεὶ ἤματα πάντα· σὺ γάρ μʼ ἐβιώσαο, κούρη.

终生如此；因为是您救了我的命，姑娘。”

ἦ ῥα καὶ ἐς θρόνον ἷζε παρʼ Ἀλκίνοον βασιλῆα·

他说完，便在阿尔基诺奥斯王身旁的宝座上坐下。

οἱ δʼ ἤδη μοίρας τʼ ἔνεμον κερόωντό τε οἶνον.

此时人们正分配着肉份，并调和着美酒。

κῆρυξ δʼ ἐγγύθεν ἦλθεν ἄγων ἐρίηρον ἀοιδόν,

传令官领着深受爱戴的歌手走近，

Δημόδοκον λαοῖσι τετιμένον· εἷσε δʼ ἄρʼ αὐτὸν

即深受民众尊崇的德莫多科斯；他安排他坐下，

μέσσῳ δαιτυμόνων, πρὸς κίονα μακρὸν ἐρείσας.

在宴席宾客的中央，让他依着一根高大的柱子。

δὴ τότε κήρυκα προσέφη πολύμητις Ὀδυσσεύς,

这时，足智多谋的奥德修斯对传令官说道，

νώτου³ ἀποπροταμών, ἐπὶ δὲ πλεῖον ἐλέλειπτο,

他从白齿公猪的脊肉上切下一块——当时还剩了许多——

ἀργιόδοντος ὑός, θαλερὴ δʼ ἦν ἀμφὶς ἀλοιφή·

肉上围着厚厚的油脂：

κῆρυξ, τῆ δή, τοῦτο πόρε κρέας, ὄφρα φάγῃσιν,

“传令官，拿去吧，把这块肉递给德莫多科斯，好让他吃，

Δημοδόκῳ· καί μιν προσπτύξομαι ἀχνύμενός περ·

递给德莫多科斯；即便我满怀忧伤，我也要向他致敬。

πᾶσι γὰρ ἀνθρώποισιν ἐπιχθονίοισιν ἀοιδοὶ

因为对世间的所有凡人而言，歌手们

τιμῆς ἔμμοροί εἰσι καὶ αἰδοῦς, οὕνεκʼ ἄρα σφέας

都享有尊荣与敬意，因为是缪斯

οἴμας μοῦσʼ ἐδίδαξε, φίλησε δὲ φῦλον ἀοιδῶν.

教导了他们歌唱之道，并且眷顾着歌手的部族。”

ὣς ἄρʼ ἔφη, κῆρυξ δὲ φέρων ἐν χερσὶν ἔθηκεν

他这样说道，传令官将肉接过来，递到了

ἥρῳ Δημοδόκῳ· ὁ δʼ ἐδέξατο, χαῖρε δὲ θυμῷ.

英雄德莫多科斯手中；德莫多科斯接过去，心中欢喜。

οἱ δʼ ἐπʼ ὀνείαθʼ ἑτοῖμα προκείμενα χεῖρας ἴαλλον.

于是众人伸手去拿面前摆好的食物。

αὐτὰρ ἐπεὶ πόσιος καὶ ἐδητύος ἐξ ἔρον ἕντο,

当他们满足了饮水和进食的渴望之后，

δὴ τότε Δημόδοκον προσέφη πολύμητις Ὀδυσσεύς·

这时，足智多谋的奥德修斯对德莫多科斯说道：

Δημόδοκʼ, ἔξοχα δή σε βροτῶν αἰνίζομʼ ἁπάντων.

“德莫多科斯，在所有的凡人中，我对您推崇至极。

ἢ σέ γε μοῦσʼ ἐδίδαξε, Διὸς πάϊς, ἢ σέ γʼ Ἀπόλλων·

或者是宙斯之女缪斯教导了您，或者是阿波罗；

λίην γὰρ κατὰ κόσμον Ἀχαιῶν οἶτον ἀείδεις,

因为您唱起阿开亚人的命运，唱得太合乎法度了，

ὅσσʼ ἔρξαν τʼ ἔπαθόν τε καὶ ὅσσʼ ἐμόγησαν Ἀχαιοί,

他们所行、所受以及他们所遭的一切苦难，

ὥς τέ που ἢ αὐτὸς παρεὼν ἢ ἄλλου ἀκούσας.

倒好似您自己亲临其境，或是从旁人那里听来一般。

ἀλλʼ ἄγε δὴ μετάβηθι καὶ ἵππου κόσμον ἄεισον

但是来吧，请转换主题，歌唱木马的建造，

δουρατέου, τὸν Ἐπειὸς ἐποίησεν σὺν Ἀθήνῃ,

那是埃佩奥斯在雅典娜协助下制成的，

ὅν ποτʼ ἐς ἀκρόπολιν δόλον ἤγαγε δῖος Ὀδυσσεὺς

昔日高贵的奥德修斯将它作为计谋引入了卫城，

ἀνδρῶν ἐμπλήσας οἵ ῥʼ Ἴλιον ἐξαλάπαξαν.

里面填满了那些毁灭了伊利翁的勇士。

αἴ κεν δή μοι ταῦτα κατὰ μοῖραν καταλέξῃς,

如果您能向我如实、顺理地叙述这些事，

αὐτίκʼ ἐγὼ πᾶσιν μυθήσομαι ἀνθρώποισιν,

我便立刻向所有世人宣扬，

ὡς ἄρα τοι πρόφρων θεὸς ὤπασε θέσπιν ἀοιδήν.

神明确实怀着好意，赐予了您神圣的歌才。”

ὣς φάθʼ, ὁ δʼ ὁρμηθεὶς θεοῦ ἤρχετο, φαῖνε δʼ ἀοιδήν,

他这样说道，而歌手受神明感召，开口宣示他的歌声，

ἔνθεν ἑλὼν⁴ ὡς οἱ μὲν ἐυσσέλμων ἐπὶ νηῶν

从那一刻唱起：阿尔戈斯人如何登上他们那排桨整齐的船只，

βάντες ἀπέπλειον, πῦρ ἐν κλισίῃσι βαλόντες,

放火烧毁了营帐，扬帆离去，

Ἀργεῖοι, τοὶ δʼ ἤδη ἀγακλυτὸν ἀμφʼ Ὀδυσῆα

而其余的人已经聚在声名昭著的奥德修斯周围，

ἥατʼ ἐνὶ Τρώων ἀγορῇ κεκαλυμμένοι ἵππῳ·

隐藏在木马里，坐在特洛伊人的广场中央；

αὐτοὶ γάρ μιν Τρῶες ἐς ἀκρόπολιν ἐρύσαντο.

因为是特洛伊人自己把它拉进了卫城。

ὣς ὁ μὲν ἑστήκει, τοὶ δʼ ἄκριτα πόλλʼ ἀγόρευον

于是木马就立在那里，而人们坐在它周围

ἥμενοι ἀμφʼ αὐτόν· τρίχα δέ σφισιν ἥνδανε βουλή,

议论纷纷，争执不下；他们的意见分成了三种：

ἠὲ διαπλῆξαι κοῖλον δόρυ νηλέι χαλκῷ,

或者用无情的青铜劈开这空心的木料，

ἢ κατὰ πετράων βαλέειν ἐρύσαντας ἐπʼ ἄκρης,

或者将它拉上山崖顶端，扔下岩石，

ἢ ἐάαν μέγʼ ἄγαλμα θεῶν θελκτήριον εἶναι,

或者任其立在那里，作为取悦神明的大型供品，

τῇ περ δὴ καὶ ἔπειτα τελευτήσεσθαι ἔμελλεν·

而最后这一种做法，正是后来注定要发生的结局；

αἶσα γὰρ ἦν ἀπολέσθαι, ἐπὴν πόλις ἀμφικαλύψῃ

因为当城池容纳了那匹巨大的木马时，

δουράτεον μέγαν ἵππον, ὅθʼ ἥατο πάντες ἄριστοι

他们便注定毁灭，因为木马中坐着所有阿尔戈斯人的

Ἀργείων Τρώεσσι φόνον καὶ κῆρα φέροντες.

最杰出的勇士，正给特洛伊人带来死亡与劫数。

语法注4 条

8.444μή τίς τοι καθʼ ὁδὸν δηλήσεται
接续词 μή 之后接将来时直陈语气（或短元音虚拟语气）δηλήσεται，表示对未来可能发生之事的担忧（“免得……”）。
8.462ζωάγριʼ
意为“挽救生命的报答”或“救命之恩”的中性复数名词 ζωάγρια 的宾格缩约形。指奥德修斯因纳乌西卡救其性命而欠下的道义或物质上的恩情。
8.475νώτου
动词 ἀποπροτέμνω（切下）的部分属格，表示从（整块）“脊肉”中切下了一部分。
8.500ἔνθεν ἑλὼν
意为“从此处（特定部分）着手/叙起”的史诗传统惯用语，用于歌手从故事的特定段落开始吟唱。后接的 ὡς 引导的从句表明歌唱的具体内容（“如何……”）。

模型：gemini-3.5-flashurn:cts:greekLit:tlg0012.tlg002.humanitext-grc2:8.443-8.513