- 底本
- Homer. The Odyssey, Volume 1-2. Murray, A. T. (Augustus Taber), editor. London: William Heinmann; New York: G.P. Putnam's Sons, 1919.
- 翻译
- AI 生成（gemini-3.5-flash） — 机器翻译，可能包含错误
- 语言
- 日本語 · English · 简体中文 · 한국어
- CTS URN
- urn:cts:greekLit:tlg0012.tlg002.humanitext-grc2:22.212-22.284
- 输出
- Humanitext Reader · reader.humanitext.ai · 2026-09-18
阿格劳斯威胁化身为门托尔的雅典娜，但雅典娜在鼓舞奥德修斯后化作燕子退至房梁。求婚者们的首轮齐射因雅典娜的干预而落空，奥德修斯一行随即发起反击并击杀敌方数人。
πρῶτος τήν γʼ ἐνένιπε Δαμαστορίδης Ἀγέλαος·
首先，达马斯托耳之子阿格劳斯责骂她道：
Μέντορ, μή σʼ ἐπέεσσι παραιπεπίθῃσιν1 Ὀδυσσεὺς
“门托尔，别让奥德修斯用言语说服你，
μνηστήρεσσι μάχεσθαι, ἀμυνέμεναι δέ οἱ αὐτῷ.
去与求婚者战斗，并去援助他自己。
ὧδε γὰρ ἡμέτερόν γε νόον τελέεσθαι ὀΐω·
因为我想，我们的意愿将如此实现：
ὁππότε κεν τούτους κτέωμεν, πατέρʼ ἠδὲ καὶ υἱόν,
当我们杀死这些人，即父亲和儿子时，
ἐν δὲ σὺ τοῖσιν ἔπειτα πεφήσεαι, οἷα μενοινᾷς
随之你也将死在他们之中，因你企图
ἔρδειν ἐν μεγάροις· σῷ δʼ αὐτοῦ κράατι τίσεις.
在大厅里所做的事；你将用你自己的生命付出代价。
αὐτὰρ ἐπὴν ὑμέων γε βίας ἀφελώμεθα χαλκῷ,
然而，当我们用青铜夺走你们的力量后，
κτήμαθʼ ὁπόσσα τοί ἐστι, τά τʼ ἔνδοθι καὶ τὰ θύρηφι,
你所有的财产，无论是屋内的还是屋外的，
τοῖσιν Ὀδυσσῆος μεταμίξομεν· οὐδέ τοι υἷας
我们都将并入奥德修斯的财产中；我们既不容许你的儿子们
ζώειν ἐν μεγάροισιν ἐάσομεν, οὐδέ θύγατρας
在大厅里生活，也不容许你的女儿们
οὐδʼ ἄλοχον κεδνὴν Ἰθάκης κατὰ ἄστυ πολεύειν.
和贤惠的妻子在伊萨卡的城里往来。”
ὣς φάτʼ, Ἀθηναίη δὲ χολώσατο κηρόθι μᾶλλον,
他这样说，雅典娜心中更加恼怒，
νείκεσσεν δʼ Ὀδυσῆα χολωτοῖσιν ἐπέεσσιν·
用愤怒的言语责备奥德修斯道：
οὐκέτι σοί γʼ, Ὀδυσεῦ, μένος ἔμπεδον οὐδέ τις ἀλκή
“奥德修斯，你不再拥有那坚如磐石的斗志和勇气了，
οἵη ὅτʼ2 ἀμφʼ Ἑλένῃ λευκωλένῳ εὐπατερείῃ,
正如当年为了那白臂的、高贵出身的海伦，
εἰνάετες Τρώεσσιν ἐμάρναο νωλεμὲς αἰεί,
你曾整整九年与特洛伊人一刻不停地战斗，
πολλοὺς δʼ ἄνδρας ἔπεφνες ἐν αἰνῇ δηϊοτῆτι,
并在可怕的战乱中杀死了许多男子，
σῇ δʼ ἥλω βουλῇ Πριάμου πόλις εὐρυάγυια.
而普里阿摩斯那街道宽阔的城池也因你的计谋而被攻陷。
πῶς δὴ νῦν, ὅτε σόν τε δόμον καὶ κτήμαθʼ ἱκάνεις,
如今，当你回到你自己的宅邸和财产前，
ἄντα μνηστήρων ὀλοφύρεαι ἄλκιμος εἶναι;
你怎能在求婚者面前，哀叹自己不能展现勇武？
ἀλλʼ ἄγε δεῦρο, πέπον, παρʼ ἔμʼ ἵστασο καὶ ἴδε ἔργον,
来吧，朋友，站在我身旁，看看我的作为，
ὄφρʼ εἰδῇς οἷός τοι ἐν ἀνδράσι δυσμενέεσσιν
好让你知道，在面对敌对的男子们时，
Μέντωρ Ἀλκιμίδης εὐεργεσίας ἀποτίνειν3.
阿尔基摩斯之子门托尔是如何报答恩惠的。”
ἦ ῥα, καὶ οὔ πω πάγχυ δίδου ἑτεραλκέα νίκην,
她说着，但尚未将扭转战局的胜利完全赐予他们，
ἀλλʼ ἔτʼ ἄρα σθένεός τε καὶ ἀλκῆς πειρήτιζεν
反而依然在考验着他们的力量和斗志，
ἠμὲν Ὀδυσσῆος ἠδʼ υἱοῦ κυδαλίμοιο.
无论是奥德修斯还是他那光荣的儿子。
αὐτὴ δʼ αἰθαλόεντος ἀνὰ μεγάροιο μέλαθρον
而她自己飞上了那被烟熏黑的大厅房梁，
ἕζετʼ ἀναΐξασα, χελιδόνι εἰκέλη ἄντην.
飞身落在上面，其形貌宛如一只燕子。
μνηστῆρας δʼ ὤτρυνε Δαμαστορίδης Ἀγέλαος,
而求婚者们则受到达马斯托耳之子阿格劳斯的鼓舞，
Εὐρύνομός τε καὶ Ἀμφιμέδων Δημοπτόλεμός τε,
以及尤里诺莫斯、阿姆菲梅东和德莫普托莱莫斯，
Πείσανδρός τε Πολυκτορίδης Πόλυβός τε δαΐφρων·
还有聚克托耳之子佩桑德罗斯，以及聪慧的波里玻斯；
οἱ γὰρ μνηστήρων ἀρετῇ ἔσαν ἔξοχʼ ἄριστοι,
因为在依然存活并为生命而战的
ὅσσοι ἔτʼ ἔζωον περί τε ψυχέων ἐμάχοντο·
求婚者中，他们在武勇上是最杰出的；
τοὺς δʼ ἤδη ἐδάμασσε βιὸς καὶ ταρφέες ἰοί.
而其余的人已被强弓和密集的箭矢击倒。
τοῖς δʼ Ἀγέλεως μετέειπεν, ἔπος πάντεσσι πιφαύσκων·
阿格劳斯对他们说话，向众人宣告他的言语：
ὦ φίλοι, ἤδη σχήσει ἀνὴρ ὅδε χεῖρας ἀάπτους·
“朋友们，现在这个男人终于要停下他那不可阻挡的双手了；
καὶ δή οἱ Μέντωρ μὲν ἔβη κενὰ εὔγματα εἰπών,
看啊，门托尔说了些空洞的大话便离他而去，
οἱ δʼ οἶοι λείπονται ἐπὶ πρώτῃσι θύρῃσι.
而他们孤零零地留在了最前方的门前。
τῷ νῦν μὴ ἅμα πάντες ἐφίετε δούρατα μακρά,
因此，现在大家不要一齐投出长枪，
ἀλλʼ ἄγεθʼ οἱ ἓξ πρῶτον ἀκοντίσατʼ, αἴ κέ ποθι Ζεὺς
来吧，你们六人先投枪，看宙斯是否会
δώῃ Ὀδυσσῆα βλῆσθαι καὶ κῦδος ἀρέσθαι.
赐予我们击中奥德修斯并赢得荣耀的机会。
τῶν δʼ ἄλλων οὐ κῆδος, ἐπὴν οὗτός γε πέσῃσιν.
一旦他倒下，其余的人便不值一提。”
ὣς ἔφαθʼ, οἱ δʼ ἄρα πάντες ἀκόντισαν ὡς ἐκέλευεν,
他这样说，于是他们都照他的吩咐投出了长枪，
ἱέμενοι· τὰ δὲ πάντα ἐτώσια θῆκεν Ἀθήνη,
满怀渴望；但雅典娜让这一切都化为乌有。
τῶν ἄλλος μὲν σταθμὸν ἐϋσταθέος μεγάροιο
其中一人击中了建造坚固的大厅的柱子，
βεβλήκει, ἄλλος δὲ θύρην πυκινῶς ἀραρυῖαν·
另一人击中了那扇紧闭的门；
ἄλλου δʼ ἐν τοίχῳ μελίη πέσε χαλκοβάρεια.
还有一人的重青铜梣木枪落在了墙上。
αὐτὰρ ἐπεὶ δὴ δούρατʼ ἀλεύαντο μνηστήρων,
然而，当他们避开了求婚者们的投枪后，
τοῖς δʼ ἄρα μύθων ἦρχε πολύτλας δῖος Ὀδυσσεύς·
备尝艰辛的高贵奥德修斯向同伴们开口说道：
ὦ φίλοι, ἤδη μέν κεν ἐγὼν εἴποιμι καὶ ἄμμι4
“朋友们，现在我想说，我们也该
μνηστήρων ἐς ὅμιλον ἀκοντίσαι, οἳ μεμάασιν
向求婚者的人群中投枪了，他们正急于
ἡμέας ἐξεναρίξαι ἐπὶ προτέροισι κακοῖσιν.
在我们先前的苦难之外，还要将我们赶尽杀绝。”
ὣς ἔφαθʼ, οἱ δʼ ἄρα πάντες ἀκόντισαν ὀξέα δοῦρα
他这样说，于是他们都瞄准前方，
ἄντα τιτυσκόμενοι· Δημοπτόλεμον μὲν Ὀδυσσεύς,
投出了锋利的枪。奥德修斯击中了德莫普托莱莫斯，
Εὐρυάδην δʼ ἄρα Τηλέμαχος, Ἔλατον δὲ συβώτης,
特勒马科斯击中了尤里阿德斯，牧猪奴击中了埃拉托斯，
Πείσανδρον δʼ ἄρʼ ἔπεφνε βοῶν ἐπιβουκόλος ἀνήρ.
而放牛的人则杀死了佩桑德罗斯。
οἱ μὲν ἔπειθʼ ἅμα πάντες ὀδὰξ ἕλον ἄσπετον οὖδας,
然后，他们所有人一齐用牙齿咬住了宽广的地面，
μνηστῆρες δʼ ἀνεχώρησαν μεγάροιο μυχόνδε·
求婚者们退缩到大厅的深处；
τοὶ δʼ ἄρʼ ἐπήϊξαν, νεκύων δʼ ἐξ ἔγχεʼ ἕλοντο.
而他们则冲上前去，从尸体上取回了长枪。
αὖτις δὲ μνηστῆρες ἀκόντισαν ὀξέα δοῦρα
求婚者们再次投出锋利的枪，
ἱέμενοι· τὰ δὲ πολλὰ ἐτώσια θῆκεν Ἀθήνη.
渴望着；但雅典娜使其中大多数化为乌有。
τῶν ἄλλος μὲν σταθμὸν ἐϋσταθέος μεγάροιο
其中一人击中了建造坚固的大厅的柱子，
βεβλήκειν, ἄλλος δὲ θύρην πυκινῶς ἀραρυῖαν·
另一人击中了那扇紧闭的门；
ἄλλου δʼ ἐν τοίχῳ μελίη πέσε χαλκοβάρεια.
还有一人的重青铜梣木枪落在了墙上。
Ἀμφιμέδων δʼ ἄρα Τηλέμαχον βάλε χεῖρʼ ἐπὶ καρπῷ
然而，阿姆菲梅东击中了特勒马科斯的手腕，
λίγδην, ἄκρον δὲ ῥινὸν δηλήσατο χαλκός.
只是擦伤，青铜仅伤及了皮肤表层。
Κτήσιππος δʼ Εὔμαιον ὑπὲρ σάκος ἔγχεϊ μακρῷ
克特希波斯用长枪从盾牌上方擦过了
ὦμον ἐπέγραψεν· τὸ δʼ ὑπέρπτατο, πῖπτε δʼ ἔραζε.
尤麦奥斯的肩膀；但枪飞掠而过，落在了地上。
τοὶ δʼ αὖτʼ ἀμφʼ Ὀδυσῆα δαΐφρονα ποικιλομήτην,
然后他们再次围绕着聪明多谋的奥德修斯，
μνηστήρων ἐς ὅμιλον ἀκόντισαν ὀξέα δοῦρα.
向求婚者的人群中投出了锋利的枪。
ἔνθʼ αὖτʼ Εὐρυδάμαντα βάλε πτολίπορθος Ὀδυσσεύς,
在那里，都市的摧毁者奥德修斯击中了尤里达马斯，
Ἀμφιμέδοντα δὲ Τηλέμαχος, Πόλυβον δὲ συβώτης·
特勒马科斯击中了阿姆菲梅东，而牧猪奴击中了波里玻斯；
- §22.213παραιπεπίθῃσιν
该词为不定过去时主动第三人称单数虚拟语气（带有荷马式长元音化及尾部 `-ῃσι`），与句首的否定小辞 `μή` 连用，表示强烈的禁止或担忧（“别让……说服”）。第214行的不定式 `μάχεσθαι` 与 `ἀμυνέμεναι` 均依赖此动词，说明劝说其作出的行为内容。
- §22.226οἵη ὅτʼ
关系代名词 `οἵη`（阴性主格单数）指代前文的 `ἀλκή`，构成省略了 `ἦν` 的不完整从句 `οἵη ἦν`（正如当年那样）。接续的连词 `ὅτε`（在……之时）共同构成双重省略结构，意为“正如当年［你与特洛伊人战斗］之时［所拥有的勇气］那般”。
- §22.235εὐεργεσίας ἀποτίνειν
不定式 `ἀποτίνειν`（报答）依赖于第234行的关系形容词 `οἷός`，表示性质或结果（“是何等……以至于能报答恩惠”）。直译为“是何等能够报答恩惠之人”，用以描述在面对敌人时，门托尔将如何忠实地回报奥德修斯过去的恩德。
- §22.262εἴποιμι καὶ ἄμμι
带有 `κεν`（第262行）的愿望语气动词 `εἴποιμι` 表示委婉的主张或建议（“我想说/我建议”）。与格的 `ἄμμι`（“我们”）在此充当其后不定式 `ἀκοντίσαι`（第263行）的逻辑主语（以与格代替宾格），整句意为“我建议我们也应该投枪”。