安菲梅敦的陈述与对佩内洛佩的赞颂｜《奥德赛》§24.143-24.213（荷马）希腊语原文与中文翻译

μηνῶν φθινόντων, περὶ δʼ ἤματα πόλλʼ ἐτελέσθη,

随着月日的流逝，许多日子已经过去，

καὶ τότε δή τις ἔειπε γυναικῶν, ἣ σάφα ᾔδη,

就在那时，一个知情的女仆道出了真相，

καὶ τήν γʼ ἀλλύουσαν¹ ἐφεύρομεν ἀγλαὸν ἱστόν.

我们便当场抓到她正在拆解那精美的织物。

ὣς τὸ μὲν ἐξετέλεσσε καὶ οὐκ ἐθέλουσʼ, ὑπʼ ἀνάγκης.

如此，她虽非出于自愿，却也因迫于无奈而将它织成。

εὖθʼ ἡ φᾶρος ἔδειξεν, ὑφήνασα μέγαν ἱστόν,

当她织好那巨大的织物并展示出这件衣裳时，

πλύνασʼ, ἠελίῳ ἐναλίγκιον ἠὲ σελήνῃ,

它已被清洗干净，闪耀得如同太阳或月亮一般，

καὶ τότε δή ῥʼ Ὀδυσῆα κακός ποθεν ἤγαγε δαίμων

就在那时，不知从何处来的恶神将奥德修斯带到了

ἀγροῦ ἐπʼ ἐσχατιήν, ὅθι δώματα ναῖε συβώτης.

庄稼地的尽头，那里住着猪倌的家宅。

ἔνθʼ ἦλθεν φίλος υἱὸς Ὀδυσσῆος θείοιο,

神圣奥德修斯的爱子也来到了那里，

ἐκ Πύλου ἠμαθόεντος ἰὼν σὺν νηῒ μελαίνῃ·

他正乘坐黑船从沙尘漫天的皮洛斯归来；

τὼ δὲ μνηστῆρσιν θάνατον κακὸν ἀρτύναντε

他们二人为求婚者们策划了悲惨的死局，

ἵκοντο προτὶ ἄστυ περικλυτόν, ἦ τοι Ὀδυσσεὺς

来到了那座著名之城；事实上，奥德修斯

ὕστερος, αὐτὰρ Τηλέμαχος πρόσθʼ ἡγεμόνευε.

走在后面，而特勒马科斯则在前面领路。

τὸν δὲ συβώτης ἦγε κακὰ χροῒ εἵματʼ ἔχοντα,

猪倌领着他，他身上穿着破烂的衣服，

πτωχῷ λευγαλέῳ ἐναλίγκιον ἠδὲ γέροντι

简直像一个凄惨的乞丐和老人，

σκηπτόμενον· τὰ δὲ λυγρὰ περὶ χροῒ εἵματα ἕστο·

柱着拐杖；他的身上裹着肮脏破旧的衣裳。

οὐδέ τις ἡμείων δύνατο γνῶναι τὸν ἐόντα

我们中谁也认不出他的真实身份，

ἐξαπίνης προφανέντʼ, οὐδʼ οἳ προγενέστεροι ἦσαν,

在他突然现身之时，即使是那些年纪较大的人也是如此，

ἀλλʼ ἔπεσίν τε κακοῖσιν ἐνίσσομεν ἠδὲ βολῇσιν.

相反，我们用恶毒的话语辱骂他，并用东西砸他。

αὐτὰρ ὁ τῆος ἐτόλμα ἐνὶ μεγάροισιν ἑοῖσι

然而，他在自己的殿堂里，在此期间默默忍受着

βαλλόμενος καὶ ἐνισσόμενος τετληότι θυμῷ·

被砸和被骂，以极大的耐心承受着；

ἀλλʼ ὅτε δή μιν ἔγειρε Διὸς νοός αἰγιόχοιο,

然而，当手持埃癸斯神盾的宙斯的意旨唤醒他时，

σὺν μὲν Τηλεμάχῳ περικαλλέα τεύχεʼ ἀείρας

他与特勒马科斯一起，抬起那些极其精美的盔甲，

ἐς θάλαμον κατέθηκε καὶ ἐκλήϊσεν ὀχῆας,

将它们存放进内室，并紧紧插上了门闩，

αὐτὰρ ὁ ἣν ἄλοχον πολυκερδείῃσιν ἄνωγε

接着，他凭借多谋的智慧，唆使自己的妻子

τόξον μνηστήρεσσι θέμεν πολιόν τε σίδηρον,

将弓和灰色的铁器呈在求婚者面前，

ἡμῖν αἰνομόροισιν ἀέθλια καὶ φόνου ἀρχήν.

这成了我们这些命运悲惨之人的竞技奖品，也是杀戮的开端。

οὐδέ τις ἡμείων δύνατο κρατεροῖο βιοῖο

我们中没有一个人能够将那强硬之弓的

νευρὴν ἐντανύσαι, πολλὸν δʼ ἐπιδευέες ἦμεν.

弓弦拉开，我们大都力不能及。

ἀλλʼ ὅτε χεῖρας ἵκανεν Ὀδυσσῆος μέγα τόξον,

但是，当那张大弓传到奥德修斯手中时，

ἔνθʼ ἡμεῖς μὲν πάντες ὁμοκλέομεν ἐπέεσσι

那时我们所有人都在用言语喝止，

τόξον μὴ δόμεναι², μηδʼ εἰ μάλα πολλʼ ἀγορεύοι·

不许把弓交给他，即便他说了再多的话；

Τηλέμαχος δέ μιν οἶος ἐποτρύνων ἐκέλευσεν.

然而唯独特勒马科斯在一旁督促并命令将弓交出。

αὐτὰρ ὁ δέξατο χειρὶ πολύτλας δῖος Ὀδυσσεύς,

于是，历尽沧桑的高贵奥德修斯用手接过了弓，

ῥηϊδίως δʼ ἐτάνυσσε βιόν, διὰ δʼ ἧκε σιδήρου,

轻而易举地拉开了弓，并将箭射穿了铁孔，

στῆ δʼ ἄρʼ ἐπʼ οὐδὸν ἰών, ταχέας δʼ ἐκχεύατʼ ὀϊστοὺς

接着他跨上门槛站立，倾倒出那些疾飞的利箭，

δεινὸν παπταίνων, βάλε δʼ Ἀντίνοον βασιλῆα.

目露凶光，射倒了首领安提诺俄斯。

αὐτὰρ ἔπειτʼ ἄλλοις ἐφίει βέλεα στονόεντα,

随后，他向其余的人射去令人呻吟的利箭，

ἄντα τιτυσκόμενος· τοὶ δʼ ἀγχιστῖνοι ἔπιπτον.

迎面瞄准；他们便成群接连倒下。

γνωτὸν δʼ ἦν ὅ ῥά τίς σφι θεῶν ἐπιτάρροθος ἦεν·

显而易见，有某位神明是他们的帮手；

αὐτίκα γὰρ κατὰ δώματʼ ἐπισπόμενοι μένεϊ σφῷ

因为他们立刻在殿堂里顺着自己的怒火追踪，

κτεῖνον ἐπιστροφάδην, τῶν δὲ στόνος ὤρνυτʼ ἀεικὴς

四处砍杀，被击碎头颅的人们发出了惨不忍睹的呻吟，

κράτων τυπτομένων, δάπεδον δʼ ἅπαν αἵματι θῦεν.

整个地面都被鲜血浸透，沸腾起来。

ὣς ἡμεῖς, Ἀγάμεμνον, ἀπωλόμεθʼ, ὧν ἔτι καὶ νῦν

阿伽门农啊，我们就这样毁灭了，直到如今

σώματʼ ἀκηδέα κεῖται ἐνὶ μεγάροις Ὀδυσῆος·

我们的尸首仍无人照料，躺在奥德修斯的殿堂里；

οὐ γάρ πω ἴσασι φίλοι κατὰ δώμαθʼ ἑκάστου,

因为我们各人家中的亲友还不知情，

οἵ κʼ ἀπονίψαντες μέλανα βρότον ἐξ ὠτειλέων

无法来洗净我们伤口上的黑血，

κατθέμενοι γοάοιεν· ὃ γὰρ γέρας ἐστὶ θανόντων.

安放尸身并为我们哀悼；因为这是死者应得的荣宠。

τὸν δʼ αὖτε ψυχὴ προσεφώνεεν Ἀτρεΐδαο·

阿特柔斯之子的灵魂接着对他说：

ὄλβιε Λαέρταο πάϊ, πολυμήχανʼ Ὀδυσσεῦ,

“幸命运筹的拉埃尔特斯之子，多谋的奥德修斯啊，

ἦ ἄρα σὺν μεγάλῃ ἀρετῇ ἐκτήσω ἄκοιτιν.

你确实娶得了一位具有崇高美德的妻子。

ὡς ἀγαθαὶ φρένες ἦσαν ἀμύμονι Πηνελοπείῃ,

无瑕的佩内洛佩，伊卡里奥斯之女，她的心地是多么善良，

κούρῃ Ἰκαρίου· ὡς εὖ μέμνητʼ Ὀδυσῆος,

她对自己的结发丈夫奥德修斯

ἀνδρὸς κουριδίου· τῷ οἱ³ κλέος οὔ ποτʼ ὀλεῖται

铭记不忘！因此，她那美德的名声将永不熄灭，

ἧς ἀρετῆς⁴, τεύξουσι δʼ ἐπιχθονίοισιν ἀοιδὴν

不死的神明将为大地上的人类谱写一曲赞歌，

ἀθάνατοι χαρίεσσαν ἐχέφρονι Πηνελοπείῃ,

献给贤明的佩内洛佩。

οὐχ ὡς Τυνδαρέου κούρη κακὰ μήσατο ἔργα,

不像廷达瑞俄斯的女儿那样策划了恶毒的行径，

κουρίδιον κτείνασα πόσιν, στυγερὴ δέ τʼ ἀοιδὴ

杀害了自己的结发夫君；针对她的恶名歌谣

ἔσσετʼ ἐπʼ ἀνθρώπους, χαλεπὴν δέ τε φῆμιν ὀπάσσει

将流传于人间，并给全体女性带来

θηλυτέρῃσι γυναιξί, καὶ ἥ κʼ εὐεργὸς ἔῃσιν.

极坏的声誉，哪怕是行善的妇人也会受累。”

ὣς οἱ μὲν τοιαῦτα πρὸς ἀλλήλους ἀγόρευον,

他们就这样互相对话，

ἑσταότʼ εἰν Ἀΐδαο δόμοις, ὑπὸ κεύθεσι γαίης·

立在哈得斯的府邸中，在大地的深渊之下。

οἱ δʼ ἐπεὶ ἐκ πόλιος κατέβαν, τάχα δʼ ἀγρὸν ἵκοντο

至于奥德修斯他们，从城里走下后，很快来到了

καλὸν Λαέρταο τετυγμένον, ὅν ῥά ποτʼ αὐτὸς

拉埃尔特斯那修整得十分美丽的农庄，这曾是

Λαέρτης κτεάτισσεν, ἐπεὶ μάλα πόλλʼ ἐμόγησεν.

拉埃尔特斯自己历经千辛万苦才置办下的产业。

ἔνθα οἱ οἶκος ἔην, περὶ δὲ κλίσιον θέε πάντη,

那里有他的住所，周围环绕着一圈棚屋，

ἐν τῷ σιτέσκοντο καὶ ἵζανον ἠδὲ ἴαυον

仆人们就在其中吃饭、歇息、过夜，

δμῶες ἀναγκαῖοι, τοί οἱ φίλα ἐργάζοντο.

那些被迫劳作、为他做各种合心意之事的奴隶们。

ἐν δὲ γυνὴ Σικελὴ γρηῢς πέλεν, ἥ ῥα γέροντα

其中有一位西西里的老妇人，她

ἐνδυκέως κομέεσκεν ἐπʼ ἀγροῦ, νόσφι πόληος.

在远离城市的庄稼地上，悉心地照料着这位老人。

ἔνθʼ Ὀδυσεὺς δμώεσσι καὶ υἱέϊ μῦθον ἔειπεν·

这时，奥德修斯对奴隶们和他的儿子说道：

语法注4 条

§24.145τήν γʼ ἀλλύουσαν
分词 ἀλλύουσαν 用作感官动词 ἐφεύρομεν 的直接宾语代词 τήν（指佩内洛佩）的宾语补足语，构成了“我们发现她正在拆解［织物］”的句式。
§24.174μὴ δόμεναι
不定式 δόμεναι（διδόναι 的埃奥利斯/荷马式形态）与否定小词 μή 连用，依附于前文表示命令的动词 ὁμοκλέομεν（“大声命令”），引导出间接命令（“不要把［弓］交出来”）。
§24.196τῷ οἱ
τῷ 是派生自指示代词中性单数与格的连接副词，意为“因此”。它在句法上与紧邻的三人称代词与格 οἱ（“对她/她的”）扮演着截然不同的角色。
§24.197ἧς ἀρετῆς
ἧς 是第三人称物主形容词 ὅς（“他自己的/她自己的”）的阴性单数属格，而非关系代词。它修饰名词 ἀρετῆς，共同构成修饰 κλέος（“名声”）的所属或原因属格（即“她自己美德的名声”）。

模型：gemini-3.5-flashurn:cts:greekLit:tlg0012.tlg002.humanitext-grc2:24.143-24.213