- 底本
- Homer. The Odyssey, Volume 1-2. Murray, A. T. (Augustus Taber), editor. London: William Heinmann; New York: G.P. Putnam's Sons, 1919.
- 翻译
- AI 生成（gemini-3.5-flash） — 机器翻译，可能包含错误
- 语言
- 日本語 · English · 简体中文 · 한국어
- CTS URN
- urn:cts:greekLit:tlg0012.tlg002.humanitext-grc2:16.204-16.271
- 输出
- Humanitext Reader · reader.humanitext.ai · 2026-09-20
奥德修斯使忒勒玛科斯确信自己就是其亲生父亲，父子二人终得相认并相拥痛哭。随后，他们开始商讨复仇计划，估算求婚者的数量并讨论神明作为盟友的可能性。
οὐ μὲν γάρ τοι ἔτʼ ἄλλος ἐλεύσεται ἐνθάδʼ Ὀδυσσεύς,
“因为绝不会再有另一个奥德修斯来到你这里；
ἀλλʼ ὅδʼ ἐγὼ τοιόσδε, παθὼν κακά, πολλὰ δʼ ἀληθείς1,
而这就是我，历尽艰辛，在四处流浪之后，
ἤλυθον εἰκοστῷ ἔτεϊ ἐς πατρίδα γαῖαν.
于第二十个年头回到了祖国的土地。
αὐτάρ τοι τόδε ἔργον Ἀθηναίης ἀγελείης,
但这确是掠夺者雅典娜的杰作，
ἥ τέ με τοῖον ἔθηκεν, ὅπως ἐθέλει, δύναται γὰρ,
她随心所欲地把我变成了这般模样，因为她有这般神力，
ἄλλοτε μὲν πτωχῷ ἐναλίγκιον, ἄλλοτε δʼ αὖτε
时而像个乞丐，时而又
ἀνδρὶ νέῳ καὶ καλὰ περὶ χροῒ εἵματʼ ἔχοντι.
像个年轻、身上穿着华美衣裳的男子。
ῥηΐδιον δὲ θεοῖσι, τοὶ οὐρανὸν εὐρὺν ἔχουσιν,
对主宰广阔天空的神明来说，这轻而易举，
ἠμὲν κυδῆναι θνητὸν βροτὸν ἠδὲ κακῶσαι.
无论是让一个凡人荣耀，还是让他卑微。”
ὣς ἄρα φωνήσας κατʼ ἄρʼ ἕζετο, Τηλέμαχος δὲ
他这样说完便坐了下去；而忒勒玛科斯
ἀμφιχυθεὶς πατέρʼ ἐσθλὸν ὀδύρετο, δάκρυα λείβων,
搂着他那高贵的父亲恸哭，泪流不止，
ἀμφοτέροισι δὲ τοῖσιν ὑφʼ ἵμερος ὦρτο γόοιο·
他们两人心中都激起了哀泣的渴望。
κλαῖον δὲ λιγέως, ἀδινώτερον ἤ τʼ οἰωνοί,
他们凄厉地哭泣，比失去幼雏的鸟儿还要哀切，
φῆναι ἢ αἰγυπιοὶ γαμψώνυχες, οἷσί τε τέκνα
那就像海雕或弯爪的秃鹫，它们的幼雏
ἀγρόται ἐξείλοντο πάρος πετεηνὰ γενέσθαι·
在羽翼未丰前就被农夫们夺走；
ὣς ἄρα τοί γʼ ἐλεεινὸν ὑπʼ ὀφρύσι δάκρυον εἶβον.
他们就是这样在双眉下流出令人怜悯的泪水。
καί νύ κʼ ὀδυρομένοισιν ἔδυ φάος ἠελίοιο2,
若不是忒勒玛科斯很快对他的父亲开口，
εἰ μὴ Τηλέμαχος προσεφώνεεν ὃν πατέρʼ αἶψα·
太阳的光芒恐怕就会在他们的哀泣中沉落：
ποίῃ γὰρ νῦν δεῦρο, πάτερ φίλε, νηΐ σε ναῦται
“亲爱的父亲，现在船员们是用什么样的船
ἤγαγον εἰς Ἰθάκην; τίνες ἔμμεναι εὐχετόωντο;
把你带到伊萨卡的？他们自称是什么人？
οὐ μὲν γάρ τί σε πεζὸν ὀΐομαι ἐνθάδʼ ἱκέσθαι.
因为我绝不认为你是步行来到这里的。”
τὸν δʼ αὖτε προσέειπε πολύτλας δῖος Ὀδυσσεύς·
那长久忍耐、神圣的奥德修斯回答他说：
τοιγὰρ ἐγώ τοι, τέκνον, ἀληθείην καταλέξω.
“因此，我的孩子，我要对你诉说真话。
Φαίηκές μʼ ἄγαγον ναυσίκλυτοι, οἵ τε καὶ ἄλλους
以航海闻名的斐阿基亚人带我前来，他们也
ἀνθρώπους πέμπουσιν, ὅτις σφέας εἰσαφίκηται·
护送其他所有来到他们那里的人回家；
καί μʼ εὕδοντʼ ἐν νηῒ θοῇ ἐπὶ πόντον ἄγοντες
他们用快速的船载着熟睡中的我，越过大海，
κάτθεσαν εἰς Ἰθάκην, ἔπορον δέ μοι ἀγλαὰ δῶρα,
送至伊萨卡，并赠予我灿烂的礼物，
χαλκόν τε χρυσόν τε ἅλις ἐσθῆτά θʼ ὑφαντήν.
有充足的青铜、黄金以及织成的衣物。
καὶ τὰ μὲν ἐν σπήεσσι θεῶν ἰότητι κέονται·
这些东西因神明的意志，正存放在洞穴里；
νῦν αὖ δεῦρʼ ἱκόμην ὑποθημοσύνῃσιν Ἀθήνης,
如今我遵照雅典娜的指引来到这里，
ὄφρα κε δυσμενέεσσι φόνου πέρι βουλεύσωμεν.
为的是商讨如何杀死我们的仇敌。
ἀλλʼ ἄγε μοι μνηστῆρας ἀριθμήσας κατάλεξον,
来，你且数算并把求婚者们逐一告诉我，
ὄφρʼ εἰδέω ὅσσοι τε καὶ οἵ τινες ἀνέρες εἰσί·
好让我知道他们有多少人，都是些什么样的人；
καί κεν ἐμὸν κατὰ θυμὸν ἀμύμονα μερμηρίξας
然后，在我那高贵的心中思量之后，
φράσσομαι, ἤ κεν νῶϊ δυνησόμεθʼ ἀντιφέρεσθαι
我将考虑我们俩是否能够独自对抗他们
μούνω ἄνευθʼ ἄλλων, ἦ καὶ διζησόμεθʼ ἄλλους.
而无需旁人，还是我们也必须寻找其他的帮手。”
τὸν δʼ αὖ Τηλέμαχος πεπνυμένος ἀντίον ηὔδα·
聪明睿智的忒勒玛科斯回答他说：
ὦ πάτερ, ἦ τοι σεῖο μέγα κλέος αἰὲν ἄκουον,
“父亲啊，我确实经常听到关于你的伟大名声，
χεῖράς τʼ αἰχμητὴν ἔμεναι καὶ ἐπίφρονα βουλήν·
说你是个勇武的战士，又有着英明的谋略；
ἀλλὰ λίην μέγα εἶπες· ἄγη μʼ ἔχει· οὐδέ κεν εἴη
但你所说的事情太不可思议了，我感到震惊；这绝无可能，
ἄνδρε δύω πολλοῖσι καὶ ἰφθίμοισι μάχεσθαι.
仅凭两个人去对抗那么多强悍的敌人。
μνηστήρων δʼ οὔτʼ ἂρ δεκὰς ἀτρεκὲς οὔτε δύʼ οἶαι,
因为求婚者不单单是十个，也不止是二十个，
ἀλλὰ πολὺ πλέονες· τάχα δʼ εἴσεαι ἐνθάδʼ ἀριθμόν.
而是要多得多；你很快就会知道这里的数目。
ἐκ μὲν Δουλιχίοιο δύω καὶ πεντήκοντα
来自杜利基翁的有五十二名
κοῦροι κεκριμένοι, ἓξ δὲ δρηστῆρες ἕπονται·
入选的青年，并有六名仆人随行；
ἐκ δὲ Σάμης πίσυρές τε καὶ εἴκοσι φῶτες ἔασιν,
来自萨梅的有二十四人；
ἐκ δὲ Ζακύνθου ἔασιν ἐείκοσι κοῦροι Ἀχαιῶν,
来自扎昆索斯的有二十个阿开亚青年；
ἐκ δʼ αὐτῆς Ἰθάκης δυοκαίδεκα πάντες ἄριστοι,
来自伊萨卡本地的有十二人，皆是人中俊杰，
καί σφιν ἅμʼ ἐστὶ Μέδων κῆρυξ καὶ θεῖος ἀοιδὸς
还有传令官梅冬、神圣的歌手，
καὶ δοιὼ θεράποντε, δαήμονε δαιτροσυνάων.
以及两名精通分肉之职的侍从随同他们。
τῶν εἴ κεν πάντων ἀντήσομεν ἔνδον ἐόντων,
如果我们要在他们全部聚集在屋内时去迎战，
μὴ πολύπικρα καὶ αἰνὰ βίας ἀποτίσεαι ἐλθών3.
我只怕你回来后，反会为他们的暴虐付出惨痛而可怕的代价。
ἀλλὰ σύ γʼ, εἰ δύνασαί τινʼ ἀμύντορα μερμηρίξαι,
但是你，如果能想到任何帮手，
φράζευ, ὅ κέν τις νῶϊν ἀμύνοι πρόφρονι θυμῷ.
请仔细考虑，谁会全心全意地保护我们俩。”
τὸν δʼ αὖτε προσέειπε πολύτλας δῖος Ὀδυσσεύς·
那长久忍耐、神圣的奥德修斯回答他说：
τοιγὰρ ἐγὼν ἐρέω, σὺ δὲ σύνθεο καί μευ ἄκουσον·
“那么我就告诉你，你且记在心里，听我细说；
καὶ φράσαι ἤ κεν νῶϊν Ἀθήνη σὺν Διὶ πατρὶ
你且思量，雅典娜与父神 Zeus 一起
ἀρκέσει, ἦέ τινʼ ἄλλον ἀμύντορα μερμηρίξω.
保护我们是否足够，还是我应当再去思量别的帮手。”
τὸν δʼ αὖ Τηλέμαχος πεπνυμένος ἀντίον ηὔδα·
聪明睿智的忒勒玛科斯回答他说：
ἐσθλώ τοι τούτω γʼ ἐπαμύντορε, τοὺς ἀγορεύεις,
“你所说的这两位确实是极好的庇护者，
ὕψι περ ἐν νεφέεσσι καθημένω· ὥ τε καὶ ἄλλοις
尽管他们高高坐在云端；但他们统治着
ἀνδράσι τε κρατέουσι καὶ ἀθανάτοισι θεοῖσι.
其他凡人以及不朽的神明。”
τὸν δʼ αὖτε προσέειπε πολύτλας δῖος Ὀδυσσεύς·
那长久忍耐、神圣的奥德修斯回答他说：
οὐ μέν τοι κείνω γε πολὺν χρόνον ἀμφὶς ἔσεσθον4
“诚然，那两位绝不会在很长时间内置身于
φυλόπιδος κρατερῆς, ὁπότε μνηστῆρσι καὶ ἡμῖν
激烈的战斗之外，一旦求婚者与我们之间
ἐν μεγάροισιν ἐμοῖσι μένος κρίνηται Ἄρηος.
在我的大厅里由阿瑞斯的战意裁决雌雄之时。
ἀλλὰ σὺ μὲν νῦν ἔρχευ ἅμʼ ἠοῖ φαινομένηφιν
但你现在且在黎明破晓时分
οἴκαδε, καὶ μνηστῆρσιν ὑπερφιάλοισιν ὁμίλει·
回家去，与傲慢的求婚者们周旋；”
- §16.205ἀληθείς
此词为动词 ἀλάομαι（流浪、漂泊）的不定过去时被动分词的荷马式形式（等同于 ἀληθείς），意为“在流浪之后”。容易与形容词 ἀληθής（真实的）混淆，但在此处语境中，它与“遭受”（παθών）并列，用以描述奥德修斯漫长的漂泊经历。
- §16.220καί νύ κʼ ὀδυρομένοισιν ἔδυ φάος ἠελίοιο
虚拟语气（与过去事实相反）的归结从句。助词 κ(ε) 与直说过去时（ἔδυ）结合，与第 221 行的 εἰ μὴ 从句（若非……）呼应，表示“（若不是他开口）太阳光当时就已经落山了”，用以强调两人痛哭时间的漫长与感情的深沉。
- §16.255μὴ πολύπικρα καὶ αἰνὰ βίας ἀποτίσεαι ἐλθών
独立句中 μή ＋ 虚拟语气（ἀποτίσεαι 为第二人称单数不定过去时中间语态虚拟语气的荷马式形式）的句式，表示“只怕你会……/令人担忧的是……”这种强烈的忧虑或警告，而非从属的目的从句。
- §16.267ἀμφὶς ἔσεσθον
动词 ἔσεσθον 采用了双数（dual）形式，以配合双数主语 κείνω（指雅典娜和宙斯两位神明）。副词 ἀμφίς 在此表示“远离、置身事外”，整句意为“他们两位绝不会长久地置身于（激战）之外”。