- 底本
- Homer. The Odyssey, Volume 1-2. Murray, A. T. (Augustus Taber), editor. London: William Heinmann; New York: G.P. Putnam's Sons, 1919.
- 翻译
- AI 生成（gemini-3.5-flash） — 机器翻译，可能包含错误
- 语言
- 日本語 · English · 简体中文 · 한국어
- CTS URN
- urn:cts:greekLit:tlg0012.tlg002.humanitext-grc2:23.150-23.222
- 输出
- Humanitext Reader · reader.humanitext.ai · 2026-09-18
佩内洛佩娅与容光焕发的奥德修斯重逢，并以移动秘密婚床为试探。奥德修斯说出该床由活树雕成的秘密后，两人终得含泪相认。
σχετλίη, οὐδʼ ἔτλη πόσιος οὗ κουριδίοιο
“狠心的女人，她竟然没有耐心
εἴρυσθαι μέγα δῶμα διαμπερές, ἧος ἵκοιτο1.
一直为她年轻时结合的丈夫守护这宏伟的宅第，直到他归来。”
ὣς ἄρα τις εἴπεσκε, τὰ δʼ οὐκ ἴσαν ὡς ἐτέτυκτο.
有人确实会这样说，但他们并不知道事情的真相。
αὐτὰρ Ὀδυσσῆα μεγαλήτορα ᾧ ἐνὶ οἴκῳ
与此同时，女管家欧律诺墨在她自己的宅第里
Εὐρυνόμη ταμίη λοῦσεν καὶ χρῖσεν ἐλαίῳ,
为心胸伟大的奥德修斯沐浴，并抹上橄榄油，
ἀμφὶ δέ μιν φᾶρος καλὸν βάλεν ἠδὲ χιτῶνα·
还在他身上披上一件美丽的斗篷和衬衫；
αὐτὰρ κὰκ κεφαλῆς κάλλος πολὺ χεῦεν Ἀθήνη
此外，雅典娜从他的头上倾注下无限的美丽，
μείζονά τʼ εἰσιδέειν καὶ πάσσονα· κὰδ δὲ κάρητος
使他看起来更加高大、更加壮实；她还让他头上的
οὔλας ἧκε κόμας, ὑακινθίνῳ ἄνθει ὁμοίας.
卷发垂落下来，犹如风信子花一般。
ὡς δʼ ὅτε τις χρυσὸν περιχεύεται ἀργύρῳ ἀνὴρ
犹如一位精通手艺的人将黄金镀在白银上，
ἴδρις, ὃν Ἥφαιστος δέδαεν καὶ Παλλὰς Ἀθήνη
他是赫菲斯托斯和帕拉斯·雅典娜传授了
τέχνην παντοίην, χαρίεντα δὲ ἔργα τελείει·
各种技艺的人，并完成雅致的作品；
ὣς μὲν τῷ περίχευε χάριν κεφαλῇ τε καὶ ὤμοις.
她也同样将优雅倾注在他的头部和双肩。
ἐκ δʼ ἀσαμίνθου βῆ δέμας ἀθανάτοισιν ὁμοῖος·
他从浴盆中走出来，形貌宛如不朽的神明；
ἂψ δʼ αὖτις κατʼ ἄρʼ ἕζετʼ ἐπὶ θρόνου ἔνθεν ἀνέστη,
又重新坐在他刚才站起来的椅子上，
ἀντίον ἧς ἀλόχου, καί μιν πρὸς μῦθον ἔειπε·
面对着他的妻子，对她吐露言语：
δαιμονίη, περί σοί γε2 γυναικῶν θηλυτεράων
“奇特的人啊，住在奥林波斯宫殿的神明，在温顺的女子之中，
κῆρ ἀτέραμνον ἔθηκαν Ὀλύμπια δώματʼ ἔχοντες·
唯独赐予了你一颗无法软化的坚硬之心。
οὐ μέν κʼ ἄλλη γʼ ὧδε γυνὴ τετληότι θυμῷ
没有哪个女人会用这样坚硬的心
ἀνδρὸς ἀφεσταίη, ὅς οἱ κακὰ πολλὰ μογήσας
避开自己的丈夫，他在经历了无数苦难之后，
ἔλθοι ἐεικοστῷ ἔτεϊ ἐς πατρίδα γαῖαν.
在第二十年回到了祖国的土地。
ἀλλʼ ἄγε μοι, μαῖα, στόρεσον λέχος, ὄφρα καὶ αὐτὸς
但是来吧，妈妈，为我铺好床铺，好让我自己也
λέξομαι· ἦ γὰρ τῇ γε σιδήρεον ἐν φρεσὶ ἦτορ.
躺下；因为她的胸中确实有一颗铁石般的心。”
τὸν δʼ αὖτε προσέειπε περίφρων Πηνελόπεια·
贤睿的佩内洛佩娅回答他道：
δαιμόνιʼ, οὔτʼ ἄρ τι μεγαλίζομαι οὔτʼ ἀθερίζω
“奇特的人啊，我既不是自高自大，也不是轻视你，
οὔτε λίην ἄγαμαι, μάλα δʼ εὖ οἶδʼ οἷος ἔησθα
也不是过分惊奇；我非常清楚你坐着长桨船
ἐξ Ἰθάκης ἐπὶ νηὸς ἰὼν δολιχηρέτμοιο.
离开伊萨卡时是怎样的模样。
ἀλλʼ ἄγε οἱ στόρεσον πυκινὸν λέχος, Εὐρύκλεια,
但是来吧，欧律克勒娅，在他自己建造的结构稳固的
ἐκτὸς ἐϋσταθέος θαλάμου, τόν ῥʼ αὐτὸς ἐποίει·
卧室外面，为他铺好那张坚实的床铺。
ἔνθα οἱ ἐκθεῖσαι πυκινὸν λέχος ἐμβάλετʼ εὐνήν,
把那张坚实的床铺搬到那里，并在上面铺好寝具，
κώεα καὶ χλαίνας καὶ ῥήγεα σιγαλόεντα.
羊毛、斗篷和光洁亮丽的毯子。”
ὣς ἄρʼ ἔφη πόσιος πειρωμένη· αὐτὰρ Ὀδυσσεὺς
她这样说，是在试探她的丈夫；但奥德修斯
ὀχθήσας ἄλοχον προσεφώνεε κεδνὰ ἰδυῖαν·
感到气愤，对她贤惠的妻子说道：
ὦ γύναι, ἦ μάλα τοῦτο ἔπος θυμαλγὲς ἔειπες·
“妻子啊，你这话实在令人伤心。
τίς δέ μοι ἄλλοσε θῆκε λέχος; χαλεπὸν δέ κεν εἴη
谁把我的床移到了别处？这即便对一个
καὶ μάλʼ ἐπισταμένῳ, ὅτε μὴ3 θεὸς αὐτὸς ἐπελθὼν
极有手艺的人来说也是困难的，除非神明亲自降临，
ῥηϊδίως ἐθέλων θείη ἄλλῃ ἐνὶ χώρῃ.
凭其意愿轻易地将它放到别的地方。
ἀνδρῶν δʼ οὔ κέν τις ζωὸς βροτός, οὐδὲ μάλʼ ἡβῶν,
在凡人之中，没有一个活人，即使是血气方刚的青年，
ῥεῖα μετοχλίσσειεν, ἐπεὶ μέγα σῆμα τέτυκται
能轻易地用撬棍移动它，因为在那张精雕细琢的床
ἐν λέχει ἀσκητῷ· τὸ δʼ ἐγὼ κάμον οὐδέ τις ἄλλος.
上制有一个巨大的标记；这是我自己劳作而成的，没有别人参与。
θάμνος ἔφυ τανύφυλλος ἐλαίης ἕρκεος ἐντός,
在院子的围墙内，长着一棵叶茂枝长、
ἀκμηνὸς θαλέθων· πάχετος δʼ ἦν ἠΰτε κίων.
正值壮年的橄榄树；它粗壮得像一根柱子。
τῷ δʼ ἐγὼ ἀμφιβαλὼν θάλαμον δέμον, ὄφρʼ ἐτέλεσσα,
我围绕着它建造了卧室，直到完工，
πυκνῇσιν λιθάδεσσι, καὶ εὖ καθύπερθεν ἔρεψα,
用的是紧密相砌的石块，并且在上面盖好了屋顶，
κολλητὰς δʼ ἐπέθηκα θύρας, πυκινῶς ἀραρυίας.
装上了紧密闭合、牢固契合的门。
καὶ τότʼ ἔπειτʼ ἀπέκοψα κόμην τανυφύλλου ἐλαίης,
此后，我砍掉了那棵长叶橄榄树的枝叶，
κορμὸν δʼ ἐκ ῥίζης προταμὼν ἀμφέξεσα χαλκῷ
从根部往上砍断树干，用青铜工具
εὖ καὶ ἐπισταμένως, καὶ ἐπὶ στάθμην ἴθυνα,
熟练且精巧地进行削刨，并按照墨线将它校直，
ἑρμῖνʼ ἀσκήσας, τέτρηνα δὲ πάντα τερέτρῳ.
将其制成床柱，再用钻子钻出所有的孔眼。
ἐκ δὲ τοῦ ἀρχόμενος λέχος ἔξεον, ὄφρʼ ἐτέλεσσα,
我以此为起点，雕琢出整张床，直到完工，
δαιδάλλων χρυσῷ τε καὶ ἀργύρῳ ἠδʼ ἐλέφαντι·
用黄金、白银和象牙来装饰它；
ἐκ δʼ ἐτάνυσσα ἱμάντα βοὸς φοίνικι φαεινόν.
我在中间拉紧了牛皮带，它闪耀着紫红色的光芒。
οὕτω τοι τόδε σῆμα πιφαύσκομαι· οὐδέ τι οἶδα,
确实，我如此向你表明这一标记；但我全然不知，
ἤ μοι ἔτʼ ἔμπεδόν ἐστι, γύναι, λέχος, ἦέ τις ἤδη
妻子啊，我的床是否仍牢固地留在原处，还是已经有人
ἀνδρῶν ἄλλοσε θῆκε, ταμὼν ὕπο πυθμένʼ ἐλαίης.
砍断底部的橄榄树根，把它移到了别处。”
ὣς φάτο, τῆς δʼ αὐτοῦ λύτο γούνατα καὶ φίλον ἦτορ,
他这样说，而当她认出奥德修斯
σήματʼ ἀναγνούσῃ τά οἱ ἔμπεδα πέφραδʼ Ὀδυσσεύς·
向她说明的那些确定标记时，她的双膝和她的心登时瘫软了。
δακρύσασα δʼ ἔπειτʼ ἰθὺς δράμεν, ἀμφὶ δὲ χεῖρας
接着，她流着泪直奔向他，双臂环抱
δειρῇ βάλλʼ Ὀδυσῆϊ, κάρη δʼ ἔκυσʼ ἠδὲ προσηύδα·
在奥德修斯的脖子上，亲吻他的头部并开口说道：
μή μοι, Ὀδυσσεῦ, σκύζευ, ἐπεὶ τά περ ἄλλα μάλιστα
“奥德修斯，请不要对我生气，因为在其他一切事情上，
ἀνθρώπων πέπνυσο· θεοὶ δʼ ὤπαζον ὀϊζύν,
你都是世人中最聪颖的。神明赐予了我们痛苦，
οἳ νῶϊν ἀγάσαντο παρʼ ἀλλήλοισι μένοντε
他们嫉妒我们俩守在一起
ἥβης ταρπῆναι καὶ γήραος οὐδὸν ἱκέσθαι.
享受青春，并携手走向晚年的门槛。
αὐτὰρ μὴ νῦν μοι τόδε χώεο μηδὲ νεμέσσα,
因此，请不要因为我第一眼看到你时
οὕνεκά σʼ οὐ τὸ πρῶτον, ἐπεὶ ἴδον, ὧδʼ ἀγάπησα.
没有这样向你表示爱意而对我生气，也不要责怪我。
αἰεὶ γάρ μοι θυμὸς ἐνὶ στήθεσσι φίλοισιν
因为我胸中那颗心
ἐρρίγει μή τίς με βροτῶν ἀπάφοιτο ἔπεσσιν
总是颤抖着，唯恐有哪个凡人前来用言语欺骗我；
ἐλθών· πολλοὶ γὰρ κακὰ κέρδεα βουλεύουσιν.
因为有许多人都在图谋邪恶的勾当。
οὐδέ κεν Ἀργείη Ἑλένη, Διὸς ἐκγεγαυῖα,
即便那宙斯所生的阿耳戈斯的海伦，
ἀνδρὶ παρʼ ἀλλοδαπῷ ἐμίγη φιλότητι καὶ εὐνῇ,
也不会与异乡男子结合并同床共枕，
εἰ ᾔδη4 ὅ μιν αὖτις ἀρήϊοι υἷες Ἀχαιῶν
如果她知道阿开亚人好战的儿子们
ἀξέμεναι οἶκόνδε φίλην ἐς πατρίδʼ ἔμελλον.
还会把她接回亲爱的祖国。
τὴν δʼ ἦ τοι ῥέξαι θεὸς ὤρορεν ἔργον ἀεικές·
确实，是神明驱使她做出了这桩见不得人的丑事；
- §23.151ἧος ἵκοιτο
在由接续词 ἧος（等同于 ἕως，“直到……为止”）引导的时间从句中，由于主句动词 ἔτλη 是过去（历史时制）动词，因而使用了间接引语性质的希求语气（oblique optative）动词 ἵκοιτο。
- §23.166περί σοί γε
前置词 περί 与 与格代词 σοί 连用，在此作副词性修饰，表示“在你身上尤为……”、“比任何人都更……”。虽然也可以将其看作与动词 ἔθηκαν 构成的动词割裂（tmesis），但作为荷马史诗的惯用法，将其视为修饰代词的副词性用法更为自然。
- §23.185ὅτε μὴ
表示条件的接续词短语，意为“除非……”、“若非……”（等同于 εἰ μή）。它与希求语气动词 θείη 结合，构成一个一般性或潜在性的假设情境。
- §23.218οὐδέ κεν ... ἐμίγη ... εἰ ᾔδη
过去虚拟条件句（反事实条件句）。主句（归结结）由 κεν ＋ 直说语气过去时（不定过去时 ἐμίγη）构成，从句（条件结）由 εἰ ＋ 直说语气过去完成时（ᾔδη，“如果她当时知道的话”）构成，表达与过去事实相反的假设。