- 底本
- Homer. The Odyssey, Volume 1-2. Murray, A. T. (Augustus Taber), editor. London: William Heinmann; New York: G.P. Putnam's Sons, 1919.
- 翻译
- AI 生成（gemini-3.5-flash） — 机器翻译，可能包含错误
- 语言
- 日本語 · English · 简体中文 · 한국어
- CTS URN
- urn:cts:greekLit:tlg0012.tlg002.humanitext-grc2:4.430-4.497
- 输出
- Humanitext Reader · reader.humanitext.ai · 2026-09-22
门涅劳斯及其同伴在艾多忒亚的帮助下，成功伏击并制服了不断变身的海中老人普罗透斯。普罗透斯向门涅劳斯透露了归国必须先回到埃及向神明献祭的条件，并开始讲述其他阿开亚人的命运。
δὴ τότε κοιμήθημεν ἐπὶ ῥηγμῖνι θαλάσσης.
当时我们便在海边的波涛拍击处安歇。
ἦμος δʼ ἠριγένεια φάνη ῥοδοδάκτυλος Ἠώς,
当那初生的、玫瑰色手指的黎明神女显现时，
καὶ τότε δὴ παρὰ θῖνα θαλάσσης εὐρυπόροιο
其时我便沿着宽阔航道的大海之滨行走，
ἤια πολλὰ θεοὺς γουνούμενος· αὐτὰρ ἑταίρους
向神明们多方祈求；同时我带上了
τρεῖς ἄγον, οἷσι μάλιστα πεποίθεα πᾶσαν ἐπʼ ἰθύν.
三位同伴，他们在任何行动中都是我最信任的。
τόφρα δʼ ἄρʼ ἥ γʼ ὑποδῦσα θαλάσσης εὐρέα κόλπον
在此期间，她潜入大海宽阔的怀抱，
τέσσαρα φωκάων ἐκ πόντου δέρματʼ ἔνεικε·
从深海中带回了四张海豹皮；
πάντα δʼ ἔσαν νεόδαρτα· δόλον δʼ ἐπεμήδετο πατρί.
它们全都是新剥下来的；她正为父亲筹划一个圈套。
εὐνὰς δʼ ἐν ψαμάθοισι διαγλάψασʼ ἁλίῃσιν
在海沙中掘出躺卧之处后，
ἧστο μένουσʼ· ἡμεῖς δὲ μάλα σχεδὸν ἤλθομεν αὐτῆς·
她坐着等待；我们走到了离她极近的地方；
ἑξείης δʼ εὔνησε, βάλεν δʼ ἐπὶ δέρμα ἑκάστῳ.
她让我们依次躺下，并在每个人身上披上一张皮。
ἔνθα κεν αἰνότατος λόχος ἔπλετο1· τεῖρε γὰρ αἰνῶς
那真会是一场最可怕的潜伏；因为海中养育的
φωκάων ἁλιοτρεφέων ὀλοώτατος ὀδμή·
海豹那极具毁灭性的恶臭，令我们痛苦难忍；
τίς γάρ κʼ εἰναλίῳ παρὰ κήτεϊ κοιμηθείη;
因为谁会愿意躺在一只海怪身旁呢？
ἀλλʼ αὐτὴ ἐσάωσε καὶ ἐφράσατο μέγʼ ὄνειαρ·
但她自己救了我们，并想出了极大的帮助；
ἀμβροσίην ὑπὸ ῥῖνα ἑκάστῳ θῆκε φέρουσα
她拿来仙馔，放在我们每个人的鼻孔下，
ἡδὺ μάλα πνείουσαν, ὄλεσσε δὲ κήτεος ὀδμήν.
那仙馔散发出极甜美的香气，消除了海怪的恶臭。
πᾶσαν δʼ ἠοίην μένομεν τετληότι θυμῷ·
整个早晨，我们都以忍耐的心等待着；
φῶκαι δʼ ἐξ ἁλὸς ἦλθον ἀολλέες. αἱ μὲν ἔπειτα
海豹成群结队地从海里走出来。接着它们
ἑξῆς εὐνάζοντο παρὰ ῥηγμῖνι θαλάσσης·
在海边的波涛拍击处依次躺下。
ἔνδιος δʼ ὁ γέρων ἦλθʼ ἐξ ἁλός, εὗρε δὲ φώκας
正午时分，老神从海中走出来，发现了这些肥壮的
ζατρεφέας, πάσας δʼ ἄρʼ ἐπῴχετο, λέκτο δʼ ἀριθμόν·
海豹，巡视了它们全部，并数清了数目；
ἐν δʼ ἡμέας πρώτους λέγε κήτεσιν, οὐδέ τι θυμῷ
他把我们最先数进海怪之中，他的心中
ὠΐσθη δόλον εἶναι· ἔπειτα δὲ λέκτο καὶ αὐτός.
丝毫没有料到这是个圈套；随后他自己也躺下了。
ἡμεῖς δὲ ἰάχοντες ἐπεσσύμεθʼ, ἀμφὶ δὲ χεῖρας
而我们呐喊着冲上前去，张开双臂
βάλλομεν· οὐδʼ ὁ γέρων δολίης ἐπελήθετο τέχνης,
将他抱住；老神也没有忘记他那狡诈的变化之术，
ἀλλʼ ἦ τοι πρώτιστα λέων γένετʼ ἠυγένειος,
他确实最先变成了一只生有美髯的雄狮，
αὐτὰρ ἔπειτα δράκων καὶ πάρδαλις ἠδὲ μέγας σῦς·
接着又变成大蛇、豹子和巨大的野猪；
γίγνετο δʼ ὑγρὸν ὕδωρ καὶ δένδρεον ὑψιπέτηλον·
他还变成了流动的清水和叶茂的高树；
ἡμεῖς δʼ ἀστεμφέως ἔχομεν τετληότι θυμῷ.
但我们以忍耐的心坚定不移地抱紧他。
ἀλλʼ ὅτε δή ῥʼ ἀνίαζʼ ὁ γέρων ὀλοφώια εἰδώς,
但当这位懂得邪恶法术的老神终于感到疲惫不堪时，
καὶ τότε δή μʼ ἐπέεσσιν ἀνειρόμενος προσέειπε·
其时他便开口向我提问：
τίς νύ τοι, Ἀτρέος υἱέ, θεῶν συμφράσσατο βουλάς,
‘阿特柔斯之子，神明中的哪一位与你合谋，
ὄφρα μʼ ἕλοις ἀέκοντα λοχησάμενος; τέο σε χρή;
好让你通过设伏违背我的意愿将我擒获？你有什么需要？’
ὣς ἔφατʼ, αὐτὰρ ἐγώ μιν ἀμειβόμενος προσέειπον·
他这样说，我回答他说道：
οἶσθα, γέρον, τί με ταῦτα παρατροπέων ἐρεείνεις;
‘老神，你是知道的；你为何用这些话来盘问我，企图引开话题？
ὡς δὴ δήθʼ ἐνὶ νήσῳ ἐρύκομαι, οὐδέ τι τέκμωρ
因为我长久地被困在这座岛上，却找不到任何
εὑρέμεναι δύναμαι, μινύθει δέ μοι ἔνδοθεν ἦτορ.
解脱的方法，我的内心正在日益消沉。
ἀλλὰ σύ πέρ μοι εἰπέ, θεοὶ δέ τε πάντα ἴσασιν,
但请告诉我——因为神明无所不知——
ὅς τίς μʼ ἀθανάτων πεδάᾳ καὶ ἔδησε κελεύθου,
是哪位永生的神明束缚了我，阻断了我的旅程，
νόστον θʼ, ὡς ἐπὶ πόντον ἐλεύσομαι ἰχθυόεντα.
并告诉我的归途，我该如何越过这鱼群汇聚的大海。’
ὣς ἐφάμην, ὁ δέ μʼ αὐτίκʼ ἀμειβόμενος προσέειπεν·
我这样说，他随即回答说道：
ἀλλὰ μάλʼ ὤφελλες Διί τʼ ἄλλοισίν τε θεοῖσι
‘不然，你本应该向宙斯和其他神明
ῥέξας ἱερὰ κάλʼ ἀναβαινέμεν2, ὄφρα τάχιστα
献上精美的祭品后再行登舟，好让你最快地
σὴν ἐς πατρίδʼ ἵκοιο πλέων ἐπὶ οἴνοπα πόντον.
乘船穿过酒色的大海回到你的祖国。
οὐ γάρ τοι πρὶν μοῖρα φίλους τʼ ἰδέειν καὶ ἱκέσθαι
因为在运命中你尚未能见到亲友，并回到
οἶκον ἐυκτίμενον καὶ σὴν ἐς πατρίδα γαῖαν,
你那建造精良的府邸和你的祖国大地，
πρίν γʼ ὅτʼ ἂν Αἰγύπτοιο, διιπετέος ποταμοῖο,
直到你再次前往源自天庭的埃及河水，
αὖτις ὕδωρ ἔλθῃς3 ῥέξῃς θʼ ἱερὰς ἑκατόμβας
并向掌控辽阔天空的永生神明
ἀθανάτοισι θεοῖσι, τοὶ οὐρανὸν εὐρὺν ἔχουσι·
献上神圣的百牛大祭；
καὶ τότε τοι δώσουσιν ὁδὸν θεοί, ἣν σὺ μενοινᾷς.
到那时神明才会赐给你所渴望的旅途。’
ὣς ἔφατʼ, αὐτὰρ ἐμοί γε κατεκλάσθη φίλον ἦτορ,
他这样说，我的心便碎了，
οὕνεκά μʼ αὖτις ἄνωγεν ἐπʼ ἠεροειδέα πόντον
因为他命令我再次越过雾霭沉沉的大海
Αἴγυπτόνδʼ ἰέναι, δολιχὴν ὁδὸν ἀργαλέην τε.
前往埃及，踏上那条漫长而痛苦的旅途。
ἀλλὰ καὶ ὣς μύθοισιν ἀμειβόμενος προσέειπον·
但即使如此，我还是言语作答说道：
ταῦτα μὲν οὕτω δὴ τελέω, γέρον, ὡς σὺ κελεύεις.
‘老神，这些事我定会按照你的吩咐去完成。
ἀλλʼ ἄγε μοι τόδε εἰπὲ καὶ ἀτρεκέως κατάλεξον,
但来吧，请告诉我这件事并如实陈述，
ἢ πάντες σὺν νηυσὶν ἀπήμονες ἦλθον Ἀχαιοί,
是否所有阿开亚人都同他们的船只一道平安归来，
οὓς Νέστωρ καὶ ἐγὼ λίπομεν Τροίηθεν ἰόντες,
那些在我和内斯托尔离开特洛伊时留下来的人，
ἦέ τις ὤλετʼ ὀλέθρῳ ἀδευκέι ἧς ἐπὶ νηὸς
还是有人在自己的船上因残酷的命运而丧生，
ἠὲ φίλων ἐν χερσίν, ἐπεὶ πόλεμον τολύπευσεν.
或者在结束战争后，死在朋友们的怀抱里。’
ὣς ἐφάμην, ὁ δέ μʼ αὐτίκʼ ἀμειβόμενος προσέειπεν·
我这样说，他随即回答说道：
Ἀτρεΐδη, τί με ταῦτα διείρεαι; οὐδέ τί σε χρὴ
‘阿特柔斯之子，你为何向我细问这些？你没有必要
ἴδμεναι, οὐδὲ δαῆναι ἐμὸν νόον· οὐδέ σέ φημι
知晓，也无需了解我的心意；我想，
δὴν ἄκλαυτον ἔσεσθαι, ἐπὴν ἐὺ πάντα πύθηαι.
当你一俟得知了全部实情，你便不能久不落泪。
πολλοὶ μὲν γὰρ τῶν γε δάμεν, πολλοὶ δὲ λίποντο·
因为他们中的许多人被制服了，许多人留了下来；
ἀρχοὶ δʼ αὖ δύο μοῦνοι Ἀχαιῶν χαλκοχιτώνων
但在披坚执锐的阿开亚人的领袖中，只有两位
ἐν νόστῳ ἀπόλοντο· μάχῃ δέ τε καὶ σὺ παρῆσθα.
在归途中丧生；而那场战役你也是在场的。
- 4.441ἔνθα κεν αἰνότατος λόχος ἔπλετο
指示过去时 ἔπλετο 连用 κεν（相当于后来的 ἄν）表达与过去事实相反的虚拟语气。在上下文中表示，如果不借助艾多忒亚放在鼻下的仙馔香气，那次伏击“本会成为最可怕的埋伏”（实际由于神女相助而避免了恶臭折磨）。
- 4.472ἀλλὰ μάλʼ ὤφελλες... ἀναβαινέμεν
表达过去本应履行但实际上未履行的义务或遗憾的句式。ὤφελλον（ὀφείλω“有义务”的指示过去时）结合不定式（此处为 ἀναβαινέμεν）意为“你本应当登船（但你当时没有）”。
- 4.475οὐ γάρ τοι πρὶν μοῖρα... πρίν γʼ ὅτʼ ἂν... ἔλθῃς
双重 πρίν 结构。第一个 πρίν 充当副词，表示“在此之前（不）”，第二个 πρίν（引导 πρίν γ' ὅτ' ἂν... ἔλθῃς）则作为连词表示“直到……”。这种重叠结构强调了否定句中“在……之前绝不……”的严苛限制条件。