- 底本
- Homer. The Odyssey, Volume 1-2. Murray, A. T. (Augustus Taber), editor. London: William Heinmann; New York: G.P. Putnam's Sons, 1919.
- 翻译
- AI 生成（gemini-3.5-flash） — 机器翻译，可能包含错误
- 语言
- 日本語 · English · 简体中文 · 한국어
- CTS URN
- urn:cts:greekLit:tlg0012.tlg002.humanitext-grc2:24.281-24.346
- 输出
- Humanitext Reader · reader.humanitext.ai · 2026-09-18
拉埃尔特斯因失去儿子的悲痛而在头上撒上尘土，奥德修斯见状无法忍受，向父亲表露了自己的真实身份。他以外伤疤痕和儿时父亲所赠果树的数量为证，父子俩终于得以相认。
ξεῖνʼ, ἦ τοι μὲν γαῖαν ἱκάνεις, ἣν ἐρεείνεις,
“外邦的客啊，你确实已经来到了你所询问的那片土地，
ὑβρισταὶ δʼ αὐτὴν καὶ ἀτάσθαλοι ἄνδρες ἔχουσιν·
但傲慢而无法无天的人们统治着它；
δῶρα δʼ ἐτώσια ταῦτα χαρίζεο, μυρίʼ ὀπάζων·
你白白赠送了那些无数的礼物。
εἰ γάρ μιν ζωόν γʼ ἐκίχεις Ἰθάκης ἐνὶ δήμῳ,
因为，如果你在伊萨卡的土地上找到他活着，
τῷ κέν σʼ εὖ δώροισιν ἀμειψάμενος ἀπέπεμψε
那么他定会用丰厚的礼物回报你，送你启程，
καὶ ξενίῃ ἀγαθῇ ἡ γὰρ θέμις, ὅς τις ὑπάρξῃ1.
并给予热情的款待；因为对于先施惠的人，这是理所当然的规矩。
ἀλλʼ ἄγε μοι τόδε εἰπὲ καὶ ἀτρεκέως κατάλεξον,
但是来吧，请告诉我这事并如实向我说明，
πόστον δὴ ἔτος ἐστίν, ὅτε ξείνισσας ἐκεῖνον
自你款待他以来，现在究竟是第几年了，
σὸν ξεῖνον δύστηνον, ἐμὸν παῖδʼ, εἴ ποτʼ ἔην γε2,
你的那个不幸的客人，我的儿子——如果他真的曾经存在过的话——
δύσμορον; ὅν που τῆλε φίλων καὶ πατρίδος αἴης
那个命运悲惨的人？他一定是在远离朋友和祖国土地的某个地方，
ἠέ που ἐν πόντῳ φάγον ἰχθύες, ἢ ἐπὶ χέρσου
要么被海里的鱼吞食，要么在陆地上
θηρσὶ καὶ οἰωνοῖσιν ἕλωρ γένετʼ· οὐδέ ἑ μήτηρ
成了野兽和飞鸟的猎物。生下他的母亲
κλαῦσε περιστείλασα πατήρ θʼ, οἵ μιν τεκόμεσθα·
和父亲也未能将他包裹并为他哭泣，我们这些生下他的人；
οὐδʼ ἄλοχος πολύδωρος, ἐχέφρων Πηνελόπεια,
那多得聘礼、聪慧的妻子彭涅罗佩，
κώκυσʼ ἐν λεχέεσσιν ἑὸν πόσιν, ὡς ἐπεῴκει,
也未能依理在床榻上为自己的丈夫哀哭，
ὀφθαλμοὺς καθελοῦσα· τὸ γὰρ γέρας ἐστὶ θανόντων.
合上他的双眼；因为这是对死者的敬意。
καί μοι τοῦτʼ ἀγόρευσον ἐτήτυμον, ὄφρʼ ἐῢ εἰδῶ·
请把这事如实告诉我，好让能确切知道：
τίς πόθεν εἶς ἀνδρῶν; πόθι τοι πόλις ἠδὲ τοκῆες;
你是谁，来自哪里？你的城市和父母在哪里？
ποῦ δὲ νηῦς ἕστηκε θοή, ἥ σʼ ἤγαγε δεῦρο
把你们带到这里来的那艘快速船停泊在何处，
ἀντιθέους θʼ ἑτάρους; ἦ ἔμπορος εἰλήλουθας
以及你的那些神一般的朋友们？还是你作为乘客，
νηὸς ἐπʼ ἀλλοτρίης, οἱ δʼ ἐκβήσαντες ἔβησαν;
搭乘别人的船而来，而他们把你送上岸后就离去了？”
τὸν δʼ ἀπαμειβόμενος προσέφη πολύμητις Ὀδυσσεύς·
智谋超群的奥德修斯回答他道：
τοιγὰρ ἐγώ τοι πάντα μάλʼ ἀτρεκέως καταλέξω.
“那么，我将对你如实说明一切。
εἰμὶ μὲν ἐξ Ἀλύβαντος, ὅθι κλυτὰ δώματα ναίω,
我来自阿吕巴斯，在那儿我居住在显赫的府邸，
υἱὸς Ἀφείδαντος Πολυπημονίδαο ἄνακτος·
是王公波吕佩蒙之子阿斐伊达斯之子；
αὐτὰρ ἐμοί γʼ ὄνομʼ ἐστὶν Ἐπήριτος· ἀλλά με δαίμων
我自己的名字叫埃佩里托斯。然而，某位神明
πλάγξʼ ἀπὸ Σικανίης δεῦρʼ ἐλθέμεν οὐκ ἐθέλοντα·
违背我的意愿，把我从西卡尼亚迷失漂泊到这里来；
νηῦς δέ μοι ἥδʼ ἕστηκεν ἐπʼ ἀγροῦ νόσφι πόληος.
我的船就停在郊野外，远离了城市。
αὐτὰρ Ὀδυσσῆϊ τόδε δὴ πέμπτον ἔτος ἐστίν,
然而对于奥德修斯，自他从那儿出发、
ἐξ οὗ κεῖθεν ἔβη καὶ ἐμῆς ἀπελήλυθε πάτρης,
离开我的祖国以来，现在已经是第五个年头了，
δύσμορος· ἦ τέ οἱ ἐσθλοὶ ἔσαν ὄρνιθες ἰόντι,
那不幸的人；可他出发时曾有吉兆的鸟儿飞过，
δεξιοί, οἷς χαίρων μὲν ἐγὼν ἀπέπεμπον ἐκεῖνον,
出现在右侧，我欣喜地送他上路，
χαῖρε δὲ κεῖνος ἰών· θυμὸς δʼ ἔτι νῶϊν3 ἐώλπει
他走时也满怀欣喜；我们两人的心还期盼着
μίξεσθαι ξενίῃ ἠδʼ ἀγλαὰ δῶρα διδώσειν.
能再次相聚款待，并互赠辉煌的礼物。”
ὣς φάτο, τὸν δʼ ἄχεος νεφέλη ἐκάλυψε μέλαινα·
他这样说着，一片黑色的悲痛之云笼罩了拉埃尔特斯；
ἀμφοτέρῃσι δὲ χερσὶν ἑλὼν κόνιν αἰθαλόεσσαν
他双手捧起灰白的尘土，
χεύατο κὰκ κεφαλῆς πολιῆς, ἁδινὰ στεναχίζων.
洒在灰白的头上，沉重地叹息着。
τοῦ δʼ ὠρίνετο θυμός, ἀνὰ ῥῖνας δέ οἱ ἤδη
奥德修斯的心中一阵激荡，看着自己亲爱的父亲，
δριμὺ μένος προὔτυψε4 φίλον πατέρʼ εἰσορόωντι.
一股辛辣的力量早已冲上他的鼻腔。
κύσσε δέ μιν περιφὺς ἐπιάλμενος, ἠδὲ προσηύδα·
他飞扑过去，搂住并亲吻他，说道：
κεῖνος μέν τοι ὅδʼ αὐτὸς ἐγώ, πάτερ, ὃν σὺ μεταλλᾷς,
“父亲，你打听的那个人正是我自己；
ἤλυθον εἰκοστῷ ἔτεϊ ἐς πατρίδα γαῖαν.
我在第二十个年头回到了祖国土地。
ἀλλʼ ἴσχεο κλαυθμοῖο γόοιό τε δακρυόεντος.
所以请止住眼泪和悲伤的痛哭，
ἐκ γάρ τοι ἐρέω· μάλα δὲ χρὴ σπευδέμεν ἔμπης·
因为我要告诉你——无论如何我们必须抓紧时间——
μνηστῆρας κατέπεφνον ἐν ἡμετέροισι δόμοισι,
我已经在我们的府邸中杀死了那些求婚人，
λώβην τινύμενος θυμαλγέα καὶ κακὰ ἔργα.
报复了他们令人心痛的侮辱和恶行。”
τὸν δʼ αὖ Λαέρτης ἀπαμείβετο φώνησέν τε·
拉埃尔特斯又回答他说道：
εἰ μὲν δὴ Ὀδυσεύς γε ἐμὸς πάϊς ἐνθάδʼ ἱκάνεις,
“如果你真是我的儿子奥德修斯来到这里，
σῆμά τί μοι νῦν εἰπὲ ἀριφραδές, ὄφρα πεποίθω.
现在请告诉我一个显明的证据，好让我确信。”
τὸν δʼ ἀπαμειβόμενος προσέφη πολύμητις Ὀδυσσεύς·
智谋超群的奥德修斯回答他道：
οὐλὴν μὲν πρῶτον τήνδε φράσαι ὀφθαλμοῖσι,
“首先请用眼睛辨认这处伤疤，
τὴν ἐν Παρνησῷ μʼ ἔλασεν σῦς λευκῷ ὀδόντι
这是我去往帕尔纳索斯山时，野猪用它洁白的牙齿
οἰχόμενον· σὺ δέ με προΐεις καὶ πότνια μήτηρ
刺伤的；当时是您和尊贵的母亲把我
ἐς πατέρʼ Αὐτόλυκον μητρὸς φίλον, ὄφρʼ ἂν ἑλοίμην
送往母亲亲爱的父亲阿乌托吕科斯那里，去拿
δῶρα, τὰ δεῦρο μολών μοι ὑπέσχετο καὶ κατένευσεν.
他承诺并答应在我去时给予我的礼物。
εἰ δʼ ἄγε τοι καὶ δένδρεʼ ἐϋκτιμένην κατʼ ἀλωὴν
来吧，让我再给你讲讲那座修整精美的果园里的树木，
εἴπω, ἅ μοί ποτʼ ἔδωκας, ἐγὼ δʼ ᾔτεόν σε ἕκαστα
那些你曾经赐予我的树木，那时我还小，
παιδνὸς ἐών, κατὰ κῆπον ἐπισπόμενος· διὰ δʼ αὐτῶν
跟着你穿过果园，挨个向你索要；我们走过
ἱκνεύμεσθα, σὺ δʼ ὠνόμασας καὶ ἔειπες ἕκαστα.
它们之间，你一一叫出名字并对我说明。
ὄγχνας μοι δῶκας τρισκαίδεκα καὶ δέκα μηλέας,
你给了我十三棵梨树，十棵苹果树，
συκέας τεσσαράκοντʼ· ὄρχους δέ μοι ὧδʼ ὀνόμηνας
和四十棵无花果树；你还对我说要给我
δώσειν πεντήκοντα, διατρύγιος δὲ ἕκαστος
五十行，每一行都在不同时期收获；
ἤην· ἔνθα δʼ ἀνὰ σταφυλαὶ παντοῖαι ἔασιν—
在那里有各种各样的葡萄——
ὁππότε δὴ Διὸς ὧραι ἐπιβρίσειαν ὕπερθεν.
每当宙斯带来的时节从上方让它们沉甸甸时。”
ὣς φάτο, τοῦ δʼ αὐτοῦ λύτο γούνατα καὶ φίλον ἦτορ,
他这样说着，拉埃尔特斯的双膝和亲爱的心顿时瘫软了，
σήματʼ ἀναγνόντος τά οἱ ἔμπεδα πέφραδʼ Ὀδυσσεύς.
因为他认出了奥德修斯如此确凿地向他表明的那些证据。
- §24.286ὅς τις ὑπάρξῃ
关系代词 ὅς τις 后接虚拟语气 ὑπάρξῃ 构成一般性关系从句，意为“凡是（率先款待的）人”。
- §24.289εἴ ποτʼ ἔην γε
一种程式化的表达（“如果他真的曾存在过的话”），表达了对可能已不复存在的儿子的深切哀悼与怀疑。
- §24.313νῶϊν
双数代词的与格 νῶϊν（“我们两人”），用作过去完成时动词 ἐώλπει（“曾期待”）的利益与格或意义上的主语。
- §24.318-319ἀνὰ ῥῖνας ... δριμὺ μένος προὔτυψε
“一股辛辣的力量冲上鼻腔”的身体描写，极为写实地表现了在强烈情感冲击下强忍泪水时鼻腔特有的酸楚感。