奥德修斯的恳求与瑙西卡阿的相助承诺｜《奥德赛》§6.135-6.199（荷马）希腊语原文与中文翻译

ὣς Ὀδυσεὺς κούρῃσιν ἐυπλοκάμοισιν ἔμελλε

就这样，奥德修斯准备走向那些秀发美丽的少女，

μίξεσθαι, γυμνός περ ἐών· χρειὼ γὰρ ἵκανε.

尽管他赤身裸体；因为迫切的需要降临在他身上。

σμερδαλέος δʼ αὐτῇσι¹ φάνη κεκακωμένος ἅλμῃ,

在她们眼中，因海水而污损的他显得十分可怕，

τρέσσαν δʼ ἄλλυδις ἄλλη ἐπʼ ἠιόνας προὐχούσας·

她们慌忙向着伸入海中的沙滩各处逃散。

οἴη δʼ Ἀλκινόου θυγάτηρ μένε· τῇ γὰρ Ἀθήνη

唯独阿尔基诺奥斯的女儿留了下来；因为雅典娜

θάρσος ἐνὶ φρεσὶ θῆκε καὶ ἐκ δέος εἵλετο γυίων.

将勇气注入她的心中，并从她的肢体中驱散了恐惧。

στῆ δʼ ἄντα σχομένη· ὁ δὲ μερμήριξεν Ὀδυσσεύς,

她迎面站立，挺立不退；奥德修斯则在心中思索，

ἢ γούνων λίσσοιτο λαβὼν ἐυώπιδα κούρην,

他是该上前抱住这位容貌美丽少女的膝盖哀求，

ἦ αὔτως ἐπέεσσιν ἀποσταδὰ μειλιχίοισι

还是应当就这样站在远处，用温和的言辞

λίσσοιτʼ, εἰ δείξειε² πόλιν καὶ εἵματα δοίη.

向她哀求，求她指引城市并给予衣物。

ὣς ἄρα οἱ φρονέοντι δοάσσατο κέρδιον εἶναι,

在他如此思索时，他觉得这样做似乎更为有利：

λίσσεσθαι ἐπέεσσιν ἀποσταδὰ μειλιχίοισι,

站在远处用温和的言辞向她哀求，

μή οἱ γοῦνα λαβόντι χολώσαιτο φρένα κούρη.

以免他若去抱她的膝盖，会激怒少女的心。

αὐτίκα μειλίχιον καὶ κερδαλέον φάτο μῦθον.

他随即说出了温和而又巧妙的言辞：

γουνοῦμαί σε, ἄνασσα· θεός νύ τις, ἦ βροτός ἐσσι;

“我向您抱膝哀求，女王啊；您究竟是某位神明，还是凡人？

εἰ μέν τις θεός ἐσσι, τοὶ οὐρανὸν εὐρὺν ἔχουσιν,

若您是拥有广阔天空的神明之一，

Ἀρτέμιδί σε ἐγώ γε, Διὸς κούρῃ μεγάλοιο,

那么我愿将您与伟大宙斯的女儿阿耳忒弥斯相比，

εἶδός τε μέγεθός τε φυήν τʼ ἄγχιστα ἐίσκω·

在美貌、身姿和仪态上，您与她最为相似。

εἰ δέ τίς ἐσσι βροτῶν, τοὶ ἐπὶ χθονὶ ναιετάουσιν,

但若您是居住在尘世的凡人之一，

τρὶς μάκαρες μὲν σοί γε πατὴρ καὶ πότνια μήτηρ,

那么您的父亲和尊贵的母亲真是有福，三倍有福，

τρὶς μάκαρες δὲ κασίγνητοι· μάλα πού σφισι θυμὸς

您的兄弟们也三倍有福；他们的心中

αἰὲν ἐυφροσύνῃσιν ἰαίνεται εἵνεκα σεῖο,

必定总是因为您而充满了欢欣，

λευσσόντων³ τοιόνδε θάλος χορὸν εἰσοιχνεῦσαν.

每当看到您这样一株嫩芽步入舞池。

κεῖνος δʼ αὖ περὶ κῆρι μακάρτατος ἔξοχον ἄλλων,

而在心中最为幸福、远超旁人的，

ὅς κέ σʼ ἐέδνοισι βρίσας οἶκόνδʼ ἀγάγηται.

莫过于那能用丰厚聘礼迎娶您回家的人。

οὐ γάρ πω τοιοῦτον ἴδον βροτὸν ὀφθαλμοῖσιν,

因为我从未用双眼见过如此美丽的凡人，

οὔτʼ ἄνδρʼ οὔτε γυναῖκα· σέβας μʼ ἔχει εἰσορόωντα.

无论男子还是女子；看着您，我心中充满敬畏。

Δήλῳ δή ποτε τοῖον Ἀπόλλωνος παρὰ βωμῷ

曾几何时，在德洛斯岛阿波罗的祭坛旁，

φοίνικος νέον ἔρνος ἀνερχόμενον ἐνόησα·

我见过一株如此挺拔、向上生长的棕榈树嫩芽；

ἦλθον γὰρ καὶ κεῖσε, πολὺς δέ μοι ἕσπετο λαός,

因为我也曾去过那里，许多随从跟随着我，

τὴν ὁδὸν ᾗ δὴ μέλλεν ἐμοὶ κακὰ κήδεʼ ἔσεσθαι.

踏上那条注定会给我带来重重灾难的旅途。

ὣς δʼ αὔτως καὶ κεῖνο ἰδὼν ἐτεθήπεα θυμῷ

同样，当我看到它时，我心中长久地

δήν, ἐπεὶ οὔ πω τοῖον ἀνήλυθεν ἐκ δόρυ γαίης,

惊叹不已，因为从未有如此挺拔的树干从大地中生出，

ὡς σέ, γύναι, ἄγαμαί τε τέθηπά τε, δείδια δʼ αἰνῶς

正像您一样，女士，我赞美您、惊叹于您，又极度害怕

γούνων ἅψασθαι· χαλεπὸν δέ με πένθος ἱκάνει.

触碰您的膝盖；而沉重的悲伤正袭向我。

χθιζὸς ἐεικοστῷ φύγον ἤματι οἴνοπα πόντον·

就在昨天，在第二十天，我才逃离了葡萄酒色的海洋；

τόφρα δέ μʼ αἰεὶ κῦμʼ ἐφόρει κραιπναί τε θύελλαι

在此之前，波涛和迅疾的狂风一直将我

νήσου ἀπʼ Ὠγυγίης. νῦν δʼ ἐνθάδε κάββαλε δαίμων,

从奥吉吉亚岛吹送至此。而今神明将我抛到了这里，

ὄφρʼ ἔτι που καὶ τῇδε πάθω κακόν· οὐ γὰρ ὀίω

好让我在此地或许还要遭受苦难；因为我不认为

παύσεσθʼ, ἀλλʼ ἔτι πολλὰ θεοὶ τελέουσι πάροιθεν.

苦难会停止，在结束前神明还会降下许多灾难。

ἀλλά, ἄνασσʼ, ἐλέαιρε· σὲ γὰρ κακὰ πολλὰ μογήσας

但是，女王啊，请怜悯我；因为在历经重重苦难后，

ἐς πρώτην ἱκόμην, τῶν δʼ ἄλλων οὔ τινα οἶδα

我是最先来到您这里的，而其他的人我一概不认识，

ἀνθρώπων, οἳ τήνδε πόλιν καὶ γαῖαν ἔχουσιν.

那些占有这座城市和土地的人。

ἄστυ δέ μοι δεῖξον, δὸς δὲ ῥάκος ἀμφιβαλέσθαι,

请指引我进城的路，并给我一块碎布御寒，

εἴ τί που εἴλυμα σπείρων ἔχες ἐνθάδʼ ἰοῦσα.

如果您来这里时，顺便带了什么包裹衣物的布料。

σοὶ δὲ θεοὶ τόσα δοῖεν ὅσα φρεσὶ σῇσι μενοινᾷς,

愿神明赐予您心中所想的一切，

ἄνδρα τε καὶ οἶκον, καὶ ὁμοφροσύνην ὀπάσειαν

赐予您丈夫和家庭，并赐予您美满的

ἐσθλήν· οὐ μὲν γὰρ τοῦ γε κρεῖσσον καὶ ἄρειον,

同心同德；因为确实没有比这更好、更美妙的事了，

ἢ ὅθʼ ὁμοφρονέοντε νοήμασιν οἶκον ἔχητον

那就是夫妻同心同德地操持家务，

ἀνὴρ ἠδὲ γυνή· πόλλʼ ἄλγεα δυσμενέεσσι,

这会让仇敌无比痛苦，

χάρματα δʼ εὐμενέτῃσι, μάλιστα δέ τʼ ἔκλυον αὐτοί⁴.

让朋友由衷高兴，而他们自己也最能深切体会。”

τὸν δʼ αὖ Ναυσικάα λευκώλενος ἀντίον ηὔδα·

对此，白臂的瑙西卡阿回答道：

ξεῖνʼ, ἐπεὶ οὔτε κακῷ οὔτʼ ἄφρονι φωτὶ ἔοικας·

“客人啊，既然你看起来既非卑劣之人，亦非愚蠢之辈；

Ζεὺς δʼ αὐτὸς νέμει ὄλβον Ὀλύμπιος ἀνθρώποισιν,

而奥林匹斯的宙斯亲自将幸福分配给人类，

ἐσθλοῖς ἠδὲ κακοῖσιν, ὅπως ἐθέλῃσιν, ἑκάστῳ·

无论是善人还是恶人，都依其意愿分给每个人；

καί που σοὶ τάδʼ ἔδωκε, σὲ δὲ χρὴ τετλάμεν ἔμπης.

他想必也给了你这份命运，而你无论如何都必须忍受。

νῦν δʼ, ἐπεὶ ἡμετέρην τε πόλιν καὶ γαῖαν ἱκάνεις,

但如今，既然你来到了我们的城市和土地，

οὔτʼ οὖν ἐσθῆτος δευήσεαι οὔτε τευ ἄλλου,

你便不会缺少衣物，也不会缺少其他任何东西，

ὧν ἐπέοιχʼ ἱκέτην ταλαπείριον ἀντιάσαντα.

那些历尽坎坷的求助者理应得到的一切。

ἄστυ δέ τοι δείξω, ἐρέω δέ τοι οὔνομα λαῶν.

我会指引你进城的路，并告诉你这里人民的名字。

Φαίηκες μὲν τήνδε πόλιν καὶ γαῖαν ἔχουσιν,

斐阿克斯人占有着这座城市和土地，

εἰμὶ δʼ ἐγὼ θυγάτηρ μεγαλήτορος Ἀλκινόοιο,

而我是宽宏大量的阿尔基诺奥斯的女儿，

τοῦ δʼ ἐκ Φαιήκων ἔχεται⁵ κάρτος τε βίη τε.

斐阿克斯人的力量和权柄都维系在他的身上。”

ἦ ῥα καὶ ἀμφιπόλοισιν ἐυπλοκάμοισι κέλευσε·

她说完，便对那些秀发美丽的侍女们吩咐道：

στῆτέ μοι, ἀμφίπολοι· πόσε φεύγετε φῶτα ἰδοῦσαι;

“站住，侍女们；你们一见到男人要逃到哪里去？”

语法注5 条

6.137αὐτῇσι
与格 αὐτῇσι 在此被解释为关系与格或判断与格，意为“在她们眼中”或“对她们而言”。
6.144εἰ δείξειε
希求法动词 δείξειε 在此引导间接疑问，或表示带有希望的条件（“如果她能指引……”），用于间接表达哀求的具体内容。
6.157λευσσόντων
现在分词的属格复数形式。它在此作为变相的属格绝对格使用，在逻辑上指代前文与格代词 σφισι（指代父母兄弟），表示他们“当看到（你）时”的伴随状况。
6.185ἔκλυον αὐτοί
含义丰富的习惯表达。在此被解释为“他们（夫妻）自己最能亲身听到（即最能深切体会，或享有最大的美誉）”。
6.197τοῦ δʼ ἐκ... ἔχεται
动词 ἔχομαι 与介词短语 ἐκ ＋属格结合，在此表示“维系于”、“依仗于”的依赖与被动含义。

模型：gemini-3.5-flashurn:cts:greekLit:tlg0012.tlg002.humanitext-grc2:6.135-6.199