预言奥德修斯归来与佩涅洛佩的款待｜《奥德赛》§19.271-19.337（荷马）希腊语原文与中文翻译

ἀγχοῦ, Θεσπρωτῶν ἀνδρῶν ἐν πίονι δήμῳ,

就在附近，在塞斯普罗托伊人的富饶土地上，

ζωοῦ· αὐτὰρ ἄγει κειμήλια πολλὰ καὶ ἐσθλὰ

他还活着；他正带着许多极好的财宝，

αἰτίζων ἀνὰ δῆμον. ἀτὰρ ἐρίηρας ἑταίρους

在一路上向人们募赠。然而，他那些忠实的同伴

ὤλεσε καὶ νῆα γλαφυρὴν ἐνὶ οἴνοπι πόντῳ,

和那艘空心的战船，都在这酒红色的海洋上丧失了，

Θρινακίης ἄπο νήσου ἰών· ὀδύσαντο γὰρ αὐτῷ

当他从斯里纳基亚岛出发时；因为他们对他发怒，

Ζεύς τε καὶ Ἠέλιος· τοῦ γὰρ βόας ἔκταν ἑταῖροι.

无论是宙斯还是赫利俄斯；因为他的同伴杀害了赫利俄斯的牛群。

οἱ μὲν πάντες ὄλοντο πολυκλύστῳ ἐνὶ πόντῳ·

他们全都丧命在波涛汹涌的大海中；

τὸν δʼ ἄρʼ ἐπὶ τρόπιος νεὸς ἔκβαλε κῦμʼ ἐπὶ χέρσου,

但波浪将骑在船只龙骨上的他卷到了陆地上，

Φαιήκων ἐς γαῖαν, οἳ ἀγχίθεοι γεγάασιν,

送到了法埃亚科斯人的土地上，他们与神明亲近，

οἳ δή μιν περὶ κῆρι θεὸν ὣς τιμήσαντο

他们由衷地像敬奉神明一样敬重他，

καί οἱ πολλὰ δόσαν πέμπειν τέ μιν ἤθελον αὐτοὶ

送给他许多礼物，并愿意亲自送他

οἴκαδʼ ἀπήμαντον. καί κεν πάλαι ἐνθάδʼ Ὀδυσσεὺς

安然无恙地送回家。奥德修斯早该回到这里了，

ἤην¹· ἀλλʼ ἄρα οἱ τό γε κέρδιον εἴσατο θυμῷ,

但在他的心中，觉得去多方聚财

χρήματʼ ἀγυρτάζειν πολλὴν ἐπὶ γαῖαν ἰόντι·

走遍辽阔的土地更为有利；

ὣς περὶ κέρδεα πολλὰ καταθνητῶν ἀνθρώπων

就这样，在终有一死的凡人中，论起谋求利益，

οἶδʼ Ὀδυσεύς, οὐδʼ ἄν τις ἐρίσσειε βροτὸς ἄλλος.

奥德修斯懂得最多，没有任何凡人能与他相比。

ὥς μοι Θεσπρωτῶν βασιλεὺς μυθήσατο Φείδων·

塞斯普罗托伊人的国王斐冬就是这样向我讲述的；

ὤμνυε δὲ πρὸς ἔμʼ αὐτόν, ἀποσπένδων ἐνὶ οἴκῳ,

他还在他家里奠酒时，对我本人发誓，

νῆα κατειρύσθαι καὶ ἐπαρτέας ἔμμεν ἑταίρους,

战船已经下水，同伴们也已准备就绪，

οἳ δή μιν πέμψουσι φίλην ἐς πατρίδα γαῖαν.

他们必将送他回到亲爱的祖国故土。

ἀλλʼ ἐμὲ πρὶν ἀπέπεμψε· τύχησε γὰρ ἐρχομένη νηῦς

但他先把我送走了；因为当时正好有一艘塞斯普罗托伊人的船

ἀνδρῶν Θεσπρωτῶν ἐς Δουλίχιον πολύπυρον.

要前往盛产小麦的杜利基昂。

καί μοι κτήματʼ ἔδειξεν, ὅσα ξυναγείρατʼ Ὀδυσσεύς·

他还向我展示了奥德修斯收集的所有财产；

καί νύ κεν ἐς δεκάτην γενεὴν ἕτερόν γʼ ἔτι βόσκοι,

这些存放在国王大殿里的宝物，

ὅσσα οἱ ἐν μεγάροις κειμήλια κεῖτο ἄνακτος.

确实足够养活他的后代直到第十代。

τὸν δʼ ἐς Δωδώνην φάτο βήμεναι, ὄφρα θεοῖο

他说奥德修斯已经去了多多那，为了从那棵神圣的、

ἐκ δρυὸς ὑψικόμοιο Διὸς βουλὴν ἐπακούσαι,

枝繁叶茂的高大橡树下，聆听宙斯的旨意，

ὅππως νοστήσειε φίλην ἐς πατρίδα γαῖαν

探讨他已经离开了很久，该如何回到亲爱的祖国故土，

ἤδη δὴν ἀπεών, ἤ ἀμφαδὸν ἦε κρυφηδόν.

是应该公开回去还是秘密回去。

ὣς ὁ μὲν οὕτως ἐστὶ σόος καὶ ἐλεύσεται ἤδη

因而他确实安然无恙，而且很快就会回来，

ἄγχι μάλʼ, οὐδʼ ἔτι τῆλε φίλων καὶ πατρίδος αἴης

离这里很近了；他绝不会再长久地远离他的亲人

δηρὸν ἀπεσσεῖται· ἔμπης δέ τοι ὅρκια δώσω.

和祖国的土地。无论如何，我要向你起誓。

ἴστω νῦν Ζεὺς πρῶτα, θεῶν ὕπατος καὶ ἄριστος,

愿众神中至高至上的宙斯首先作证，

ἱστίη τʼ Ὀδυσῆος ἀμύμονος, ἣν ἀφικάνω·

还有我所到访的高贵的奥德修斯的家灶：

ἦ μέν τοι τάδε πάντα τελείεται ὡς ἀγορεύω.

确实，这一切都会如我所说的那样实现。

τοῦδʼ αὐτοῦ λυκάβαντος² ἐλεύσεται ἐνθάδʼ Ὀδυσσεύς,

就在今年，奥德修斯就会回到这里，

τοῦ μὲν φθίνοντος μηνός, τοῦ δʼ ἱσταμένοιο.

就在旧月将尽、新月伊始之时。

τὸν δʼ αὖτε προσέειπε περίφρων Πηνελόπεια·

贤明而思虑周全的佩涅洛佩回答他说道：

αἲ γὰρ τοῦτο, ξεῖνε, ἔπος τετελεσμένον εἴη·

“啊，客人，愿你这话能够实现！

τῷ κε τάχα γνοίης φιλότητά τε πολλά τε δῶρα

那样你很快就会得到我的友谊和许多礼物，

ἐξ ἐμεῦ, ὡς ἄν τίς σε συναντόμενος μακαρίζοι.

以至于任何遇到你的人都会羡慕你、祝福你。

ἀλλά μοι ὧδʼ ἀνὰ θυμὸν ὀΐεται, ὡς ἔσεταί περ·

但在我的心中，我预料事情会是这样，正如它终将发生的：

οὔτʼ Ὀδυσεὺς ἔτι οἶκον ἐλεύσεται, οὔτε σὺ πομπῆς

奥德修斯不会再回来了，你也得不到送行的船只，

τεύξῃ, ἐπεὶ οὐ τοῖοι σημάντορές εἰσʼ ἐνὶ οἴκῳ

因为这大殿里再没有像奥德修斯那样的主人，

οἷος Ὀδυσσεὺς ἔσκε μετʼ ἀνδράσιν, εἴ ποτʼ ἔην γε,

如果他真的曾经存在过的话，

ξείνους αἰδοίους ἀποπεμπέμεν ἠδὲ δέχεσθαι.

来送别和欢迎受人尊敬的客人们。

ἀλλά μιν, ἀμφίπολοι, ἀπονίψατε, κάτθετε δʼ εὐνήν,

但是，女仆们，给这位客人洗脚，并为他准备床铺，

δέμνια καὶ χλαίνας καὶ ῥήγεα σιγαλόεντα,

铺上垫褥、斗篷和光鲜的被单，

ὥς κʼ εὖ θαλπιόων χρυσόθρονον Ἠῶ ἵκηται.

这样他就能温暖地睡到金座黎明的到来。

ἠῶθεν δὲ μάλʼ ἦρι λοέσσαι τε χρῖσαί τε,

明天清晨，要早早给他沐浴擦油，

ὥς κʼ ἔνδον παρὰ Τηλεμάχῳ δείπνοιο μέδηται

好让他坐在大殿里，在忒勒玛科斯身边，

ἥμενος ἐν μεγάρῳ· τῷ δʼ ἄλγιον ὅς κεν ἐκείνων

享用他的早餐。而那些人中，若有谁

τοῦτον ἀνιάζῃ θυμοφθόρος· οὐδέ τι ἔργον

故意折磨他、伤他的心，那人就要倒大霉了；他再也不能

ἐνθάδʼ ἔτι πρήξει, μάλα περ κεχολωμένος αἰνῶς.

在这里办成任何事情，尽管他会极其愤怒。

πῶς γὰρ ἐμεῦ σύ, ξεῖνε, δαήσεαι εἴ τι γυναικῶν

因为，客人啊，你又怎能看出我

ἀλλάων περίειμι νόον καὶ ἐπίφρονα μῆτιν,

在心思和睿智上超越了其他女人，

εἴ κεν ἀϋσταλέος, κακὰ εἱμένος ἐν μεγάροισιν

如果你邋邋遢遢、衣衫褴褛地在大殿里用餐？

δαινύῃ; ἄνθρωποι δὲ μινυνθάδιοι τελέθουσιν.

凡人的生命是短暂的。

ὃς μὲν ἀπηνὴς αὐτὸς ἔῃ³ καὶ ἀπηνέα εἰδῇ,

那些本身残酷、心怀残忍想法的人，

τῷ δὲ καταρῶνται πάντες βροτοὶ ἄλγεʼ ὀπίσσω

所有凡人都会在他活着的时候，诅咒他日后遭受苦难，

ζωῷ, ἀτὰρ τεθνεῶτί γʼ ἐφεψιόωνται ἅπαντες·

而当他死去后，所有人都会嘲笑他；

ὃς δʼ ἂν ἀμύμων αὐτὸς ἔῃ καὶ ἀμύμονα εἰδῇ,

但那些本身无可指责、心怀善念的人，

τοῦ μέν τε κλέος εὐρὺ δὶα ξεῖνοι φορέουσι

客人们会将他的美名传播到四面八方，

πάντας ἐπʼ ἀνθρώπους, πολλοί τέ μιν ἐσθλὸν ἔειπον.

传遍所有人类，许多人也会称赞他是高尚的人。”

τὴν δʼ ἀπαμειβόμενος προσέφη πολύμητις Ὀδυσσεύς·

足智多谋的奥德修斯回答她说道：

ὦ γύναι αἰδοίη Λαερτιάδεω Ὀδυσῆος,

“拉埃尔特斯之子奥德修斯那受人尊敬的妻子，

ἦ τοι ἐμοὶ χλαῖναι καὶ ῥήγεα σιγαλόεντα

确实，那些斗篷和光鲜的被单对我而言……”

语法注3 条

§19.282κεν ... ἤην
语气词 κεν（＝ ἄν）与未完成过去时 ἤην（＝ ἦν）连用，表示与过去事实相反的虚拟语气（“本该已经回到……”）。随后的 ἀλλʼ ἄρα 则引出了客观现实的对立面。
§19.306τοῦδʼ αὐτοῦ λυκάβαντος
属格 λυκάβας（字面意为“光之行径”，代指“年”或“月”）充当时间属格，表示“就在今年（或此周期）之内”。接下来的分词 φθίνοντος 和 ἱσταμένοιο 对该时间做出了更具体的限定。
§19.329ὃς μὲν ἀπηνὴς αὐτὸς ἔῃ
由关系代词 ὃς 引导的从句中，使用了不带语气词 ἄν/κε 的虚拟语气（ἔῃ, εἰδῇ），用以表示普遍性的假设（“凡是……的人”）。这符合荷马叙事诗中用于阐述普遍真理的常见语法规则。

模型：gemini-3.5-flashurn:cts:greekLit:tlg0012.tlg002.humanitext-grc2:19.271-19.337