冥界中阿伽门农与安菲梅敦的交谈｜《奥德赛》§24.70-24.142（荷马）希腊语原文与中文翻译

πεζοί θʼ ἱππῆές τε· πολὺς δʼ ὀρυμαγδὸς ὀρώρει

有步兵和骑兵；大声的嘈杂随即响起。

αὐτὰρ ἐπεὶ δή σε φλὸξ ἤνυσεν Ἡφαίστοιο,

但当赫淮斯托斯的火焰烧尽了你，

ἠῶθεν δή τοι λέγομεν λεύκʼ ὀστέʼ, Ἀχιλλεῦ,

黎明时，阿基琉斯啊，我们收集了你的白骨，

οἴνῳ ἐν ἀκρήτῳ καὶ ἀλείφατι· δῶκε δὲ μήτηρ

浸在纯酒和香油中。你的母亲送来了

χρύσεον ἀμφιφορῆα· Διωνύσοιο δὲ δῶρον

一个黄金的双耳瓶；她称这是狄奥尼索斯的礼物，

φάσκʼ ἔμεναι, ἔργον δὲ περικλυτοῦ Ἡφαίστοιο.

是著名的赫淮斯托斯的作品。

ἐν τῷ τοι κεῖται λεύκʼ ὀστέα, φαίδιμʼ Ἀχιλλεῦ,

在其中，光荣的阿基琉斯啊，躺着你的白骨，

μίγδα δὲ Πατρόκλοιο Μενοιτιάδαο θανόντος,

与已故的墨诺伊提俄斯之子帕特罗克洛斯的骨头混在一起，

χωρὶς δʼ Ἀντιλόχοιο, τὸν ἔξοχα τῖες ἁπάντων

另外存放着安提洛科斯的骨头，在已故的帕特罗克洛斯之后，

τῶν ἄλλων ἑτάρων, μετὰ Πάτροκλόν γε θανόντα.

他是你在所有其他伙伴中最珍视的。

ἀμφʼ αὐτοῖσι δʼ ἔπειτα μέγαν καὶ ἀμύμονα τύμβον

随后，在它们的周围，建起了一座宏大而无瑕的坟墓，

χεύαμεν Ἀργείων ἱερὸς στρατὸς αἰχμητάων

由我们阿开亚人神圣的持枪军旅所筑，

ἀκτῇ ἔπι προὐχούσῃ, ἐπὶ πλατεῖ Ἑλλησπόντῳ,

就在一个突出的岬角上，在宽阔的赫勒斯滂之上，

ὥς κεν τηλεφανὴς ἐκ ποντόφιν ἀνδράσιν εἴη

以便海上的人们从远处也能看见它，

τοῖς οἳ νῦν γεγάασι καὶ οἳ μετόπισθεν ἔσονται.

无论是现在活着的人，还是此后将要出生的人。

μήτηρ δʼ αἰτήσασα θεοὺς περικαλλέʼ ἄεθλα

你的母亲向众神请求，设下了极其美丽的竞技奖品，

θῆκε μέσῳ ἐν ἀγῶνι ἀριστήεσσιν Ἀχαιῶν.

放在赛场中央，供最优秀的阿开亚人争夺。

ἤδη μὲν πολέων τάφῳ ἀνδρῶν ἀντεβόλησας

你早已见过许多英雄人物的葬礼，

ἡρώων, ὅτε κέν ποτʼ ἀποφθιμένου βασιλῆος

每当国王去世，

ζώννυνταί τε νέοι καὶ ἐπεντύνονται ἄεθλα·

青年人们束起腰带，准备竞技的奖品；

ἀλλά κε κεῖνα μάλιστα ἰδὼν θηήσαο θυμῷ¹,

但是，如果你看到那些，你的内心一定会感到无比赞叹，

οἷʼ ἐπὶ σοὶ κατέθηκε θεὰ περικαλλέʼ ἄεθλα,

银足女神忒提斯为你设下的那些极其美丽的奖品；

ἀργυρόπεζα Θέτις· μάλα γὰρ φίλος ἦσθα θεοῖσιν.

因为你深受众神的喜爱。

ὣς σὺ μὲν οὐδὲ θανὼν ὄνομʼ ὤλεσας, ἀλλά τοι αἰεὶ

这样，你即使死了也未曾失去你的名字，而是永远

πάντας ἐπʼ ἀνθρώπους κλέος ἔσσεται ἐσθλόν, Ἀχιλλεῦ,

在所有人中保有美好的名声，阿基琉斯。

αὐτὰρ ἐμοὶ τί τόδʼ ἦδος, ἐπεὶ πόλεμον τολύπευσα;

但对我来说，当我结束了战争，这又有何乐趣？

ἐν νόστῳ γάρ μοι Ζεὺς μήσατο λυγρὸν ὄλεθρον

因为在归途中，宙斯为我策划了悲惨的毁灭，

Αἰγίσθου ὑπὸ χερσὶ καὶ οὐλομένης ἀλόχοιο.

借着埃癸斯托斯和那忌恨的妻子的手。”

ὣς οἱ μὲν τοιαῦτα πρὸς ἀλλήλους ἀγόρευον,

于是，他们这样互相对话，

ἀγχίμολον δέ σφʼ ἦλθε διάκτορος ἀργεϊφόντης,

导使阿耳戈斯杀手赫尔墨斯来到了他们身旁，

ψυχὰς μνηστήρων κατάγων Ὀδυσῆϊ δαμέντων,

领着被奥德修斯制服的求婚者们的灵魂走来。

τὼ δʼ ἄρα θαμβήσαντʼ ἰθὺς κίον, ὡς ἐσιδέσθην.

两人感到惊异，一看到他们，便迎面走了过去。

ἔγνω δὲ ψυχὴ Ἀγαμέμνονος Ἀτρεΐδαο

阿特柔斯之子阿伽门农的灵魂认出了

παῖδα φίλον Μελανῆος, ἀγακλυτὸν Ἀμφιμέδοντα·

梅拉纽斯的爱子，名震遐迩的安菲梅敦；

ξεῖνος γάρ οἱ ἔην Ἰθάκῃ ἔνι οἰκία ναίων.

因为他是阿伽门农在伊萨卡的宾客，住在自己的府邸里。

τὸν προτέρη ψυχὴ προσεφώνεεν Ἀτρεΐδαο·

阿特柔斯之子的灵魂首先向他开口：

Ἀμφίμεδον, τί παθόντες² ἐρεμνὴν γαῖαν ἔδυτε

“安菲梅敦啊，你们遭遇了什么，竟进入了这黑暗的冥土，

πάντες κεκριμένοι καὶ ὁμήλικες; οὐδέ κεν ἄλλως

全都是选拔出来的、同龄的伙伴？即使

κρινάμενος λέξαιτο³ κατὰ πτόλιν ἄνδρας ἀρίστους.

有人在城中挑选最优秀的男子，也不会选出与此不同的阵容。

ἦ ὔμμʼ ἐν νήεσσι Ποσειδάων ἐδάμασσεν,

是波塞冬在船上击败了你们，

ὄρσας ἀργαλέους ἀνέμους καὶ κύματα μακρά;

掀起了狂暴的狂风和滔天的巨浪？

ἦ που ἀνάρσιοι ἄνδρες ἐδηλήσαντʼ ἐπὶ χέρσου

还是敌对的男子在陆地上伤害了你们，

βοῦς περιταμνομένους ἠδʼ οἰῶν πώεα καλά,

当你们在劫掠牛群和美丽的羊群时，

ἠὲ περὶ πτόλιος μαχεούμενοι ἠδὲ γυναικῶν;

或者是为了争夺城池和女人而战？

εἰπέ μοι εἰρομένῳ· ξεῖνος δέ τοι εὔχομαι εἶναι.

告诉我这询问的人；因为我自负是你们的宾友。

ἦ οὐ μέμνῃ ὅτε κεῖσε κατήλυθον ὑμέτερον δῶ,

难道你不记得我曾去过你们在当地的府邸，

ὀτρυνέων Ὀδυσῆα σὺν ἀντιθέῳ Μενελάῳ

同神一样的墨涅拉俄斯一起劝说奥德修斯，

Ἴλιον εἰς ἅμʼ ἕπεσθαι ἐϋσσέλμων ἐπὶ νηῶν;

乘着坚固的船只一同前往伊利翁？

μηνὶ δʼ ἄρʼ οὔλῳ⁴ πάντα περήσαμεν εὐρέα πόντον,

我们花了整整一个月渡过宽阔的海洋，

σπουδῇ παρπεπιθόντες Ὀδυσσῆα πτολίπορθον.

费尽周折才劝服了毁城者奥德修斯。”

τὸν δʼ αὖτε ψυχὴ προσεφώνεεν Ἀμφιμέδοντος·

安菲梅敦的灵魂接着回答他：

Ἀτρεΐδη κύδιστε, ἄναξ ἀνδρῶν Ἀγάμεμνον,

“最光荣的阿特柔斯之子，人中之王阿伽门农，

μέμνημαι τάδε πάντα, διοτρεφές, ὡς ἀγορεύεις·

宙斯哺育的人啊，我记得你所说的一切；

σοὶ δʼ ἐγὼ εὖ μάλα πάντα καὶ ἀτρεκέως καταλέξω,

我将向你非常详尽且准确地讲述，

ἡμετέρου θανάτοιο κακὸν τέλος, οἷον ἐτύχθη.

我们死亡的悲惨结局是如何发生的。

μνώμεθʼ Ὀδυσσῆος δὴν οἰχομένοιο δάμαρτα·

我们向离去已久的奥德修斯的妻子求婚；

ἡ δʼ οὔτʼ ἠρνεῖτο στυγερὸν γάμον οὔτʼ ἐτελεύτα,

她既不拒绝这令人厌恶的婚事，也不完婚，

ἡμῖν φραζομένη θάνατον καὶ κῆρα μέλαιναν,

为我们策划着死亡和黑色的破灭；

ἀλλὰ δόλον τόνδʼ ἄλλον ἐνὶ φρεσὶ μερμήριξε·

反而，她在心中策划了这另一个诡计：

στησαμένη μέγαν ἱστὸν ἐνὶ μεγάροισιν ὕφαινε,

她在殿堂里立起一架巨大的织机并织起布来，

λεπτὸν καὶ περίμετρον· ἄφαρ δʼ ἡμῖν μετέειπε·

织出精细而宽大的布幅；她随即对我们说道：

κοῦροι ἐμοὶ μνηστῆρες, ἐπεὶ θάνε δῖος Ὀδυσσεύς,

‘青年求婚者们，既然高贵的奥德修斯已经去世，

μίμνετʼ ἐπειγόμενοι τὸν ἐμὸν γάμον, εἰς ὅ κε φᾶρος

尽管急于与我完婚，但也请等待，直到我织完

ἐκτελέσω, μή μοι μεταμώνια νήματʼ ὄληται,

这件衣裳，别让我的线白白作废，

Λαέρτῃ ἥρωϊ ταφήϊον, εἰς ὅτε κέν μιν

这是为英雄拉埃尔特斯准备的寿衣，以防

μοῖρʼ ὀλοὴ καθέλῃσι τανηλεγέος θανάτοιο,

令人长久哀悼的死亡之毁灭命运将他攫取；

μή τίς μοι κατὰ δῆμον Ἀχαιϊάδων νεμεσήσῃ,

免得地方上阿开亚的妇女们责备我，

αἴ κεν ἄτερ σπείρου κεῖται πολλὰ κτεατίσσας.

如果他这样一个拥有无数财产的人，躺在那里却无寿衣覆盖。’

ὣς ἔφαθʼ, ἡμῖν δʼ αὖτʼ ἐπεπείθετο θυμὸς ἀγήνωρ.

她这样说，我们傲骨的心也顺从了她。

ἔνθα καὶ ἠματίη μὲν ὑφαίνεσκεν μέγαν ἱστόν,

于是，她白天在那巨大的织机上织布，

νύκτας δʼ ἀλλύεσκεν, ἐπεὶ δαΐδας παραθεῖτο.

到了晚上，当她在身旁点起火把后，又将它拆掉。

ὣς τρίετες μὲν ἔληθε δόλῳ καὶ ἔπειθεν Ἀχαιούς·

这样，她用诡计隐瞒了三年并劝服了阿开亚人；

ἀλλʼ ὅτε τέτρατον ἦλθεν ἔτος καὶ ἐπήλυθον ὧραι,

但当第四年来临，季节交替之时，

语法注4 条

§24.90κεῖνα μάλιστα ἰδὼν θηήσαο θυμῷ
虚拟语气（条件句）中结果从句的表达。分词 `ἰδὼν` 代替了条件从句（“如果你看到了”），与带有助词 `κε` 的不定过去时直陈语气 `θηήσαο`（第二人称单数中间态）相结合，表示“你一定会感到无比赞叹”。
§24.106τί παθόντες
由疑问代名词 `τί` 和动词 `πάσχω`（遭受、经历）的不定过去时主动分词复数阳性 `παθόντες` 组成的惯用表达。直译为“因为经历了什么”，实际用来询问原因，带有惊讶或疑惑的语气，意为“遭遇了什么”、“究竟为何”。
§24.108κρινάμενος λέξαιτο
由带有助词 `κ极`（第107行）的不定过去时中间态祈愿语气 `λέξαιτο` 与中间态分词 `κρινάμενος` 组成的潜在表达。中间态“挑选、选择”的语义叠加，强调了主体主动进行筛选的语气，即“在亲自筛选之后进行选拔”。
§24.118μηνὶ δʼ ἄρʼ οὔλῳ
与格 `μηνί` 用作表示时间范围的与格（“在一个月之内”）。形容词 `οὔλῳ`（荷马方言中相当于 `ὅλος`，意为“整个的、完整的”）修饰它，用以强调这一时间跨度的完整和漫长（“整整一个月”）。

模型：gemini-3.5-flashurn:cts:greekLit:tlg0012.tlg002.humanitext-grc2:24.70-24.142