- 底本
- Homer. The Odyssey, Volume 1-2. Murray, A. T. (Augustus Taber), editor. London: William Heinmann; New York: G.P. Putnam's Sons, 1919.
- 翻译
- AI 生成（gemini-3.5-flash） — 机器翻译，可能包含错误
- 语言
- 日本語 · English · 简体中文 · 한국어
- CTS URN
- urn:cts:greekLit:tlg0012.tlg002.humanitext-grc2:2.362-2.434
- 输出
- Humanitext Reader · reader.humanitext.ai · 2026-09-23
乳母欧律克勒亚为忒勒马科斯的出行而悲泣，但发誓保守秘密并备好旅粮。雅典娜通过各种化身募集船只和伙伴，并亲自引领忒勒马科斯夜里扬帆启航。
καί ῥʼ ὀλοφυρομένη ἔπεα πτερόεντα προσηύδα·
她哭泣着，对他诉说着如翼的言语：
τίπτε δέ τοι, φίλε τέκνον, ἐνὶ φρεσὶ τοῦτο νόημα
“亲爱的孩子，为什么你心中会产生这样的
ἔπλετο; πῇ δʼ ἐθέλεις ἰέναι πολλὴν ἐπὶ γαῖαν
念头？作为独生且倍受疼爱的孩子，你为何想要跨越辽阔的土地
μοῦνος ἐὼν ἀγαπητός; ὁ δʼ ὤλετο τηλόθι πάτρης
去远行？而那神圣的奥德修斯已经死在远离家乡的
διογενὴς Ὀδυσεὺς ἀλλογνώτῳ ἐνὶ δήμῳ.
异族之地。
οἱ δέ τοι αὐτίκʼ ἰόντι κακὰ φράσσονται ὀπίσσω,
你一旦离去，他们立刻就会在背后谋划对你不利的阴谋，
ὥς κε δόλῳ φθίῃς, τάδε δʼ αὐτοὶ πάντα δάσονται.
以便用诡计消灭你，他们自己则会分光这一切财产。
ἀλλὰ μένʼ αὖθʼ ἐπὶ σοῖσι καθήμενος1· οὐδέ τί σε χρὴ
你还是留在自己的财产上吧；你没有必要
πόντον ἐπʼ ἀτρύγετον κακὰ πάσχειν οὐδʼ ἀλάλησθαι.
在荒凉的大海上遭受苦难，四处漂泊。”
τὴν δʼ αὖ Τηλέμαχος πεπνυμένος ἀντίον ηὔδα·
对此，聪慧的忒勒马科斯回答她说：
θάρσει, μαῖʼ, ἐπεὶ οὔ τοι ἄνευ θεοῦ ἥδε γε βουλή.
“放心吧，妈妈，因为这个计划绝非没有神明的指引。
ἀλλʼ ὄμοσον μὴ μητρὶ φίλῃ τάδε μυθήσασθαι,
但请向我发誓，绝不将这件事告诉亲爱的母亲，
πρίν γʼ ὅτʼ ἂν ἑνδεκάτη τε δυωδεκάτη τε γένηται,
至少要等到十一二天过去之后，
ἢ αὐτὴν ποθέσαι καὶ ἀφορμηθέντος ἀκοῦσαι2,
或者直到她因想念我而发觉，并听说了我的离去，
ὡς ἂν μὴ κλαίουσα κατὰ χρόα καλὸν ἰάπτῃ.
以免她因哭泣而毁了她美丽的容颜。”
ὣς ἄρʼ ἔφη, γρῆυς δὲ θεῶν μέγαν ὅρκον ἀπώμνυ.
他这样说道，老妇人便指着神明立下了重誓。
αὐτὰρ ἐπεί ῥʼ ὄμοσέν τε τελεύτησέν τε τὸν ὅρκον,
当她立完并完成了誓言之后，
αὐτίκʼ ἔπειτά οἱ οἶνον ἐν ἀμφιφορεῦσιν ἄφυσσεν,
她立刻开始为他在双耳瓮中汲取美酒，
ἐν δέ οἱ ἄλφιτα χεῦεν ἐϋρραφέεσσι δοροῖσι.
又把大麦粉倒入缝制精良的皮袋中。
Τηλέμαχος δʼ ἐς δώματʼ ἰὼν μνηστῆρσιν ὁμίλει.
忒勒马科斯则回到大厅，与求婚者们混在一起。
ἔνθʼ αὖτʼ ἄλλʼ ἐνόησε θεά, γλαυκῶπις Ἀθήνη.
这时，那明眸女神雅典娜又有了另一个想法。
Τηλεμάχῳ ἐικυῖα κατὰ πτόλιν ᾤχετο πάντῃ,
她化装成忒勒马科斯的样子，在城里各处走动，
καί ῥα ἑκάστῳ φωτὶ παρισταμένη φάτο μῦθον,
站在每一个人身旁对他们低语，
ἑσπερίους δʼ ἐπὶ νῆα θοὴν ἀγέρεσθαι ἀνώγει.
吩咐他们傍晚时到快船处集合。
ἡ δʼ αὖτε Φρονίοιο Νοήμονα φαίδιμον υἱὸν
接着，她又向斐罗尼奥斯的显赫儿子诺埃蒙
ᾔτεε νῆα θοήν· ὁ δέ οἱ πρόφρων ὑπέδεκτο.
借用快船；他欣然允诺。
δύσετό τʼ ἠέλιος σκιόωντό τε πᾶσαι ἀγυιαί,
太阳西沉，所有的街道都被阴影笼罩，
καὶ τότε νῆα θοὴν ἅλαδʼ εἴρυσε, πάντα δʼ ἐν αὐτῇ
这时她将快船拖入大海，并在船上
ὅπλʼ ἐτίθει, τά τε νῆες ἐύσσελμοι φορέουσι.
装上了排桨船所配备的一切索具。
στῆσε δʼ ἐπʼ ἐσχατιῇ λιμένος, περὶ δʼ ἐσθλοὶ ἑταῖροι
她把船停在港口的边缘，优秀的伙伴们
ἁθρόοι ἠγερέθοντο· θεὰ δʼ ὤτρυνεν ἕκαστον.
在周围聚集起来；女神鼓励着每一个人。
ἔνθʼ αὖτʼ ἄλλʼ ἐνόησε θεά, γλαυκῶπις Ἀθήνη.
这时，那明眸女神雅典娜又有了另一个想法。
βῆ ῤʼ ἰέναι πρὸς δώματʼ Ὀδυσσῆος θείοιο·
她起步走向神圣的奥德修斯的馆邸；
ἔνθα μνηστήρεσσιν ἐπὶ γλυκὺν ὕπνον ἔχευε,
在那里，她把甜美的睡意撒向求婚者们，
πλάζε δὲ πίνοντας, χειρῶν δʼ ἔκβαλλε κύπελλα.
使正在饮酒的他们神志不清，杯子从手中滑落。
οἱ δʼ εὕδειν ὤρνυντο κατὰ πτόλιν, οὐδʼ ἄρʼ ἔτι δὴν
他们纷纷起身去城里寻地方睡觉，不再长久地
ἥατʼ, ἐπεί σφισιν ὕπνος ἐπὶ βλεφάροισιν ἔπιπτεν.
坐在那里，因为睡意已沉沉落在他们的眼睑上。
αὐτὰρ Τηλέμαχον προσέφη γλαυκῶπις Ἀθήνη
随后，明眸女神雅典娜对忒勒马科斯说话，
ἐκπροκαλεσσαμένη μεγάρων ἐὺ ναιεταόντων,
将他从那结构精美的府邸中唤出，
Μέντορι εἰδομένη ἠμὲν δέμας ἠδὲ καὶ αὐδήν·
她化作门托尔的形貌和声音：
Τηλέμαχʼ, ἤδη μέν τοι ἐυκνήμιδες ἑταῖροι
“忒勒马科斯，护胫精美的伙伴们已经
ἥατʼ ἐπήρετμοι τὴν σὴν ποτιδέγμενοι ὁρμήν·
坐在桨位上，等待着你的出发；
ἀλλʼ ἴομεν, μὴ δηθὰ διατρίβωμεν ὁδοῖο.
让我们走吧，不要让旅程耽搁太久。”
ὣς ἄρα φωνήσασʼ ἡγήσατο Παλλὰς Ἀθήνη
帕拉斯·雅典娜说罢，便在前面迅速
καρπαλίμως· ὁ δʼ ἔπειτα μετʼ ἴχνια βαῖνε θεοῖο.
引路；而他紧随在神明的脚步后面。
αὐτὰρ ἐπεί ῥʼ ἐπὶ νῆα κατήλυθον ἠδὲ θάλασσαν,
当他们下到船只和大海边时，
εὗρον ἔπειτʼ ἐπὶ θινὶ κάρη κομόωντας ἑταίρους.
便在海滩上找到了那些留着长发的伙伴们。
τοῖσι δὲ καὶ μετέειφʼ ἱερὴ ἲς Τηλεμάχοιο3·
忒勒马科斯的圣力对他们开口说道：
δεῦτε, φίλοι, ἤια φερώμεθα· πάντα γὰρ ἤδη
“来吧，朋友们，让我们把旅粮搬来；一切都已经
ἁθρόʼ ἐνὶ μεγάρῳ. μήτηρ δʼ ἐμὴ οὔ τι πέπυσται,
在府邸里准备妥当。我母亲什么都不知道，
οὐδʼ ἄλλαι δμωαί, μία δʼ οἴη μῦθον ἄκουσεν.
其他女仆也是如此，只有一个人听到了这个消息。”
ὣς ἄρα φωνήσας ἡγήσατο, τοὶ δʼ ἅμʼ ἕποντο.
他这样说着并在前面带路，他们紧随其后。
οἱ δʼ ἄρα πάντα φέροντες ἐυσσέλμῳ ἐπὶ νηὶ
他们把所有的东西都搬到了排桨船上
κάτθεσαν, ὡς ἐκέλευσεν Ὀδυσσῆος φίλος υἱός.
安放好，正如奥德修斯那亲爱的儿子所吩咐的那样。
ἂν δʼ ἄρα Τηλέμαχος νηὸς βαῖνʼ, ἦρχε δʼ Ἀθήνη,
忒勒马科斯登上船，雅典娜在前引路，
νηὶ δʼ ἐνὶ πρυμνῇ κατʼ ἄρʼ ἕζετο· ἄγχι δʼ ἄρʼ αὐτῆς
她在船尾坐下，忒勒马科斯紧挨着她
ἕζετο Τηλέμαχος. τοὶ δὲ πρυμνήσιʼ ἔλυσαν,
坐下。伙伴们解开了船尾的缆绳，
ἂν δὲ καὶ αὐτοὶ βάντες ἐπὶ κληῖσι καθῖζον.
他们自己也登船在桨座上坐下。
τοῖσιν δʼ ἴκμενον οὖρον ἵει γλαυκῶπις Ἀθήνη,
明眸女神雅典娜为他们送来了顺风，
ἀκραῆ Ζέφυρον, κελάδοντʼ ἐπὶ οἴνοπα πόντον.
那是一股强劲的西风，在深酒色的大海上呼啸。
Τηλέμαχος δʼ ἑτάροισιν ἐποτρύνας ἐκέλευσεν
忒勒马科斯鼓励伙伴们，并吩咐他们
ὅπλων ἅπτεσθαι· τοὶ δʼ ὀτρύνοντος ἄκουσαν.
各执索具；他们听从了他的催促。
ἱστὸν δʼ εἰλάτινον κοίλης ἔντοσθε μεσόδμης
他们抬起杉木桅杆，将其立在空心的
στῆσαν ἀείραντες, κατὰ δὲ προτόνοισιν ἔδησαν,
桅座中，并用前支索系牢，
ἕλκον δʼ ἱστία λευκὰ ἐυστρέπτοισι βοεῦσιν.
用揉制好的牛皮绳拉起白色的风帆。
ἔπρησεν δʼ ἄνεμος μέσον ἱστίον, ἀμφὶ δὲ κῦμα
风吹饱了帆心，在疾驰的船只
στείρῃ πορφύρεον μεγάλʼ ἴαχε νηὸς ἰούσης·
龙骨周围，紫色的波涛大声喧嚣；
ἡ δʼ ἔθεεν κατὰ κῦμα διαπρήσσουσα κέλευθον.
船只在波浪中飞奔，行进在航路上。
δησάμενοι δʼ ἄρα ὅπλα θοὴν ἀνὰ νῆα μέλαιναν
他们在快黑船上固定好索具后，
στήσαντο κρητῆρας ἐπιστεφέας οἴνοιο,
便斟满一尊尊满溢美酒的调酒缸，
λεῖβον δʼ ἀθανάτοισι θεοῖς αἰειγενέτῃσιν,
并向长生不死的众神奠酒，
ἐκ πάντων δὲ μάλιστα Διὸς γλαυκώπιδι κούρῃ.
而在所有神明中最主要的则是向宙斯的明眸女儿。
παννυχίη4 μέν ῥʼ ἥ γε καὶ ἠῶ πεῖρε κέλευθον.
船只整夜不停地航行，直到拂晓，在海面上穿行。
- 2.369ἐπὶ σοῖσι καθήμενος
介词 ἐπί 支配中性复数代名词 σοῖσι（你的财产、你的东西），字面意为“坐在你自己的财产上”，即指“安守家园，守护自己的产业”。此处的 καθήμενος 带有“静止不动、赋闲在家”的含义。
- 2.375ἢ αὐτὴν ποθέσαι καὶ ἀφορμηθέντος ἀκοῦσαι
不定式 ποθέσαι 和 ἀκοῦσαι 承接前一行的时间从句引导词 πρίν，表示母亲的动作。ἀφορμηθέντος 是属格独立分词，意为“（忒勒马科斯）已出发”，作为 ἀκοῦσαι 的宾语或时间背景。
- 2.409ἱερὴ ἲς Τηλεμάχοιο
迂回表达“忒勒马科斯的圣力”，是荷马史诗中特有的程式化表达，实际上作为主语，等同于“高贵的忒勒马科斯”本人。
- 2.434παννυχίη
阴性主格形容词，修饰前文中的船（即前一行的代词 ἡ），但在语义上作副词用，意为“通宵达旦地”、“整夜地”。