瑙西卡阿款待奥德修斯并指引去路｜《奥德赛》§6.200-6.264（荷马）希腊语原文与中文翻译

ἦ μή πού τινα δυσμενέων φάσθʼ ἔμμεναι ἀνδρῶν;

难道你们以为他是哪个敌对的男人吗？

οὐκ ἔσθʼ οὗτος ἀνὴρ διερὸς βροτὸς¹ οὐδὲ γένηται²,

世上没有这样活着的凡人，也决不会有，

ὅς κεν Φαιήκων ἀνδρῶν ἐς γαῖαν ἵκηται

能来到斐阿克斯人的土地，

δηιοτῆτα φέρων· μάλα γὰρ φίλοι ἀθανάτοισιν.

带来敌意；因为我们深受不死神明们的钟爱。

οἰκέομεν δʼ ἀπάνευθε πολυκλύστῳ ἐνὶ πόντῳ,

我们在波涛汹涌的大海中偏安一隅，

ἔσχατοι, οὐδέ τις ἄμμι βροτῶν ἐπιμίσγεται ἄλλος.

处于最边缘，没有别的凡人与我们往来。

ἀλλʼ ὅδε τις δύστηνος ἀλώμενος ἐνθάδʼ ἱκάνει,

但这位不幸的流浪者来到了这里，

τὸν νῦν χρὴ κομέειν· πρὸς γὰρ Διός εἰσιν ἅπαντες

如今我们理应款待他；因为所有的

ξεῖνοί τε πτωχοί τε, δόσις δʼ ὀλίγη τε φίλη τε.

宾客和乞丐都来自宙斯，而施舍虽少也是可贵的。

ἀλλὰ δότʼ, ἀμφίπολοι, ξείνῳ βρῶσίν τε πόσιν τε,

那么，侍女们，给客人一些食物和饮料吧，

λούσατέ τʼ ἐν ποταμῷ, ὅθʼ ἐπὶ σκέπας ἔστʼ ἀνέμοιο³.

并带他去河里洗沐，在能避风的地方。

ὣς ἔφαθʼ, αἱ δʼ ἔσταν τε καὶ ἀλλήλῃσι κέλευσαν,

她这样说，侍女们便停下脚步，互相招呼，

κὰδ δʼ ἄρʼ Ὀδυσσῆʼ εἷσαν ἐπὶ σκέπας, ὡς ἐκέλευσεν

并将奥德修斯安置在避风处，正如

Ναυσικάα θυγάτηρ μεγαλήτορος Ἀλκινόοιο·

宽宏大量的阿尔基诺奥斯之女瑙西卡阿所吩咐的那样；

πὰρ δʼ ἄρα οἱ φᾶρός τε χιτῶνά τε εἵματʼ ἔθηκαν,

她们在他身旁放下一件斗篷和一件内衣作为衣物，

δῶκαν δὲ χρυσέῃ ἐν ληκύθῳ ὑγρὸν ἔλαιον,

又把装在金瓶里的清亮橄榄油交给他，

ἤνωγον δʼ ἄρα μιν λοῦσθαι ποταμοῖο ῥοῇσιν.

并催促他在河水中洗沐。

δή ῥα τότʼ ἀμφιπόλοισι μετηύδα δῖος Ὀδυσσεύς·

就在那时，高贵的奥德修斯对侍女们说道：

ἀμφίπολοι, στῆθʼ οὕτω ἀπόπροθεν, ὄφρʼ ἐγὼ αὐτὸς

“侍女们，请站在那儿离得远些，好让我自己

ἅλμην ὤμοιιν ἀπολούσομαι, ἀμφὶ δʼ ἐλαίῳ

洗净双肩上的海水，并用橄榄油

χρίσομαι· ἦ γὰρ δηρὸν ἀπὸ χροός ἐστιν ἀλοιφή.

涂抹身体；因为我的肌肤已经很久没有涂抹过油脂了。

ἄντην δʼ οὐκ ἂν ἐγώ γε λοέσσομαι· αἰδέομαι γὰρ

但在你们面前我决不洗沐；因为我感到羞耻，

γυμνοῦσθαι κούρῃσιν ἐυπλοκάμοισι μετελθών⁴.

在这些秀发美丽的少女面前赤身裸体。”

ὣς ἔφαθʼ, αἱ δʼ ἀπάνευθεν ἴσαν, εἶπον δʼ ἄρα κούρῃ.

他这样说，侍女们便走到远处，告诉了那位少女。

αὐτὰρ ὁ ἐκ ποταμοῦ χρόα νίζετο δῖος Ὀδυσσεὺς

而高贵的奥德修斯用河水洗净了肌肤上的

ἅλμην, ἥ οἱ νῶτα καὶ εὐρέας ἄμπεχεν ὤμους,

海水，那海水曾覆盖着他的背部和宽阔的双肩，

ἐκ κεφαλῆς δʼ ἔσμηχεν ἁλὸς χνόον ἀτρυγέτοιο.

并且从头上擦去那荒芜之海的盐沫。

αὐτὰρ ἐπεὶ δὴ πάντα λοέσσατο καὶ λίπʼ ἄλειψεν,

可是，当他全身洗净并涂抹上橄榄油，

ἀμφὶ δὲ εἵματα ἕσσαθʼ ἅ οἱ πόρε παρθένος ἀδμής,

穿上了未婚少女送给他的衣物，

τὸν μὲν Ἀθηναίη θῆκεν Διὸς ἐκγεγαυῖα

宙斯之女雅典娜使他

μείζονά τʼ εἰσιδέειν καὶ πάσσονα, κὰδ δὲ κάρητος

看起来更高大、更健壮，并让他的头发

οὔλας ἧκε κόμας, ὑακινθίνῳ ἄνθει ὁμοίας.

如同风信子花般卷曲，垂落下来。

ὡς δʼ ὅτε τις χρυσὸν περιχεύεται ἀργύρῳ ἀνὴρ

犹如一位技艺精湛的匠人将黄金浇铸在白银上，

ἴδρις, ὃν Ἥφαιστος δέδαεν καὶ Παλλὰς Ἀθήνη

他曾得赫斐斯托斯和帕拉斯·雅典娜传授

τέχνην παντοίην, χαρίεντα δὲ ἔργα τελείει,

各种技艺，从而能制作出精美绝伦的作品，

ὣς ἄρα τῷ κατέχευε χάριν κεφαλῇ τε καὶ ὤμοις.

她也同样将优美倾注在他的头部和双肩上。

ἕζετʼ ἔπειτʼ ἀπάνευθε κιὼν ἐπὶ θῖνα θαλάσσης,

随后他走到远处，坐在海边的沙滩上，

κάλλεϊ καὶ χάρισι στίλβων· θηεῖτο δὲ κούρη.

散发着美貌与优雅的光彩；少女则惊奇地注视着。

δή ῥα τότʼ ἀμφιπόλοισιν ἐυπλοκάμοισι μετηύδα·

就在那时，她对秀发美丽的侍女们说道：

κλῦτέ μευ, ἀμφίπολοι λευκώλενοι, ὄφρα τι εἴπω.

“听我说，我那白臂的侍女们，容我进一言。

οὐ πάντων ἀέκητι θεῶν, οἳ Ὄλυμπον ἔχουσιν,

绝非违背占有奥林匹斯的所有神明的意志，

Φαιήκεσσʼ ὅδʼ ἀνὴρ ἐπιμίσγεται ἀντιθέοισι·

这个男人才得以与神一般的斐阿克斯人往来；

πρόσθεν μὲν γὰρ δή μοι ἀεικέλιος δέατʼ εἶναι,

因为先前在我看来，他确实显得落魄不体面，

νῦν δὲ θεοῖσιν ἔοικε, τοὶ οὐρανὸν εὐρὺν ἔχουσιν.

如今他却像那拥有广阔天空的神明。

αἲ γὰρ ἐμοὶ τοιόσδε πόσις κεκλημένος εἴη

但愿有这样的人能被称为我的丈夫，

ἐνθάδε ναιετάων, καί οἱ ἅδοι αὐτόθι μίμνειν.

居住在这里，并愿他乐意在此留步。

ἀλλὰ δότʼ, ἀμφίπολοι, ξείνῳ βρῶσίν τε πόσιν τε.

那么，侍女们，给客人一些食物和饮料吧。”

ὣς ἔφαθʼ, αἱ δʼ ἄρα τῆς μάλα μὲν κλύον ἠδʼ ἐπίθοντο,

她这样说，侍女们便听从并顺从了她，

πὰρ δʼ ἄρʼ Ὀδυσσῆι ἔθεσαν βρῶσίν τε πόσιν τε.

在奥德修斯身旁放下了食物和饮料。

ἦ τοι ὁ πῖνε καὶ ἦσθε πολύτλας δῖος Ὀδυσσεὺς

于是，历尽坎坷的高贵奥德修斯大口吃喝着，

ἁρπαλέως· δηρὸν γὰρ ἐδητύος ἦεν ἄπαστος.

狼吞虎咽；因为他确实很久没有进食了。

αὐτὰρ Ναυσικάα λευκώλενος ἄλλʼ ἐνόησεν·

此时，白臂的瑙西卡阿又有了别的打算：

εἵματʼ ἄρα πτύξασα τίθει καλῆς ἐπʼ ἀπήνης,

她叠好衣物，放在漂亮的马车上，

ζεῦξεν δʼ ἡμιόνους κρατερώνυχας, ἂν δʼ ἔβη αὐτή,

驾起硬蹄的骡子，自己也登上了车，

ὤτρυνεν δʼ Ὀδυσῆα, ἔπος τʼ ἔφατʼ ἔκ τʼ ὀνόμαζεν·

并催促奥德修斯，对他说话，呼唤道：

ὄρσεο δὴ νῦν, ξεῖνε, πόλινδʼ ἴμεν ὄφρα σε πέμψω

“起来吧，客人，现在进城去，好让我送你

πατρὸς ἐμοῦ πρὸς δῶμα δαΐφρονος, ἔνθα σέ φημι

到我那聪慧的父亲的府邸，在那里我敢说

πάντων Φαιήκων εἰδησέμεν ὅσσοι ἄριστοι.

你将会认识所有最杰出的斐阿克斯人。

ἀλλὰ μάλʼ ὧδʼ ἔρδειν⁵, δοκέεις δέ μοι οὐκ ἀπινύσσειν·

但你务必照此行事，而且我看你并不愚蠢：

ὄφρʼ ἂν μέν κʼ ἀγροὺς ἴομεν καὶ ἔργʼ ἀνθρώπων,

只要我们还穿行在田野和人们耕作的土地上，

τόφρα σὺν ἀμφιπόλοισι μεθʼ ἡμιόνους καὶ ἄμαξαν

你就和侍女们一起，跟在骡子和马车后面，

καρπαλίμως ἔρχεσθαι· ἐγὼ δʼ ὁδὸν ἡγεμονεύσω.

快速前行；而我将在前面引路。

αὐτὰρ ἐπὴν πόλιος ἐπιβήομεν, ἣν πέρι πύργος

但当我们进入城市时——城市周围耸立着高耸的

ὑψηλός, καλὸς δὲ λιμὴν ἑκάτερθε πόληος,

城墙，城市的两侧是美丽的港口，

λεπτὴ δʼ εἰσίθμη· νῆες δʼ ὁδὸν ἀμφιέλισσαι

进路狭窄；弯曲的船只沿着道路两旁

语法注5 条

6.201διερὸς βροτός
意为“活着的凡人”。“διερὸς”在此被解释为“活跃的”或“有生气的、湿润的”（即活着的），是与干燥的死者相对比的古典表达。
6.201οὐδὲ γένηται
使用不定过去时虚拟语气的强烈否定未来表达，意为“决不会有”。
6.210ὅθʼ ἐπὶ σκέπας ἔστʼ ἀνέμοιο
意为“有避风处的地方”。介词“ἐπί”并非直接支配“σκέπας”，而是作副词用或表示方位。
6.222κούρῃσιν ἐυπλοκάμοισι μετελθών
分词“μετελθών”（走去）与与格“κούρῃσιν”连用，表示“走到秀发美丽的少女们中间”，修饰不定式“γυμνοῦσθαι”（赤身裸体）。
6.258ἔρδειν
不定式用作命令动词（命令不定式），表示强烈的指示：“务必照此行事”。

模型：gemini-3.5-flashurn:cts:greekLit:tlg0012.tlg002.humanitext-grc2:6.200-6.264