- 底本
- Homer. The Odyssey, Volume 1-2. Murray, A. T. (Augustus Taber), editor. London: William Heinmann; New York: G.P. Putnam's Sons, 1919.
- 翻译
- AI 生成（gemini-3.5-flash） — 机器翻译，可能包含错误
- 语言
- 日本語 · English · 简体中文 · 한국어
- CTS URN
- urn:cts:greekLit:tlg0012.tlg002.humanitext-grc2:23.1-23.74
- 输出
- Humanitext Reader · reader.humanitext.ai · 2026-09-18
乳母欧律克勒亚前往佩内洛佩娅的闺房，向她宣告奥德修斯已经归来并杀死了求婚者。佩内洛佩娅深感怀疑，坚信必定是某位神明惩罚了求婚者，而奥德修斯早已离世，乳母则试图以其昔日的伤疤作为确凿凭证来证明真相。
γρηῢς δʼ εἰς ὑπερῷʼ ἀνεβήσετο καγχαλόωσα,
老妈妈笑声盈盈地登上楼阁，
δεσποίνῃ ἐρέουσα φίλον πόσιν ἔνδον ἐόντα·
去告诉女主人，她那亲爱的丈夫已在屋里；
γούνατα δʼ ἐρρώσαντο, πόδες δʼ ὑπερικταίνοντο.
她的双膝充满了力量，双脚快捷地移动。
στῆ δʼ ἄρʼ ὑπὲρ κεφαλῆς καί μιν πρὸς μῦθον ἔειπεν·
她伫立在女主人的枕边，对她开口说道：
ἔγρεο, Πηνελόπεια, φίλον τέκος, ὄφρα ἴδηαι
“醒来吧，佩内洛佩娅，我亲爱的孩子，好让你用自己的眼睛看看
ὀφθαλμοῖσι τεοῖσι τά τʼ ἔλδεαι ἤματα πάντα.
你朝朝暮暮都在期盼的事情。
ἦλθʼ Ὀδυσεὺς καὶ οἶκον ἱκάνεται, ὀψέ περ ἐλθών.
奥德修斯回来了，他已经回到了家里，虽然来得迟了些。
μνηστῆρας δʼ ἔκτεινεν ἀγήνορας, οἵ θʼ ἑὸν οἶκον
他杀死了那些傲慢的求婚者，他们作践他的家室，
κήδεσκον καὶ κτήματʼ ἔδον βιόωντό τε παῖδα.
蚕食他的财产，并欺凌他的儿子。”
τὴν δʼ αὖτε προσέειπε περίφρων Πηνελόπεια·
贤睿的佩内洛佩娅回答她道：
μαῖα φίλη, μάργην σε θεοὶ θέσαν, οἵ τε1 δύνανται
“亲爱的妈妈，神明让你发疯了，他们有能力
ἄφρονα ποιῆσαι καὶ ἐπίφρονά περ μάλʼ ἐόντα,
让极其聪明的人变得愚蠢，
καί τε χαλιφρονέοντα σαοφροσύνης ἐπέβησαν·
也能让轻浮的人变得稳重持重。
οἵ σέ περ ἔβλαψαν· πρὶν δὲ φρένας αἰσίμη ἦσθα.
正是他们毁了你的心智，而在此之前你一直是个明理的人。
τίπτε με λωβεύεις πολυπενθέα θυμὸν ἔχουσαν
为什么你要戏弄我这颗充满悲伤的心，
ταῦτα παρὲξ ἐρέουσα καὶ ἐξ ὕπνου μʼ ἀνεγείρεις
诉说这等胡言乱语，将我从甜美的睡眠中唤醒？
ἡδέος, ὅς μʼ ἐπέδησε φίλα βλέφαρʼ ἀμφικαλύψας;
那睡眠曾合上我的眼帘，将我温柔地紧扣。
οὐ γάρ πω τοιόνδε κατέδραθον, ἐξ οὗ Ὀδυσσεὺς
自从奥德修斯动身前往那
ᾤχετʼ ἐποψόμενος Κακοΐλιον οὐκ ὀνομαστήν.
名字都不该提起的“恶之伊利昂”起，我从未睡过如此好觉。
ἀλλʼ ἄγε νῦν κατάβηθι καὶ ἂψ ἔρχευ μέγαρόνδε.
所以，你现在且下楼去，回到大厅里去。
εἰ γάρ τίς μʼ ἄλλη γε γυναικῶν, αἵ μοι ἔασι,
如果是其他任何属于我的女仆
ταῦτʼ ἐλθοῦσʼ ἤγγειλε καὶ ἐξ ὕπνου ἀνέγειρεν,
跑来向我报告这消息，并把我从梦中唤醒，
τῷ κε2 τάχα στυγερῶς μιν ἐγὼν ἀπέπεμψα νέεσθαι
我定会立刻狠狠地惩罚她，让她
αὖτις ἔσω μέγαρον· σὲ δὲ τοῦτό γε γῆρας ὀνήσει.
回到大厅里去；但对你而言，你的年迈倒是帮了你。”
τὴν δʼ αὖτε προσέειπε φίλη τροφὸς Εὐρύκλεια·
亲爱的乳母欧律克勒亚回答她说：
οὔ τί σε λωβεύω, τέκνον φίλον, ἀλλʼ ἔτυμόν τοι
“我绝不是在戏弄你，我亲爱的孩子，千真万确，
ἦλθʼ Ὀδυσεὺς καὶ οἶκον ἱκάνεται, ὡς ἀγορεύω,
奥德修斯确实回来了，他已经回到了家里，正如我所说的那样。
ὁ ξεῖνος, τὸν πάντες ἀτίμων ἐν μεγάροισι.
就是那个在大厅里被所有人侮辱的客人。
Τηλέμαχος δʼ ἄρα μιν πάλαι ᾔδεεν ἔνδον ἐόντα,
特勒马科斯其实早就知道他在屋里，
ἀλλὰ σαοφροσύνῃσι νοήματα πατρὸς ἔκευθεν,
但他用审慎隐瞒了父亲的意图，
ὄφρʼ ἀνδρῶν τίσαιτο βίην ὑπερηνορεόντων.
好让他能惩治那些傲慢无道之人的暴行。”
ὣς ἔφαθʼ, ἡ δʼ ἐχάρη καὶ ἀπὸ λέκτροιο θοροῦσα
欧律克勒亚这样说，她便欣喜若狂，从床榻上跃起，
γρηῒ περιπλέχθη, βλεφάρων δʼ ἀπὸ δάκρυον ἧκεν·
紧紧抱住老妈妈，双眼中流下热泪；
καί μιν φωνήσασʼ ἔπεα πτερόεντα προσηύδα·
她开口对她吐露羽翼般的言语：
εἰ δʼ ἄγε3 δή μοι, μαῖα φίλη, νημερτὲς ἐνίσπες,
“来吧，亲爱的妈妈，请真切地告诉我，
εἰ ἐτεὸν δὴ οἶκον ἱκάνεται, ὡς ἀγορεύεις,
如果他真像你所说的那样，已经回到了家里，
ὅππως δὴ μνηστῆρσιν ἀναιδέσι χεῖρας ἐφῆκε
他是如何向那些无耻的求婚者动手的，
μοῦνος ἐών, οἱ δʼ αἰὲν ἀολλέες ἔνδον ἔμιμνον.
他仅是孤身一人，而那些人却始终成群结队地呆在屋里。”
τὴν δʼ αὖτε προσέειπε φίλη τροφὸς Εὐρύκλεια·
亲爱的乳母欧律克勒亚回答她说：
οὐκ ἴδον, οὐ πυθόμην, ἀλλὰ στόνον οἶον ἄκουσα
“我没有看见，也没有探问，只听到了那些
κτεινομένων· ἡμεῖς δὲ μυχῷ θαλάμων εὐπήκτων
被杀之人的呻吟声。而我们躲在建造精良的卧室最深处，
ἥμεθʼ ἀτυζόμεναι, σανίδες δʼ ἔχον εὖ ἀραρυῖαι,
惊恐地坐着，紧闭的门扇将我们关在里面，
πρίν γʼ ὅτε δή με σὸς υἱὸς ἀπὸ μεγάροιο κάλεσσε
直到你的儿子特勒马科斯从大厅来唤我，
Τηλέμαχος· τὸν γάρ ῥα πατὴρ προέηκε καλέσσαι.
是他父亲打发他来叫我的。
εὗρον ἔπειτʼ Ὀδυσῆα μετὰ κταμένοισι νέκυσσιν
随后我发现奥德修斯立于被杀者的尸体中间，
ἑσταόθʼ· οἱ δέ μιν ἀμφί, κραταίπεδον οὖδας ἔχοντες,
在他周围，尸首横陈在坚硬的地面上，
κείατʼ ἐπʼ ἀλλήλοισιν· ἰδοῦσά κε θυμὸν ἰάνθης.
相互堆叠；若是见了那景象，你的心也一定会感到快意。
νῦν δʼ οἱ μὲν δὴ πάντες ἐπʼ αὐλείῃσι θύρῃσιν
而现在，他们全都聚集在中庭的门口，
ἀθρόοι, αὐτὰρ ὁ δῶμα θεειοῦται περικαλλές,
堆在一处，而他正用硫磺熏蒸净化着精美的大厅，
πῦρ μέγα κηάμενος· σὲ δέ με προέηκε καλέσσαι.
生起了一炉大火；他打发我来唤你。
ἀλλʼ ἕπευ, ὄφρα σφῶϊν ἐϋφροσύνης ἐπιβῆτον4
但跟我来吧，好让你们二人的内心
ἀμφοτέρω φίλον ἦτορ, ἐπεὶ κακὰ πολλὰ πέποσθε.
都获得快乐，因为你们承受了太多苦难。
νῦν δʼ ἤδη τόδε μακρὸν ἐέλδωρ ἐκτετέλεσται·
如今，这漫长的期盼终于实现了；
ἦλθε μὲν αὐτὸς ζωὸς ἐφέστιος, εὗρε δὲ καὶ σὲ
他自己活着回到了家中的炉边，也见到了你
καὶ παῖδʼ ἐν μεγάροισι· κακῶς δʼ οἵ πέρ μιν ἔρεζον
和儿子都在大厅里；而那些对他作恶的
μνηστῆρες, τοὺς πάντας ἐτίσατο ᾧ ἐνὶ οἴκῳ.
求婚者们，他已在自己的府邸里将他们惩处殆尽。”
τὴν δʼ αὖτε προσέειπε περίφρων Πηνελόπεια·
贤睿的佩内洛佩娅回答她道：
μαῖα φίλη, μή πω μέγʼ ἐπεύχεο καγχαλόωσα.
“亲爱的妈妈，先不要如此得意忘形地高声欢笑。
οἶσθα γὰρ ὥς κʼ ἀσπαστὸς ἐνὶ μεγάροισι φανείη5
因为你晓得，若是他出现在大厅里，那将是多么
πᾶσι, μάλιστα δʼ ἐμοί τε καὶ υἱέϊ, τὸν τεκόμεσθα·
令所有人欢喜，尤其是我和我们所生的儿子；
ἀλλʼ οὐκ ἔσθʼ ὅδε μῦθος ἐτήτυμος, ὡς ἀγορεύεις,
但是你所说的这件事情并不是真的，
ἀλλά τις ἀθανάτων κτεῖνε μνηστῆρας ἀγαυούς,
必定是某位不死的神明杀死了那些显赫的求婚者，
ὕβριν ἀγασσάμενος θυμαλγέα καὶ κακὰ ἔργα.
怒于他们令人心痛的横暴和恶劣行径。
οὔ τινα γὰρ τίεσκον ἐπιχθονίων ἀνθρώπων,
因为他们不尊重地上的任何人，
οὐ κακὸν οὐδὲ μὲν ἐσθλόν, ὅτις σφέας εἰσαφίκοιτο·
无论是恶人还是好人，只要是来到他们面前的人，他们一概不放在眼里；
τῷ διʼ ἀτασθαλίας ἔπαθον κακόν· αὐτὰρ Ὀδυσσεὺς
因此，他们因自己的狂妄而遭此横祸；而奥德修斯
ὤλεσε τηλοῦ νόστον Ἀχαιΐδος, ὤλετο δʼ αὐτός.
早在远离阿开亚的异乡失去了归途，他自己也已经毁灭了。”
τὴν δʼ ἠμείβετʼ ἔπειτα φίλη τροφὸς Εὐρύκλεια·
亲爱的乳母欧律克勒亚接着回答她说：
τέκνον ἐμόν, ποῖόν σε ἔπος φύγεν ἕρκος ὀδόντων,
“我的孩子，这是什么话从你的齿缝里溜了出来？
ἣ πόσιν ἔνδον ἐόντα παρʼ ἐσχάρῃ οὔ ποτʼ ἔφησθα
丈夫明明就在屋里、在炉边，你却坚称
οἴκαδʼ ἐλεύσεσθαι· θυμὸς δέ τοι αἰὲν ἄπιστος.
他永远不会回家；你的心总是这样多疑。
ἀλλʼ ἄγε τοι καὶ σῆμα ἀριφραδὲς ἄλλο τι εἴπω,
不过来吧，让我告诉你另一个极其显而易见的凭证，
οὐλήν, τήν ποτέ μιν σῦς ἤλασε λευκῷ ὀδόντι.
就是昔日野猪用白牙咬伤他的那个伤疤。”
- §23.11οἵ τε
关系代名词 οἵ 结合了表示泛指或普遍真理的语助词 τε，引导出关于神明本质的普遍陈述（“那些能够……的神明”），并支配其后的不定式 ἄφρονα ποιῆσαι 以及动词 ἐπέβησαν。
- §23.21εἰ γάρ ... τῷ κε
表示与过去事实相反的虚拟条件句。条件从句由 εἰ γάρ ＋ 直陈式过去时（ἤγγειλε, ἀνέγειρεν）构成，主句则由指示代词与格 τῷ 加上语气词 κε ＋ 直陈式过去时（ἀπέπεμψα）组成，表示“如果是别的女人来，我定会狠狠地打发她回去”。
- §23.35εἰ δʼ ἄγε
由条件连词 εἰ、语助词 δέ 以及命令式 ἄγε 结合而成的习惯用语，用于敦促对方行动（“来吧”、“且说”），在此与随后的命令式 ἐνίσπες 连用，表现出佩内洛佩娅急切要求乳母说明真相的语气。
- §23.52ἐπιβῆτον
动词 ἐπιβαίνω 的不定过去时虚拟式双数形（第二人称或第三人称）。由于其主语为双数短语 ἀμφοτέρω φίλον ἦτορ（“你们两个亲爱的心”），因此动词采用双数。该动词支配属格 ἐϋφροσύνης（“快乐”），意为“踏入快乐之中/享有快乐”。
- §23.60ὥς κʼ ... φανείη
连词 ὡς（引导间接感叹或宾语从句）后接潜在语气词 κεν (κʼ) 以及不定过去时被动语气希求式 φανείη。这一结构传达了一种潜在或假设的语气（“他是多么令人欢迎地显现”），由主句动词 οἶσθα 所引入。