- 底本
- Homer. The Odyssey, Volume 1-2. Murray, A. T. (Augustus Taber), editor. London: William Heinmann; New York: G.P. Putnam's Sons, 1919.
- 翻译
- AI 生成（gemini-3.5-flash） — 机器翻译，可能包含错误
- 语言
- 日本語 · English · 简体中文 · 한국어
- CTS URN
- urn:cts:greekLit:tlg0012.tlg002.humanitext-grc2:22.357-22.428
- 输出
- Humanitext Reader · reader.humanitext.ai · 2026-09-18
在特勒马科斯的恳求下，奥德修斯赦免了传令官美冬和歌手费米奥斯的性命。随后，他召来乳母欧律克勒亚，并命令她指认宫殿中那些背叛家园的女仆。
καὶ κήρυκα Μέδοντα σαώσομεν, ὅς τέ μευ αἰεὶ
“我们还要救下传令官美冬，他一直
οἴκῳ ἐν ἡμετέρῳ κηδέσκετο παιδὸς ἐόντος1,
在我们的家里照料我，当我还是个孩子的时候，
εἰ δὴ μή μιν ἔπεφνε Φιλοίτιος ἠὲ συβώτης,
除非菲洛伊提俄斯或猪倌已经杀死了他，
ἠὲ σοὶ ἀντεβόλησεν ὀρινομένῳ κατὰ δῶμα.
或者他在你于大厅中暴怒横行时撞上了你。”
ὣς φάτο, τοῦ δʼ ἤκουσε Μέδων πεπνυμένα εἰδώς·
特勒马科斯这样说，心思敏慧的美冬听见了他的话；
πεπτηὼς γὰρ ἔκειτο ὑπὸ θρόνον, ἀμφὶ δὲ δέρμα
因为他正蜷缩在椅子底下，周围
ἕστο βοὸς νεόδαρτον, ἀλύσκων κῆρα μέλαιναν.
裹着一张刚剥下来的牛皮，设法逃脱黑色的死劫。
αἶψα δʼ ἀπὸ θρόνου ὦρτο, θοῶς δʼ ἀπέδυνε βοείην.
他立刻从椅子下站起来，迅速脱掉牛皮，
Τηλέμαχον δʼ ἄρʼ ἔπειτα προσαΐξας λάβε γούνων,
然后冲上前去，抱住了特勒马科斯的双膝，
καί μιν λισσόμενος ἔπεα πτερόεντα προσηύδα·
向他哀求，吐露羽翼般的言语：
ὦ φίλʼ, ἐγὼ μὲν ὅδʼ εἰμί, σὺ δʼ ἴσχεο εἰπὲ δὲ πατρὶ
“亲爱的朋友，我在这儿呢。请你住手，并对你的父亲说，
μή με περισθενέων δηλήσεται ὀξέϊ χαλκῷ,
免得他凭着无比强大的力量，用锐利的青铜伤害我，
ἀνδρῶν μνηστήρων κεχολωμένος, οἵ οἱ ἔκειρον
因为他正对求婚者们怒火中烧，这些人在他的大厅里
κτήματʼ ἐνὶ μεγάροις, σὲ δὲ νήπιοι οὐδὲν ἔτιον.
挥霍他的家产，并且愚蠢地不把你放在眼里。”
τὸν δʼ ἐπιμειδήσας προσέφη πολύμητις Ὀδυσσεύς·
智谋多端的奥德修斯微笑着对他说：
θάρσει, ἐπεὶ δή σʼ οὗτος ἐρύσσατο καὶ ἐσάωσεν,
“放心吧，既然他救了你并保全了你，
ὄφρα γνῷς κατὰ θυμόν, ἀτὰρ εἴπῃσθα καὶ ἄλλῳ,
为的是让你在心里明白，并且也告诉别人，
ὡς κακοεργίης εὐεργεσίη μέγʼ ἀμείνων.
行善远比作恶好得多。
ἀλλʼ ἐξελθόντες μεγάρων ἕζεσθε θύραζε
但是，你们走出大厅，坐到外面的
ἐκ φόνου εἰς αὐλήν, σύ τε καὶ πολύφημος ἀοιδός,
中庭里去，避开这杀戮，你和那名声斐然的歌手一起，
ὄφρʼ ἂν ἐγὼ κατὰ δῶμα πονήσομαι ὅττεό με χρή.
直到我在屋里料理完我必须做的事。”
ὣς φάτο, τὼ δʼ ἔξω βήτην μεγάροιο κιόντε,
奥德修斯这样说，他们两人便走出了大厅，
ἑζέσθην δʼ ἄρα τώ γε Διὸς μεγάλου ποτὶ βωμόν,
坐到伟大的宙斯的祭坛旁，
πάντοσε παπταίνοντε, φόνον ποτιδεγμένω αἰεί.
环顾四周，始终预备着死亡的降临。
πάπτηνεν δʼ Ὀδυσεὺς καθʼ ἑὸν δόμον, εἴ τις ἔτʼ ἀνδρῶν
奥德修斯在自己的宅邸里巡视，看看是否还有人
ζωὸς ὑποκλοπέοιτο, ἀλύσκων κῆρα μέλαιναν.
活着并躲藏着，企图逃脱黑色的死劫。
τοὺς δὲ ἴδεν μάλα πάντας ἐν αἵματι καὶ κονίῃσι
他看见他们一个个全都倒在血泊和尘土之中，
πεπτεῶτας πολλούς, ὥστʼ ἰχθύας, οὕς θʼ ἁλιῆες
密密麻麻，好似渔夫们
κοῖλον ἐς αἰγιαλὸν πολιῆς ἔκτοσθε θαλάσσης
用多孔的网从灰色的海里
δικτύῳ ἐξέρυσαν πολυωπῷ· οἱ δέ τε πάντες
捞到弯曲海滩上的鱼。它们全都
κύμαθʼ ἁλὸς ποθέοντες ἐπὶ ψαμάθοισι κέχυνται·
渴望着大海的波浪，堆积在沙滩上，
τῶν μέν τʼ Ἠέλιος φαέθων ἐξείλετο θυμόν·
灿烂的太阳夺去了它们的生命；
ὣς τότʼ ἄρα μνηστῆρες ἐπʼ ἀλλήλοισι κέχυντο.
同样地，求婚者们也一个叠着一个躺在那里。
δὴ τότε Τηλέμαχον προσέφη πολύμητις Ὀδυσσεύς·
那时，智谋多端的奥德修斯对特勒马科斯说道：
Τηλέμαχʼ, εἰ δʼ ἄγε μοι κάλεσον τροφὸν Εὐρύκλειαν,
“特勒马科斯，去吧，帮我把乳母欧律克勒亚叫来，
ὄφρα ἔπος εἴπωμι τό μοι καταθύμιόν ἐστιν.
好让我对她说出我心里的想法。”
ὣς φάτο, Τηλέμαχος δὲ φίλῳ ἐπεπείθετο πατρί,
奥德修斯这样说，特勒马科斯听从了亲爱的父亲的话，
κινήσας δὲ θύρην προσέφη τροφὸν Εὐρύκλειαν·
摇动着房门，对乳母欧律克勒亚说道：
δεῦρο δὴ ὄρσο, γρηῢ παλαιγενές, ἥ τε γυναικῶν
“快来，起来，年迈的老妈妈，你是
δμῳάων σκοπός ἐσσι κατὰ μέγαρʼ ἡμετεράων·
我们大厅里照管女仆的人；
ἔρχεο· κικλήσκει σε πατὴρ ἐμός, ὄφρα τι εἴπῃ.
快来，我的父亲在叫你，有话要对你说。”
ὣς ἄρʼ ἐφώνησεν, τῇ δʼ ἄπτερος ἔπλετο μῦθος2,
他这样说，而她的言语留在口中，没有翅膀；
ὤϊξεν δὲ θύρας μεγάρων εὖ ναιεταόντων,
她打开了宽敞大厅的房门，
βῆ δʼ ἴμεν· αὐτὰρ Τηλέμαχος πρόσθʼ ἡγεμόνευεν.
走了出来；特勒马科斯在前面引路。
εὗρεν ἔπειτʼ Ὀδυσῆα μετὰ κταμένοισι νέκυσσιν,
接着，她发现奥德修斯在被杀的尸体中间，
αἵματι καὶ λύθρῳ πεπαλαγμένον ὥστε λέοντα,
浑身溅满了血迹和污血，就像一头狮子，
ὅς ῥά τε βεβρωκὼς βοὸς ἔρχεται ἀγραύλοιο·
刚刚吞食了牧场上的公牛走出来；
πᾶν δʼ ἄρα οἱ στῆθός τε παρήϊά τʼ ἀμφοτέρωθεν
它的整个胸部和两旁的双颊
αἱματόεντα πέλει, δεινὸς δʼ εἰς ὦπα ἰδέσθαι·
尽是血迹，看起来面目狰狞；
ὣς Ὀδυσεὺς πεπάλακτο πόδας καὶ χεῖρας ὕπερθεν.
奥德修斯也是这样满身血污，双手双脚尽是血。
ἡ δʼ ὡς οὖν νέκυάς τε καὶ ἄσπετον εἴσιδεν αἷμα,
当她看到尸体和无尽的鲜血时，
ἴθυσέν ῥʼ ὀλολύξαι, ἐπεὶ μέγα εἴσιδεν ἔργον·
正想因目睹了这伟大的业绩而欢呼，
ἀλλʼ Ὀδυσεὺς κατέρυκε καὶ ἔσχεθεν ἱεμένην περ,
但奥德修斯制止并拉住了极想欢呼的她，
καί μιν φωνήσας ἔπεα πτερόεντα προσηύδα·
吐露言语，对她说了羽翼般的话：
ἐν θυμῷ, γρηῦ, χαῖρε καὶ ἴσχεο μηδʼ ὀλόλυζε·
“在心里欢喜吧，老妈妈，克制你自己，不要高声欢呼；
οὐχ ὁσίη3 κταμένοισιν ἐπʼ ἀνδράσιν εὐχετάασθαι.
在被杀者身上自夸是不虔敬的。
τούσδε δὲ μοῖρʼ ἐδάμασσε θεῶν καὶ σχέτλια ἔργα·
毁灭他们的是神明的命运和他们自己的恶行；
οὔ τινα γὰρ τίεσκον ἐπιχθονίων ἀνθρώπων,
因为他们不敬重地上的任何人，
οὐ κακὸν οὐδὲ μὲν ἐσθλόν, ὅτις σφέας εἰσαφίκοιτο·
无论是恶人还是善人，只要来到他们中间；
τῷ καὶ ἀτασθαλίῃσιν ἀεικέα πότμον ἐπέσπον.
因而由于他们的放肆，他们遭逢了悲惨的命运。
ἀλλʼ ἄγε μοι σὺ γυναῖκας ἐνὶ μεγάροις κατάλεξον,
但来吧，请你给我历数大厅里的妇人们，
αἵ τέ μʼ ἀτιμάζουσι καὶ αἳ νηλείτιδές εἰσιν.
哪些人羞辱了我，哪些人是无罪的。”
τὸν δʼ αὖτε προσέειπε φίλη τροφὸς Εὐρύκλεια·
亲爱的乳母欧律克勒亚回答他说：
τοιγὰρ ἐγώ τοι, τέκνον, ἀληθείην καταλέξω.
“那么，我的孩子，我一定会对你说实话。
πεντήκοντά τοί εἰσιν ἐνὶ μεγάροισι γυναῖκες
你的大厅里有五十名妇人
δμῳαί, τὰς μέν τʼ ἔργα διδάξαμεν ἐργάζεσθαι,
做女仆，我们教过她们做活，
εἴριά τε ξαίνειν καὶ δουλοσύνην ἀνέχεσθαι·
梳理羊毛和忍受奴役；
τάων δώδεκα πᾶσαι ἀναιδείης ἐπέβησαν,
在她们之中，总共有十二个人走上了无耻的道路，
οὔτʼ ἐμὲ τίουσαι οὔτʼ αὐτὴν Πηνελόπειαν.
既不敬重我，也不敬重佩内洛佩娅本人。
Τηλέμαχος δὲ νέον μὲν ἀέξετο, οὐδέ ἑ μήτηρ
而特勒马科斯只是刚刚长大，他的母亲
σημαίνειν εἴασκεν ἐπὶ δμῳῇσι γυναιξίν.
还不允许他管辖女仆们。
ἀλλʼ ἄγʼ ἐγὼν ἀναβᾶσʼ ὑπερώϊα σιγαλόεντα
但来吧，让我走上安静的上房……”
- §22.358παιδὸς ἐόντος
属格绝对结构，意为“当我还是个孩子的时候”。分词 `ἐόντος` 的逻辑主语是特勒马科斯本人，即前一行所有格代词 `μευ`（357行）所指代的对象。
- §22.398ἄπτερος ἔπλετο μῦθος
直译为“话语没有羽翼”。这是荷马史诗中的程式化表达，表示对方在听到命令后没有言语回应，而是默默地立刻付诸行动。
- §22.412οὐχ ὁσίη
这是一个省去了系动词 `ἐστί` 的无人称句，女性形容词 `ὁσίη` 用作谓语，后接不定式 `εὐχετάασθαι`（自夸，夸口），表示“在被杀者身上自夸是不虔敬的”。