荷马

奥德赛

§16.412-16.481

佩涅洛佩质问求婚人与欧迈奥斯归来

佩涅洛佩从梅东处得知求婚者刺杀其子的阴谋,在大厅里痛斥安提诺乌斯,而欧律马科斯则用虚伪的言辞安抚她。黄昏时分,欧迈奥斯回到已被恢复老人面貌的奥德修斯处,忒勒玛科斯向他打听到了伏击船只的动静。

← 上一节下一节 →

κῆρυξ γὰρ οἱ ἔειπε Μέδων, ὃς ἐπεύθετο βουλάς1.

因为传令官梅东向她禀报了此事,他听到了他们的密谋。

βῆ δʼ ἰέναι μέγαρόνδε σὺν ἀμφιπόλοισι γυναιξίν.

于是她动身,由侍女们陪同前往大厅。

ἀλλʼ ὅτε δὴ μνηστῆρας ἀφίκετο δῖα γυναικῶν,

然而,当这位高贵的妇人来到求婚者面前时,

στῆ ῥα παρὰ σταθμὸν τέγεος πύκα ποιητοῖο,

她停留在建造坚固的房屋柱子旁,

ἄντα παρειάων σχομένη λιπαρὰ κρήδεμνα,

用闪亮的头巾遮住两颊。

Ἀντίνοον δʼ ἐνένιπεν ἔπος τʼ ἔφατʼ ἔκ τʼ ὀνόμαζεν·

她严厉地斥责安提诺乌斯,对他说话并点名道:

Ἀντίνοʼ, ὕβριν ἔχων, κακομήχανε, καὶ δέ σέ φασιν

“安提诺乌斯,你这傲慢无礼、满腹坏水的家伙!可人们却说你

ἐν δήμῳ Ἰθάκης μεθʼ ὁμήλικας ἔμμεν ἄριστον

在伊萨卡的土地上,在同龄人当中,

βουλῇ καὶ μύθοισι· σὺ δʼ οὐκ ἄρα τοῖος ἔησθα.

论智谋和言辞是最优秀的;但你绝非那样的人。

μάργε, τίη δὲ σὺ Τηλεμάχῳ θάνατόν τε μόρον τε

狂妄的人啊,为什么你要为忒勒玛科斯策划死亡与毁灭,

ῥάπτεις, οὐδʼ ἱκέτας ἐμπάζεαι, οἷσιν ἄρα Ζεὺς

而不顾惜那些以宙斯为证人的求恳者?

μάρτυρος2; οὐδʼ ὁσίη κακὰ ῥάπτειν ἀλλήλοισιν.

彼此设计陷害是不义的。

οὐκ οἶσθʼ ὅτε δεῦρο πατὴρ τεὸς ἵκετο φεύγων,

难道你不知道,你的父亲曾因惧怕民众,作为逃亡者来到这里吗?

δῆμον ὑποδείσας; δὴ γὰρ κεχολώατο λίην,

因为他们当时对他非常愤怒,

οὕνεκα ληϊστῆρσιν ἐπισπόμενος Ταφίοισιν

由于他跟随了塔菲亚的海盗,

ἤκαχε Θεσπρωτούς· οἱ δʼ ἡμῖν ἄρθμιοι ἦσαν·

骚扰了与我们结盟的泰斯普罗托斯人;

τόν ῥʼ ἔθελον φθῖσαι καὶ ἀπορραῖσαι φίλον ἦτορ

民众想要消灭他,夺去他宝贵的生命,

ἠδὲ κατὰ ζωὴν φαγέειν μενοεικέα πολλήν·

并吞食他那丰富充足的生计;

ἀλλʼ Ὀδυσεὺς κατέρυκε καὶ ἔσχεθεν ἱεμένους περ.

但是奥德修斯尽管他们渴望动手,仍旧阻拦并制止了他们。

τοῦ νῦν οἶκον ἄτιμον ἔδεις, μνάᾳ δὲ γυναῖκα

如今你却无耻地耗费着那个人的家产,向他的妻子求婚,

παῖδά τʼ ἀποκτείνεις, ἐμὲ δὲ μεγάλως ἀκαχίζεις·

企图杀害他的儿子,使我蒙受极大的痛苦。

ἀλλά σε παύσασθαι κέλομαι καὶ ἀνωγέμεν ἄλλους.

我命令你住手,并吩咐其他人也同样住手。

τὴν δʼ αὖτʼ Εὐρύμαχος, Πολύβου πάϊς, ἀντίον ηὔδα·

随后,波吕玻斯之子欧律马科斯回答她说道:

κούρη Ἰκαρίοιο, περίφρον Πηνελόπεια,

“伊卡里奥斯的女儿,聪慧的佩涅洛佩,

θάρσει· μή τοι ταῦτα μετὰ φρεσὶ σῇσι μελόντων.

请放心,不要让这些事情困扰你的心。

οὐκ ἔσθʼ οὗτος ἀνὴρ οὐδʼ ἔσσεται οὐδὲ γένηται3,

这样的人现在没有,将来也不会有,也绝不可能出现,

ὅς κεν Τηλεμάχῳ σῷ υἱέϊ χεῖρας ἐποίσει

敢向你的儿子忒勒玛科斯动手,

ζώοντός γʼ ἐμέθεν καὶ ἐπὶ χθονὶ δερκομένοιο.

只要我还活着,还能在世上看见光芒。

ὧδε γὰρ ἐξερέω, καὶ μὴν τετελεσμένον ἔσται·

因为我敢这样宣告,而且这必定会实现:

αἶψά οἱ αἷμα κελαινὸν ἐρωήσει περὶ δουρὶ

他的黑血立刻就会在我们的枪尖周围

ἡμετέρῳ, ἐπεὶ καὶ ἐμὲ πτολίπορθος Ὀδυσσεὺς

喷涌而出。因为事实上,即使是我,摧毁城市的奥德修斯也常常

πολλάκι γούνασιν οἷσιν ἐφεσσάμενος κρέας ὀπτὸν

把我抱在他的膝头上,把烤肉

ἐν χείρεσσιν ἔθηκεν, ἐπέσχε τε οἶνον ἐρυθρόν.

放在我的手里,并把红色的葡萄酒送到我的嘴边。

τῷ μοι Τηλέμαχος πάντων πολὺ φίλτατός ἐστιν

因此,忒勒玛科斯对我来说是所有人中

ἀνδρῶν, οὐδέ τί μιν θάνατον τρομέεσθαι ἄνωγα

最亲爱的人,我叫他完全不必害怕

ἔκ γε μνηστήρων· θεόθεν δʼ οὐκ ἔστʼ ἀλέασθαι.

来自求婚者们的死难;但如果是来自神明的,则无可逃避。

ὣς φάτο θαρσύνων, τῷ δʼ ἤρτυεν αὐτὸς ὄλεθρον.

他这样说着安抚她,而他自己却在为忒勒玛科斯策划毁灭。

μὲν ἄρʼ εἰσαναβᾶσʼ ὑπερώϊα σιγαλόεντα

于是她上到明亮的高层寝室,

κλαῖεν ἔπειτʼ Ὀδυσῆα, φίλον πόσιν, ὄφρα οἱ ὕπνον

为她亲爱的丈夫奥德修斯哭泣,直到灰眼睛的雅典娜

ἡδὺν ἐπὶ βλεφάροισι βάλε γλαυκῶπις Ἀθήνη.

将甜美的睡眠洒在她的眼睑上。

ἑσπέριος δʼ Ὀδυσῆϊ καὶ υἱέϊ δῖος ὑφορβὸς

黄昏时分,高贵的猪倌来到了奥德修斯和他的儿子身旁;

ἤλυθεν· οἱ δʼ ἄρα δόρπον ἐπισταδὸν ὡπλίζοντο,

他们正忙碌着准备晚饭,

σῦν ἱερεύσαντες ἐνιαύσιον. αὐτὰρ Ἀθήνη,

宰杀了一头一岁大的猪。然而雅典娜

ἄγχι παρισταμένη, Λαερτιάδην Ὀδυσῆα

走上前去,用手杖击打了

ῥάβδῳ πεπληγυῖα πάλιν ποίησε γέροντα,

拉埃尔特斯之子奥德修斯,使他再次变成老人的模样,

λυγρὰ δὲ εἵματα ἕσσε περὶ χροΐ, μή συβώτης

并让他穿上破烂的衣服,免得猪倌

γνοίη ἐσάντα ἰδὼν καὶ ἐχέφρονι Πηνελοπείῃ

正面相视时认出他,并跑去向聪慧的佩涅洛佩报信,

ἔλθοι ἀπαγγέλλων μηδὲ φρεσὶν εἰρύσσαιτο4.

免得他无法在心中保守秘密。

τὸν καὶ Τηλέμαχος πρότερος πρὸς μῦθον ἔειπεν·

忒勒玛科斯先向他开口说话道:

ἦλθες, δῖʼ Εὔμαιε. τί δὴ κλέος ἔστʼ ἀνὰ ἄστυ;

“你回来了,高贵的欧迈奥斯。城里有什么传闻吗?

ῥʼ ἤδη μνηστῆρες ἀγήνορες ἔνδον ἔασιν

傲慢的求婚者们是否已经结束埋伏,回到了

ἐκ λόχου, ἔτι μʼ αὖτʼ εἰρύαται οἴκαδʼ ἰόντα;

大厅里,还是他们依然在等候着我回家?

τὸν δʼ ἀπαμειβόμενος προσέφης, Εὔμαιε συβῶτα·

你回答他说道,猪倌欧迈奥斯:

οὐκ ἔμελέν μοι ταῦτα μεταλλῆσαι καὶ ἐρέσθαι

“我下到城里时,并没有心思去打听和询问这些事;

ἄστυ καταβλώσκοντα· τάχιστά με θυμὸς ἀνώγει

我的心催促我尽快

ἀγγελίην εἰπόντα πάλιν δεῦρʼ ἀπονέεσθαι.

传达完口信就转回这里。

ὡμήρησε δέ μοι παρʼ ἑταίρων ἄγγελος ὠκύς,

而你同伴中的一个敏捷的使者,一个传令官,

κῆρυξ, ὃς δὴ πρῶτος ἔπος σῇ μητρὶ ἔειπεν.

在途中与我相遇,他确实是第一个向你母亲报信的人。

ἄλλο δέ τοι τό γε οἶδα· τὸ γὰρ ἴδον ὀφθαλμοῖσιν.

不过另一件事我是知道的,因为我用眼睛亲眼看见了。

ἤδη ὑπὲρ πόλιος, ὅθι θʼ Ἕρμαιος λόφος ἐστίν,

当我已经在城之上、赫尔墨斯山丘所在的那个地方

ἦα κιών, ὅτε νῆα θοὴν ἰδόμην κατιοῦσαν

往回走时,我看见一艘快船正驶入

ἐς λιμένʼ ἡμέτερον· πολλοὶ δʼ ἔσαν ἄνδρες ἐν αὐτῇ,

我们的港口;船上有许多男子,

βεβρίθει δὲ σάκεσσι καὶ ἔγχεσιν ἀμφιγύοισι·

船里装满了盾牌和双刃枪;

καὶ σφέας ὠΐσθην τοὺς ἔμμεναι, οὐδέ τι οἶδα.

我猜想他们就是那些人,但我不敢确定。

ὣς φάτο, μείδησεν δʼ ἱερὴ ἲς Τηλεμάχοιο

他这样说着,而忒勒玛科斯的神圣力量微笑了,

ἐς πατέρʼ ὀφθαλμοῖσιν ἰδών, ἀλέεινε δʼ ὑφορβόν.

他用眼睛看着他的父亲,避开了猪倌的目光。

οἱ δʼ ἐπεὶ οὖν παύσαντο πόνου τετύκοντό τε δαῖτα,

当他们完成了劳作并准备好筵席后,

δαίνυντʼ, οὐδέ τι θυμὸς ἐδεύετο δαιτὸς ἐΐσης.

便开始进餐,他们的心在平均分配的筵席上毫无匮乏。

αὐτὰρ ἐπεὶ πόσιος καὶ ἐδητύος ἐξ ἔρον ἕντο,

当他们排除了对饮料和食物的渴望后,

κοίτου τε μνήσαντο καὶ ὕπνου δῶρον ἕλοντο.

便想到了就寝,并领受了睡眠的礼物。

语法注4 条
  1. §§16.412ὃς ἐπεύθετο βουλάς

    关系代词 ὃς 的先行词是 Μέδων(梅东)。该关系从句解释了他因听到了求婚者们的阴谋(βουλάς)从而得以向佩涅洛佩禀报。

  2. §§16.422οἷσιν ἄρα Ζεὺς μάρτυρος

    关系代词 οἷσιν 以 ἱκέτας(求恳者)为先行词,表明宙斯是神圣求恳行为的见证人(即保护者)。

  3. §§16.437οὐδʼ ἔσσεται οὐδὲ γένηται

    将来时直陈式 ἔσσεται 与不定过去时虚拟式 γένηται 在否定词 οὐδέ 之后并列。这是荷马史诗特有的句式,用以表达对未来的强烈否定断言。

  4. §§16.459μηδὲ φρεσὶν εἰρύσσαιτο

    此处的希求式承接前句的 μή ἕ... γνοίη,用于表示目的或担忧的从句。εἰρύσσαιτο 意为“在心中保留或保守”,整句表达了担心猪倌无法保守秘密的忧虑。

模型:gemini-3.5-flashurn:cts:greekLit:tlg0012.tlg002.humanitext-grc2:16.412-16.481