希腊联军的分裂与归途见闻｜《奥德赛》§3.146-3.217（荷马）希腊语原文与中文翻译

νήπιος, οὐδὲ τὸ ᾔδη, ὃ οὐ πείσεσθαι ἔμελλεν¹·

愚蠢的人啊，他并不知道她决不会被说服；

οὐ γάρ τʼ αἶψα θεῶν τρέπεται νόος αἰὲν ἐόντων.

因为永生神明的心意绝非轻易能改变。

ὣς τὼ μὲν χαλεποῖσιν ἀμειβομένω ἐπέεσσιν

就这样，两人交接恶言，

ἕστασαν· οἱ δʼ ἀνόρουσαν ἐυκνήμιδες Ἀχαιοὶ

相对而立；但那些护胫精良的阿开亚人

ἠχῇ θεσπεσίῃ, δίχα δέ σφισιν ἥνδανε βουλή.

在一片可怕的叫喊声中纷纷站起，他们的意见分成两派。

νύκτα μὲν ἀέσαμεν χαλεπὰ φρεσὶν ὁρμαίνοντες

我们在夜里睡去，心中各自盘算着对付

ἀλλήλοις· ἐπὶ γὰρ Ζεὺς ἤρτυε πῆμα κακοῖο·

彼此的险恶想法；因为宙斯正在策划灾难的苦境。

ἠῶθεν δʼ οἱ μὲν νέας ἕλκομεν εἰς ἅλα δῖαν

拂晓时，我们中的一些人将船拉入高贵的海洋，

κτήματά τʼ ἐντιθέμεσθα βαθυζώνους τε γυναῖκας.

并把财宝与束有低腰带的女人们装上船。

ἡμίσεες δʼ ἄρα λαοὶ ἐρητύοντο μένοντες

但半数人马却被留了下来，

αὖθι παρʼ Ἀτρεΐδῃ Ἀγαμέμνονι, ποιμένι λαῶν·

与阿特柔斯之子阿伽门农、人族的牧者待在原地；

ἡμίσεες δʼ ἀναβάντες ἐλαύνομεν· αἱ δὲ μάλʼ ὦκα

我们这另外半数人则登船进发；船只极快地

ἔπλεον, ἐστόρεσεν δὲ θεὸς μεγακήτεα πόντον.

航行，神使那潜藏巨怪的深海变得平缓。

ἐς Τένεδον δʼ ἐλθόντες ἐρέξαμεν ἱρὰ θεοῖσιν,

来到特涅多斯岛后，我们向神明献上祭品，

οἴκαδε ἱέμενοι· Ζεὺς δʼ οὔ πω μήδετο νόστον,

渴望着回家；但宙斯还未策划我们的归期，

σχέτλιος, ὅς ῥʼ ἔριν ὦρσε κακὴν ἔπι δεύτερον αὖτις.

无情的神，居然再次挑起了恶毒的纷争。

οἱ μὲν ἀποστρέψαντες ἔβαν νέας ἀμφιελίσσας

于是有些人折返回去，乘着两头弯曲的船，

ἀμφʼ Ὀδυσῆα ἄνακτα δαΐφρονα, ποικιλομήτην,

围绕在聪明睿智、计谋多端的奥德修斯国王周围，

αὖτις ἐπʼ Ἀτρεΐδῃ Ἀγαμέμνονι ἦρα φέροντες²·

再次去迎合阿特柔斯之子阿伽门农；

αὐτὰρ ἐγὼ σὺν νηυσὶν ἀολλέσιν, αἵ μοι ἕποντο,

但我带着追随我的所有船只，

φεῦγον, ἐπεὶ γίγνωσκον, ὃ δὴ κακὰ μήδετο δαίμων³.

落荒而逃，因为我看出神明正在策划灾祸。

φεῦγε δὲ Τυδέος υἱὸς ἀρήιος, ὦρσε δʼ ἑταίρους.

好战的提丢斯之子也逃跑了，并催促同伴。

ὀψὲ δὲ δὴ μετὰ νῶι κίε ξανθὸς Μενέλαος,

随后迟些时候，金发的梅内劳斯追赶我们，

ἐν Λέσβῳ δʼ ἔκιχεν δολιχὸν πλόον ὁρμαίνοντας,

在莱斯博斯岛追上了正在为漫长航线而犹豫不决的我们，

ἢ καθύπερθε Χίοιο νεοίμεθα παιπαλοέσσης,

不知是该走崎岖的希俄斯岛上方，

νήσου ἔπι Ψυρίης, αὐτὴν ἐπʼ ἀριστέρʼ ἔχοντες,

朝向普绪里亚岛，将其置于我们左侧，

ἦ ὑπένερθε⁴ Χίοιο, παρʼ ἠνεμόεντα Μίμαντα.

还是该走希俄斯岛下方，经过多风的米马斯山。

ᾐτέομεν δὲ θεὸν φῆναι τέρας· αὐτὰρ ὅ γʼ ἡμῖν

我们祈求神明示现预兆；而他

δεῖξε, καὶ ἠνώγει πέλαγος μέσον εἰς Εὔβοιαν

向我们显现了，并命令我们穿过海原中央直奔埃维亚，

τέμνειν, ὄφρα τάχιστα ὑπὲκ κακότητα φύγοιμεν.

好让我们能以最快速度脱离灾难。

ὦρτο δʼ ἐπὶ λιγὺς οὖρος ἀήμεναι· αἱ δὲ μάλʼ ὦκα

狂风呼啸而起；船只极快地

ἰχθυόεντα κέλευθα διέδραμον, ἐς δὲ Γεραιστὸν

在游鱼成群的海路上飞驰，在夜间

ἐννύχιαι κατάγοντο· Ποσειδάωνι δὲ ταύρων

抵达了盖赖斯托斯港；我们向波塞冬献上了许多公牛的

πόλλʼ ἐπὶ μῆρʼ ἔθεμεν, πέλαγος μέγα μετρήσαντες.

大腿骨，因为我们量度了这片广阔的海洋。

τέτρατον ἦμαρ ἔην, ὅτʼ ἐν Ἄργεϊ⁵ νῆας ἐίσας

第四天，当马匹驯服者、提丢斯之子迪奥梅德斯的同伴们

Τυδεΐδεω ἕταροι Διομήδεος ἱπποδάμοιο

在阿耳戈斯将平稳的船只

ἵστασαν· αὐτὰρ ἐγώ γε Πύλονδʼ ἔχον, οὐδέ ποτʼ ἔσβη

系泊时；但我仍继续驶向皮洛斯，而那风

οὖρος, ἐπεὶ δὴ πρῶτα θεὸς προέηκεν ἀῆναι.

从未平息，自从神最初驱使它吹拂起。

ὣς ἦλθον, φίλε τέκνον, ἀπευθής, οὐδέ τι οἶδα

就这样，我回来了，亲爱的孩子，一无所闻，我不知道任何

κείνων, οἵ τʼ ἐσάωθεν Ἀχαιῶν οἵ τʼ ἀπόλοντο.

关于那些得救和那些丧生的阿开亚人的消息。

ὅσσα δʼ ἐνὶ μεγάροισι καθήμενος ἡμετέροισι

但是，我坐在自家的殿堂里所听到的消息，

πεύθομαι, ἣ θέμις ἐστί, δαήσεαι, οὐδέ σε κεύσω.

按照常理，你都将知晓，我决不对你隐瞒。

εὖ μὲν Μυρμιδόνας φάσʼ ἐλθέμεν ἐγχεσιμώρους,

据说，善战沙场的密耳弥多涅斯人安全返回了，

οὓς ἄγʼ Ἀχιλλῆος μεγαθύμου φαίδιμος υἱός,

他们是由心胸宽广的阿基琉斯那显赫的儿子所率领的；

εὖ δὲ Φιλοκτήτην, Ποιάντιον ἀγλαὸν υἱόν.

菲洛克特特斯，珀阿斯那光辉的儿子，也安全返回了。

πάντας δʼ Ἰδομενεὺς Κρήτην εἰσήγαγʼ ἑταίρους,

伊多墨纽斯将他所有的同伴都带回了克里特岛，

οἳ φύγον ἐκ πολέμου, πόντος δέ οἱ οὔ τινʼ ἀπηύρα.

那些从战争中逃生的人，大海没有夺走他们中任何一个。

Ἀτρεΐδην δὲ καὶ αὐτοὶ ἀκούετε, νόσφιν ἐόντες,

关于阿特柔斯之子，你们自己虽身处远方，也听闻了，

ὥς τʼ ἦλθʼ, ὥς τʼ Αἴγισθος ἐμήσατο λυγρὸν ὄλεθρον.

他如何归来，而埃癸斯托斯如何策划了他那悲惨的破灭。

ἀλλʼ ἦ τοι κεῖνος μὲν ἐπισμυγερῶς ἀπέτισεν·

但那人确实以极其悲惨的方式偿还了债务；

ὡς ἀγαθὸν καὶ παῖδα καταφθιμένοιο λιπέσθαι

一个死去的人还能留下儿子是多么幸福的事，

ἀνδρός, ἐπεὶ καὶ κεῖνος ἐτίσατο πατροφονῆα,

因为他也向那杀父仇人复仇了，

Αἴγισθον δολόμητιν, ὅ οἱ πατέρα κλυτὸν ἔκτα.

即那诡计多端的埃癸斯托斯，他杀害了他那著名的父亲。

καὶ σὺ φίλος, μάλα γάρ σʼ ὁρόω καλόν τε μέγαν τε,

而你，我的朋友，因为我见你长得既俊美又高大，

ἄλκιμος ἔσσʼ, ἵνα τίς σε καὶ ὀψιγόνων ἐὺ εἴπῃ.

要勇敢，好让后世之人也赞美你。

τὸν δʼ αὖ Τηλέμαχος πεπνυμένος ἀντίον ηὔδα·

对此，聪慧的忒勒马科斯回答他：

ὦ Νέστορ Νηληϊάδη, μέγα κῦδος Ἀχαιῶν,

“涅琉斯之子涅斯托尔啊，阿开亚人的伟大荣耀，

καὶ λίην κεῖνος μὲν ἐτίσατο, καί οἱ Ἀχαιοὶ

那人确实复仇了，阿开亚人

οἴσουσι κλέος εὐρὺ καὶ ἐσσομένοισι πυθέσθαι·

也会将他的广泛名声传扬下去，让后世之人也能听闻；

αἲ γὰρ ἐμοὶ τοσσήνδε θεοὶ δύναμιν περιθεῖεν⁶,

但愿神明能赐予我如此的力量，

τίσασθαι μνηστῆρας ὑπερβασίης ἀλεγεινῆς,

让我惩罚求婚者们那令人痛苦的狂妄，

οἵ τέ μοι ὑβρίζοντες ἀτάσθαλα μηχανόωνται.

他们侮辱我，并策划着肆无忌惮的恶行。

ἀλλʼ οὔ μοι τοιοῦτον ἐπέκλωσαν θεοὶ ὄλβον,

但是神明没有为我和我的父亲纺织这样的福分，

πατρί τʼ ἐμῷ καὶ ἐμοί· νῦν δὲ χρὴ τετλάμεν ἔμπης.

无论是我父亲还是我；现在我们只能无论如何都要忍耐。”

τὸν δʼ ἠμείβετʼ ἔπειτα Γερήνιος ἱππότα Νέστωρ·

格雷尼亚的骑士涅斯托尔接着回答他：

ὦ φίλʼ, ἐπεὶ δὴ ταῦτά μʼ ἀνέμνησας καὶ ἔειπες,

“亲爱的朋友，既然你让我想起了这些并说了出来，

φασὶ μνηστῆρας σῆς μητέρος εἵνεκα πολλοὺς

人们说有许多求婚者，为了你母亲的缘故，

ἐν μεγάροις ἀέκητι σέθεν κακὰ μηχανάασθαι·

违背你的意愿在你的殿堂里策划着恶行。

εἰπέ μοι, ἠὲ ἑκὼν ὑποδάμνασαι, ἦ σέ γε λαοὶ

告诉我，你是甘愿屈服，还是人们

ἐχθαίρουσʼ ἀνὰ δῆμον, ἐπισπόμενοι θεοῦ ὀμφῇ.

在整个城邦中都憎恨你，听从了某位神明的启示？

τίς δʼ οἶδʼ εἴ κέ ποτέ σφι βίας ἀποτίσεται ἐλθών,

谁知道他是否会回来惩罚他们的暴行，

ἢ ὅ γε μοῦνος ἐὼν ἢ καὶ σύμπαντες Ἀχαιοί;

是他独自一人，还是与所有的阿开亚人一起？”

语法注6 条

3.146ὃ οὐ πείσεσθαι ἔμελλεν
连接词 ὅ 引导名词性从句，表示“……的事实”，作 ᾔδη 的直接宾语。πείσεσθαι 为介动词未来时不定式，其未明示的主语是前一行的女神雅典娜（Ἀθηναίης）。
3.164ἦρα φέροντες
表示“带来好意”或“讨好某人”的成语（带与格）。在此处修饰 ἐπʼ Ἀτρεΐδῃ Ἀγαμέμνονι。
3.166ὃ δὴ κακὰ μήδετο δαίμων
由关系代词 ὅ 引导的从句作为动词 γίγνωσκον 的直接宾语（名词从句），意为“神明正策划灾祸”。δή 起强调事实的作用。
3.170ἢ καθύπερθε... ἦ ὑπένερθε...
引导双重间接疑问句，具体解释了他们犹豫不决（ὁρμαίνοντας）的内容。ἢ... ἦ... 提供了“是……还是……”的选择。
3.180ὅτʼ ἐν Ἄργεϊ
由 ὅτε（当时）引导的关系从句与主句 τέτρατον ἦμαρ ἔην（是第四天）相结合，形成类似于“是在第四天，……才定泊”的时间强调结构。
3.205αἲ γὰρ ἐμοὶ τοσσήνδε θεοὶ δύναμιν περιθεῖεν
语气词 αἲ γάρ（但愿）与希求法动词 περιθεῖεν（περί-τιθημι 的第三人称复数不定过去时主动语态）连用，表达了对某种可能力量的强烈愿望或祈愿。

模型：gemini-3.5-flashurn:cts:greekLit:tlg0012.tlg002.humanitext-grc2:3.146-3.217