忒勒玛科斯的旅途汇报与美涅拉奥斯的预言｜《奥德赛》§17.68-17.138（荷马）希腊语原文与中文翻译

ἀλλʼ ἵνα Μέντωρ ἧστο καὶ Ἄντιφος ἠδʼ Ἁλιθέρσης,

然而，在门托尔、安提福斯和哈利特耳塞斯坐着的地方，

οἵ τε οἱ ἐξ ἀρχῆς πατρώϊοι ἦσαν ἑταῖροι,

他们自始就是他父亲的伴侣，

ἔνθα καθέζετʼ ἰών· τοὶ δʼ ἐξερέεινον ἕκαστα.

他便走过去坐在那里；他们向他询问着每一件事。

τοῖσι δὲ Πείραιος δουρικλυτὸς ἐγγύθεν ἦλθεν

此时，名扬枪矛的佩赖奥斯走近他们，

ξεῖνον ἄγων ἀγορήνδε διὰ πτόλιν· οὐδʼ ἄρʼ ἔτι δὴν

带着异乡人穿过城市走向广场；忒勒玛科斯确实没有再耽搁太久，

Τηλέμαχος ξείνοιο ἑκὰς τράπετʼ, ἀλλὰ παρέστη.

便没有远离这位异乡人，而是走到了他的身边。

τὸν καὶ Πείραιος πρότερος πρὸς μῦθον ἔειπε·

佩赖奥斯先对他开口说道：

Τηλέμαχʼ, αἶψʼ ὄτρυνον ἐμὸν ποτὶ δῶμα γυναῖκας,

“忒勒玛科斯，快打发妇人们到我的家里去，

ὥς τοι δῶρʼ ἀποπέμψω, ἅ τοι Μενέλαος ἔδωκε.

好让我把你那美涅拉奥斯赠送的礼物送还给你。”

τὸν δʼ αὖ Τηλέμαχος πεπνυμένος ἀντίον ηὔδα·

聪慧的忒勒玛科斯回答他说道：

Πείραιʼ, οὐ γάρ τʼ ἴδμεν ὅπως ἔσται τάδε ἔργα.

“佩赖奥斯，因为我们还不知道这些事情会如何发展。

εἴ κεν ἐμὲ μνηστῆρες ἀγήνορες ἐν μεγάροισι

如果傲慢的求婚者们在大厅里

λάθρη κτείναντες πατρώϊα πάντα δάσωνται,

密谋杀害我并瓜分了我父亲所有的家产，

αὐτὸν ἔχοντά σε βούλομʼ ἐπαυρέμεν, ἤ τινα τῶνδε·

我宁愿由你亲自保存并享用它们，也不愿落在这些人手里。

εἰ δέ κʼ ἐγὼ τούτοισι φόνον καὶ κῆρα φυτεύσω,

但若我能给他们播下杀戮和毁灭的种子，

δὴ τότε μοι χαίροντι φέρειν¹ πρὸς δώματα χαίρων.

那时，你便欢欢喜喜地把它们送到我那同样欢喜的家里来吧。”

ὣς εἰπὼν ξεῖνον ταλαπείριον ἦγεν ἐς οἶκον.

他这样说着，把那饱经沧桑的异乡人带进了屋。

αὐτὰρ ἐπεί ῥʼ ἵκοντο δόμους εὖ ναιετάοντας,

当他们来到那座建造得很好的宅邸时，

χλαίνας μὲν κατέθεντο κατὰ κλισμούς τε θρόνους τε,

他们把斗篷放在长椅和椅子上，

ἐς δʼ ἀσαμίνθους βάντες ἐϋξέστας λούσαντο.

走进打磨得很好的浴盆里沐浴。

τοὺς δʼ ἐπεὶ οὖν δμῳαὶ λοῦσαν καὶ χρῖσαν ἐλαίῳ,

在侍女们给他们洗净并抹上橄榄油后，

ἀμφὶ δʼ ἄρα χλαίνας οὔλας βάλον ἠδὲ χιτῶνας,

为他们披上厚实的斗篷和内衣，

ἔκ ῥʼ ἀσαμίνθων βάντες ἐπὶ κλισμοῖσι καθῖζον.

他们便走出浴盆，坐在长椅上。

χέρνιβα δʼ ἀμφίπολος προχόῳ ἐπέχευε φέρουσα

一个女仆提着美丽的黄金水壶倒水，

καλῇ χρυσείῃ, ὑπὲρ ἀργυρέοιο λέβητος,

注入一只银盆，

νίψασθαι· παρὰ δὲ ξεστὴν ἐτάνυσσε τράπεζαν.

供他们洗手；并在旁边展平了一张光滑的桌子。

σῖτον δʼ αἰδοίη ταμίη παρέθηκε φέρουσα,

庄重的女管家拿来面包摆在他们面前，

εἴδατα πόλλʼ ἐπιθεῖσα, χαριζομένη παρεόντων.

摆上了许多美味，慷慨地拿出库藏之物。

μήτηρ δʼ ἀντίον ἷζε παρὰ σταθμὸν μεγάροιο

他的母亲坐在对面，靠着大厅的柱子，

κλισμῷ κεκλιμένη, λέπτʼ ἠλάκατα στρωφῶσα.

斜靠在长椅上，转动着纺锤纺着细线。

οἱ δʼ ἐπʼ ὀνείαθʼ ἑτοῖμα προκείμενα χεῖρας ἴαλλον,

他们伸手拿取摆在面前准备好的食物。

αὐτὰρ ἐπεὶ πόσιος καὶ ἐδητύος ἐξ ἔρον ἕντο,

当他们消除了对饮食的渴望时，

τοῖσι δὲ μύθων ἦρχε περίφρων Πηνελόπεια·

聪慧的佩涅洛佩首先开口对他们说道：

Τηλέμαχʼ, ἦ τοι ἐγὼν ὑπερώϊον εἰσαναβᾶσα

“忒勒玛科斯，我确实要上到楼上的房间，

λέξομαι εἰς εὐνήν, ἥ μοι στονόεσσα τέτυκται,

躺在我的床上，那已成了我叹息哭泣的地方，

αἰεὶ δάκρυσʼ ἐμοῖσι πεφυρμένη, ἐξ οὗ Ὀδυσσεὺς

总是被我的泪水浸湿，自从奥德修斯

ᾤχεθʼ ἅμʼ Ἀτρεΐδῃσιν ἐς Ἴλιον· οὐδέ μοι ἔτλης²,

与阿特柔斯之子们一同前往伊利翁起；你竟不肯，

πρὶν ἐλθεῖν μνηστῆρας ἀγήνορας ἐς τόδε δῶμα,

在傲慢的求婚者们来到这座宅邸之前，

νόστον σοῦ πατρὸς σάφα εἰπέμεν, εἴ που ἄκουσας.

明确地告诉我关于你父亲归来的消息，如果你在什么地方听说过的话。”

τὴν δʼ αὖ Τηλέμαχος πεπνυμένος ἀντίον ηὔδα·

聪慧的忒勒玛科斯回答她说道：

τοιγὰρ ἐγώ τοι, μῆτερ, ἀληθείην καταλέξω.

“所以，母亲，我一定会告诉你事情的真相。

ᾠχόμεθʼ ἔς τε Πύλον καὶ Νέστορα, ποιμένα λαῶν·

我们去了皮洛斯，去见那人民的牧者涅斯托尔；

δεξάμενος δέ με κεῖνος ἐν ὑψηλοῖσι δόμοισιν

他在他那高耸的宅邸里款待我，

ἐνδυκέως ἐφίλει, ὡς εἴ τε πατὴρ ἑὸν υἱὸν

热情地款待，就像父亲款待自己

ἐλθόντα χρόνιον νέον ἄλλοθεν· ὣς ἐμὲ κεῖνος

阔别久远、刚刚从外地归来的爱子；他就这样

ἐνδυκέως ἐκόμιζε σὺν υἱάσι κυδαλίμοισιν.

和他那荣耀的儿子们一起，亲切地照顾着我。

αὐτὰρ Ὀδυσσῆος ταλασίφρονος οὔ ποτʼ ἔφασκεν,

然而关于坚忍的奥德修斯，他说他从未

ζωοῦ οὐδὲ θανόντος, ἐπιχθονίων τευ ἀκοῦσαι·

听地上的任何人说起过他是生是死；

ἀλλά μʼ ἐς Ἀτρεΐδην, δουρικλειτὸν Μενέλαον,

但他把我送往阿特柔斯之子、名扬枪矛的美涅拉奥斯那里，

ἵπποισι προὔπεμψε καὶ ἅρμασι κολλητοῖσιν.

用马匹和组装精良的战车送我前行。

ἔνθʼ ἴδον Ἀργείην Ἑλένην, ἧς εἵνεκα πολλὰ

在那里我见到了阿尔戈斯的海伦，为了她，

Ἀργεῖοι Τρῶές τε θεῶν ἰότητι μόγησαν.

阿尔戈斯人和特洛伊人在众神的意志下遭受了许多苦难。

εἴρετο δʼ αὐτίκʼ ἔπειτα βοὴν ἀγαθὸς Μενέλαος

随即，擅长战吼的美涅拉奥斯询问我，

ὅττευ χρηΐζων ἱκόμην Λακεδαίμονα δῖαν·

是何种需要让我来到了神圣的拉刻代蒙；

αὐτὰρ ἐγὼ τῷ πᾶσαν ἀληθείην κατέλεξα·

而我向他说明了全部真相；

καὶ τότε δή με ἔπεσσιν ἀμειβόμενος προσέειπεν·

那时他便回答我说道：

ὢ πόποι, ἦ μάλα δὴ κρατερόφρονος ἀνδρὸς ἐν εὐνῇ

‘啊呀！他们自己本是懦夫，却真想躺在一个

ἤθελον εὐνηθῆναι, ἀνάλκιδες αὐτοὶ ἐόντες.

意志坚强的勇士的床上，他们自己却是无能之辈。

ὡς δʼ ὁπότʼ³ ἐν ξυλόχῳ ἔλαφος κρατεροῖο λέοντος

就像一只母鹿，把她那刚出生、还在哺乳的幼鹿

νεβροὺς κοιμήσασα νεηγενέας γαλαθηνοὺς

藏在强壮公狮的巢穴里睡觉，

κνημοὺς ἐξερέῃσι καὶ ἄγκεα ποιήεντα

接着便去搜寻山坡和草木繁茂的山谷

βοσκομένη, ὁ δʼ ἔπειτα ἑὴν εἰσήλυθεν εὐνήν,

觅食，随后那只狮子回到了自己的巢穴，

ἀμφοτέροισι δὲ τοῖσιν ἀεικέα πότμον ἐφῆκεν,

给它们母子带去悲惨的厄运，

ὣς Ὀδυσεὺς κείνοισιν ἀεικέα πότμον ἐφήσει.

奥德修斯也会给那些人带去悲惨的厄运。

αἲ γάρ, Ζεῦ τε πάτερ καὶ Ἀθηναίη καὶ Ἄπολλον,

但愿，父神宙斯、雅典娜和阿波罗啊，

τοῖος ἐὼν οἷός ποτʼ ἐϋκτιμένῃ ἐνὶ Λέσβῳ

他能像从前在建设良好的莱斯博斯岛上，

ἐξ ἔριδος Φιλομηλεΐδῃ ἐπάλαισεν ἀναστάς,

站起身来与菲洛梅莱德斯竞争摔跤，

κὰδ δʼ ἔβαλε κρατερῶς, κεχάροντο δὲ πάντες Ἀχαιοί,

强力将他摔倒，让全体阿开亚人都欢欣鼓舞那样，

τοῖος ἐὼν μνηστῆρσιν ὁμιλήσειεν⁴ Ὀδυσσεύς·

奥德修斯若能以那样的力量去同求婚者们会面；

πάντες κʼ ὠκύμοροί τε γενοίατο πικρόγαμοί τε.

那时他们所有人都会迅速死去，尝到痛苦的婚礼。’

ταῦτα δʼ ἅ μʼ εἰρωτᾷς καὶ λίσσεαι, οὐκ ἂν ἐγώ γε

至于你问我并肯求的这些事情，我决不会

语法注4 条

§17.83φέρειν
用于表示命令的不定式（命令性不定式），在此处不依附于前文的 βούλομʼ，而是独立表示“带过来”的命令。
§17.104οὐδέ μοι ἔτλης
动词 τλάω（敢于、忍心做某事）的直说语气第二人称单数不定过去时。此处意为“你竟不肯告诉我”，支配106行的不定式 εἰπέμεν。
§17.126ὡς δʼ ὁπότʼ
引入典型的荷马式长比喻。第126-130行是由 ὡς δʼ ὁπότʼ 引导的关于母鹿与狮子的比喻从句，第131行的 ὣς Ὀδυσεὺς... 引导主句与之呼应。
§17.136ὁμιλήσειεν
表示愿望的祈愿语气。它与第137行带有 κʼ 的潜在祈愿语气（γενοίατο）相关联，将强烈的愿望作为假设条件：“愿奥德修斯能以此等英姿与求婚者相遇（那他们便会迅速灭亡）。”

模型：gemini-3.5-flashurn:cts:greekLit:tlg0012.tlg002.humanitext-grc2:17.68-17.138