- 底本
- Homer. The Odyssey, Volume 1-2. Murray, A. T. (Augustus Taber), editor. London: William Heinmann; New York: G.P. Putnam's Sons, 1919.
- 翻译
- AI 生成（gemini-3.5-flash） — 机器翻译，可能包含错误
- 语言
- 日本語 · English · 简体中文 · 한국어
- CTS URN
- urn:cts:greekLit:tlg0012.tlg002.humanitext-grc2:23.75-23.149
- 输出
- Humanitext Reader · reader.humanitext.ai · 2026-09-18
佩内洛佩娅怀着疑虑下楼与奥德修斯对坐沉思。当特勒马科斯责备她的冷酷时，她表示二人将通过独有的秘密凭证来确认彼此。同时，奥德修斯为防求婚者亲属报复，指示众人举行虚假的婚礼宴会以掩人耳目。
τὴν1 ἀπονίζουσα φρασάμην, ἔθελον δὲ σοὶ αὐτῇ
“我在给他洗脚时发现了它，本想立刻亲口告诉你
εἰπέμεν· ἀλλά με κεῖνος ἑλὼν ἐπὶ μάστακα χερσὶν
告诉你；但他用手捂住我的嘴，
οὐκ ἔα εἰπέμεναι πολυϊδρείῃσι νόοιο.
凭着他深邃的智慧，不让我说出来。
ἀλλʼ ἕπευ· αὐτὰρ ἐγὼν ἐμέθεν περιδώσομαι2 αὐτῆς,
但跟我来吧；我愿用自己的生命作赌注，
αἴ κέν σʼ ἐξαπάφω, κτεῖναί μʼ οἰκτίστῳ ὀλέθρῳ.
如果我欺骗了你，你可用最悲惨的死法杀死我。”
τὴν δʼ ἠμείβετʼ ἔπειτα περίφρων Πηνελόπεια·
贤睿的佩内洛佩娅接着回答她道：
μαῖα φίλη, χαλεπόν σε θεῶν αἰειγενετάων
“亲爱的妈妈，即便你极其聪明，也难看透长生不老的神明
δήνεα εἴρυσθαι3, μὰλα περ πολύϊδριν ἐοῦσαν.
的深奥意图。
ἀλλʼ ἔμπης ἴομεν μετὰ παῖδʼ ἐμόν, ὄφρα ἴδωμαι
但我们还是去我儿子那里吧，好让让我看看
ἄνδρας μνηστῆρας τεθνηότας, ἠδʼ ὃς ἔπεφνεν.
那些死去的求婚者，以及杀死他们的人。”
ὣς φαμένη κατέβαινʼ ὑπερώϊα· πολλὰ δέ οἱ κῆρ
她说着，走下楼阁；她的心中
ὥρμαινʼ, ἢ ἀπάνευθε φίλον πόσιν ἐξερεείνοι,
充满了犹豫，是在远处询问她亲爱的丈夫，
ἦ4 παρστᾶσα κύσειε κάρη καὶ χεῖρε λαβοῦσα.
还是走到他身边，执其手而吻其首。
ἡ δʼ ἐπεὶ εἰσῆλθεν καὶ ὑπέρβη λάϊνον οὐδόν,
当她走进去，跨过石门槛时，
ἕζετʼ ἔπειτʼ Ὀδυσῆος ἐναντίη, ἐν πυρὸς αὐγῇ,
她便在火光中，坐在奥德修斯的对面，
τοίχου τοῦ ἑτέρου· ὁ δʼ ἄρα πρὸς κίονα μακρὴν
靠着另一面墙壁；而他正靠着高大的柱子
ἧστο κάτω ὁρόων, ποτιδέγμενος εἴ τί μιν εἴποι
坐着，俯首向下，等待着他那高贵的妻子在亲眼看见他之后，
ἰφθίμη παράκοιτις, ἐπεὶ ἴδεν ὀφθαλμοῖσιν.
是否会对他开口说些什么。
ἡ δʼ ἄνεω δὴν ἧστο, τάφος δέ οἱ ἦτορ ἵκανεν·
她久久地默默坐着，惊愕袭上她的心头；
ὄψει δʼ ἄλλοτε μέν μιν ἐνωπαδίως ἐσίδεσκεν,
她时而用目光直视他的面庞，
ἄλλοτε δʼ ἀγνώσασκε κακὰ χροῒ εἵματʼ ἔχοντα.
时而又因他身上穿着褴褛的衣衫而认不出他。
Τηλέμαχος δʼ ἐνένιπεν ἔπος τʼ ἔφατʼ ἔκ τʼ ὀνόμαζε·
特勒马科斯责备她，开口对她直呼其名说道：
μῆτερ ἐμή, δύσμητερ, ἀπηνέα θυμὸν ἔχουσα,
“我的母亲，狠心的母亲，有着一颗冷酷的心，
τίφθʼ οὕτω πατρὸς νοσφίζεαι, οὐδὲ παρʼ αὐτὸν
为什么你这样避开父亲，不肯坐在他身边
ἑζομένη μύθοισιν ἀνείρεαι οὐδὲ μεταλλᾷς;
用言语询问他、探听他？
οὐ μέν κʼ ἄλλη γʼ ὧδε γυνὴ τετληότι θυμῷ
没有哪个女人会用这样坚硬的心
ἀνδρὸς ἀφεσταίη, ὅς οἱ κακὰ πολλὰ μογήσας
避开自己的丈夫，他在经历了无数苦难之后，
ἔλθοι ἐεικοστῷ ἔτεϊ ἐς πατρίδα γαῖαν·
在第二十年回到了祖国的土地；
σοὶ δʼ αἰεὶ κραδίη στερεωτέρη ἐστὶ λίθοιο.
而你的心却总是比石头还硬。”
τὸν δʼ αὖτε προσέειπε περίφρων Πηνελόπεια·
贤睿的佩内洛佩娅回答他道：
τέκνον ἐμόν, θυμός μοι ἐνὶ στήθεσσι τέθηπεν,
“我亲爱的孩子，我胸中的心灵惊呆了，
οὐδέ τι προσφάσθαι δύναμαι ἔπος οὐδʼ ἐρέεσθαι
我无法对他说出一句话，无法询问，
οὐδʼ εἰς ὦπα ἰδέσθαι ἐναντίον. εἰ δʼ ἐτεὸν δὴ
也无法直视他的面庞。但如果他确实
ἔστʼ Ὀδυσεὺς καὶ οἶκον ἱκάνεται, ἦ μάλα νῶϊ
是奥德修斯且已经回到了家里，那么我们二人
γνωσόμεθʼ ἀλλήλων5 καὶ λώϊον· ἔστι γὰρ ἡμῖν
必定能更好地认出彼此；因为我们有
σήμαθʼ, ἃ δὴ καὶ νῶϊ κεκρυμμένα ἴδμεν ἀπʼ ἄλλων.
那些不为外人所知、只有我们二人知道的秘密凭证。”
ὣς φάτο, μείδησεν δὲ πολύτλας δῖος Ὀδυσσεύς,
她这样说，长久忍耐、高贵的奥德修斯微笑了，
αἶψα δὲ Τηλέμαχον ἔπεα πτερόεντα προσηύδα·
他立刻对特勒马科斯吐露羽翼般的言语：
Τηλέμαχʼ, ἦ τοι μητέρʼ ἐνὶ μεγάροισιν ἔασον
“特勒马科斯，且让你的母亲在大厅里
πειράζειν ἐμέθεν· τάχα δὲ φράσεται καὶ ἄρειον.
试探我；她很快就会看得更清楚。
νῦν δʼ ὅττι ῥυπόω, κακὰ δὲ χροῒ εἵματα εἷμαι,
如今因为我浑身污垢，身上穿着褴褛的衣衫，
τοὔνεκʼ ἀτιμάζει με καὶ οὔ πω φησὶ τὸν εἶναι.
所以她蔑视我，还不承认我就是那个人。
ἡμεῖς δὲ φραζώμεθʼ ὅπως ὄχʼ ἄριστα γένηται.
但我们还是来商量如何才能做到最好。
καὶ γάρ τίς θʼ ἕνα φῶτα κατακτείνας ἐνὶ δήμῳ,
因为即便是有人在城邦里杀死了一个人，
ᾧ μὴ πολλοὶ ἔωσιν ἀοσσητῆρες ὀπίσσω,
即使他的身后没有许多复仇的帮手，
φεύγει πηούς τε προλιπὼν καὶ πατρίδα γαῖαν·
他也要抛弃亲族和祖国的土地，逃亡他乡；
ἡμεῖς δʼ ἕρμα πόληος ἀπέκταμεν, οἳ μέγʼ ἄριστοι
而我们却杀死了城邦的支柱，那些在伊萨卡
κούρων εἰν Ἰθάκῃ· τὰ δέ σε φράζεσθαι ἄνωγα.
最优秀的青年；这些事情我命你好好思量。”
τὸν δʼ αὖ Τηλέμαχος πεπνυμένος ἀντίον ηὔδα·
聪慧的特勒马科斯回答他道：
αὐτὸς ταῦτά γε λεῦσσε, πάτερ φίλε· σὴν γὰρ ἀρίστην
“亲爱的父亲，这件事情请您亲自定夺；因为人们说
μῆτιν ἐπʼ ἀνθρώπους φάσʼ ἔμμεναι, οὐδέ κέ τίς τοι
您的谋略在世人中是最好的，没有哪个
ἄλλος ἀνὴρ ἐρίσειε καταθνητῶν ἀνθρώπων.
凡人能与您竞争。
ἡμεῖς δʼ ἐμμεμαῶτες ἅμʼ ἑψόμεθʼ, οὐδέ τί φημι
我们会满怀热忱地追随您，我认为
ἀλκῆς δευήσεσθαι, ὅση δύναμίς γε πάρεστιν.
只要我们力所能及，我们的勇气绝不会动摇。”
τὸν δʼ ἀπαμειβόμενος προσέφη πολύμητις Ὀδυσσεύς
足智多谋的奥德修斯回答他道：
τοιγὰρ ἐγὼν ἐρέω ὥς μοι δοκεῖ εἶναι ἄριστα.
“那么我就把在我看来最好的办法告诉你。
πρῶτα μὲν ἂρ λούσασθε καὶ ἀμφιέσασθε χιτῶνας,
首先，你们要去沐浴，穿上纯净的衬衫，
δμῳὰς δʼ ἐν μεγάροισιν ἀνώγετε εἵμαθʼ ἑλέσθαι·
并命令大厅里的女仆们挑选自己的盛装；
αὐτὰρ θεῖος ἀοιδὸς ἔχων φόρμιγγα λίγειαν
且让神圣的歌手手持声音清脆的竖琴，
ἡμῖν ἡγείσθω φιλοπαίγμονος ὀρχηθμοῖο,
为我们领起欢快的舞蹈，
ὥς κέν τις φαίη6 γάμον ἔμμεναι ἐκτὸς ἀκούων,
好让在外面听到的人都以为是举行婚礼，
ἢ ἀνʼ ὁδὸν στείχων, ἢ οἳ περιναιετάουσι·
无论是路过的人，还是住在周围的邻居；
μὴ πρόσθε κλέος εὐρὺ φόνου κατὰ ἄστυ γένηται
免得求婚者被杀的传闻在城里广泛流传，
ἀνδρῶν μνηστήρων, πρίν γʼ ἡμέας ἐλθέμεν ἔξω
在我们动身前往我们那树木茂密的农庄之前。
ἀγρὸν ἐς ἡμέτερον πολυδένδρεον· ἔνθα δʼ ἔπειτα
在我们动身前往我们那树木茂密的农庄之前。之后在那里
φρασσόμεθʼ ὅττι κε κέρδος Ὀλύμπιος ἐγγυαλίξῃ.
我们再考虑奥林波斯神会赐予我们什么样的良策。”
ὣς ἔφαθʼ, οἱ δʼ ἄρα τοῦ μάλα μὲν κλύον ἠδʼ ἐπίθοντο
他这样说，他们都非常听从并顺从他。
πρῶτα μὲν οὖν λούσαντο καὶ ἀμφιέσαντο χιτῶνας,
首先，他们沐浴并穿上了衬衫，
ὅπλισθεν δὲ γυναῖκες· ὁ δʼ εἵλετο θεῖος ἀοιδὸς
女仆们也装扮起来；神圣的歌手拿起了
φόρμιγγα γλαφυρήν, ἐν δέ σφισιν ἵμερον ὦρσε
空腔的竖琴，在他们心中唤起
μολπῆς τε γλυκερῆς καὶ ἀμύμονος ὀρχηθμοῖο.
对甜美歌声和无瑕舞蹈的渴望。
τοῖσιν δὲ μέγα δῶμα περιστεναχίζετο ποσσὶν
宏伟的大厅因跳舞的男子们
ἀνδρῶν παιζόντων καλλιζώνων τε γυναικῶν.
和束着美带的女子们的脚步声而回响。
ὧδε δέ τις εἴπεσκε δόμων ἔκτοσθεν ἀκούων·
在屋外听到这声音的人，有人会这样说：
ἦ μάλα δή τις ἔγημε πολυμνήστην βασίλειαν·
“确实，有人已经娶了那被众多人求婚的王后。”
- §23.75τὴν
指示代名词，承接上文提及的“伤疤”（οὐλήν）。
- §23.78περιδώσομαι
中介相 περιδίδωμαι 伴随属格（此处为 ἐμέθεν αὐτῆς，“我自己的生命”）构成的惯用语，表示“以……为赌注”。
- §23.82εἴρυσθαι
动词 ἐρύω（保护、防卫）或 ἐρύομαι（探知、理解）的完成时中被动不定式。在此处语境下表示探知、理解神明的意图。
- §23.86ὥρμαινʼ, ἢ ... ἦ ...
引导间接双重疑问从句（ἢ... ἦ...），由于主句使用过去时态（未完成过去时 ὥρμαινʼ），从句中的动词使用希求相（ἐξερεείνοι 和 κύσειε）。
- §23.109γνωσόμεθʼ ἀλλήλων
动词 γιγνώσκω 连用属格（ἀλλήλων），意为“（通过凭证等）相互确认、认出”。
- §23.135ὥς κέν τις φαίη
连词 ὥς 与 κεν 及希求相（φαίη）连用，表示潜在或目的，“以便（在外面听到的人）会说/认为”。