- 底本
- Homer. The Odyssey, Volume 1-2. Murray, A. T. (Augustus Taber), editor. London: William Heinmann; New York: G.P. Putnam's Sons, 1919.
- 翻译
- AI 生成（gemini-3.5-flash） — 机器翻译，可能包含错误
- 语言
- 日本語 · English · 简体中文 · 한국어
- CTS URN
- urn:cts:greekLit:tlg0012.tlg002.humanitext-grc2:15.145-15.214
- 输出
- Humanitext Reader · reader.humanitext.ai · 2026-09-20
特勒马科斯与佩西斯特拉托斯离开斯巴达踏上归途。途中出现老鹰攫大鹅的吉兆，海伦将其解读为奥德修斯即将归国复仇。抵达皮洛斯附近后，特勒马科斯为免受内斯托尔的热情挽留而耽搁行程，请求佩西斯特拉托斯直接送他回船，后者欣然相助使其迅速做好启航准备。
ἵππους τε ζεύγνυντʼ ἀνά θʼ ἅρματα ποικίλʼ ἔβαινον,
他们套上马匹，登上了彩绘的战车，
ἐκ δʼ ἔλασαν προθύροιο καὶ αἰθούσης ἐριδούπου.
驱车驶出了前庭和发出宏大回响的廊檐。
τοὺς δὲ μετʼ Ἀτρεΐδης ἔκιε ξανθὸς Μενέλαος,
金发梅内劳斯，阿特柔斯之子跟在他们后面走去，
οἶνον ἔχων ἐν χειρὶ μελίφρονα δεξιτερῆφι,
他右手端着蜜甜如心的美酒，
ἐν δέπαϊ χρυσέῳ, ὄφρα λείψαντε κιοίτην1.
盛在黄金杯里，好让他们在启程前献祭奠酒。
στῆ δʼ ἵππων προπάροιθε, δεδισκόμενος δὲ προσηύδα·
他伫立在马匹前，举杯祝愿着对他们说道：
χαίρετον, ὦ κούρω, καὶ Νέστορι ποιμένι λαῶν
“二位年轻人，祝你们平安，也请代我向人民的牧者内斯托尔致意；
εἰπεῖν· ἦ γὰρ ἐμοί γε πατὴρ ὣς ἤπιος ἦεν,
因为当我们在特洛伊作战时，
ἧος ἐνὶ Τροίῃ πολεμίζομεν υἷες Ἀχαιῶν.
他对我就像父亲一样温和。”
τὸν δʼ αὖ Τηλέμαχος πεπνυμένος ἀντίον ηὔδα·
聪慧的特勒马科斯随之回答他说：
καὶ λίην κείνῳ γε, διοτρεφές, ὡς ἀγορεύεις,
“宙斯育佑的王啊，诚如你所说，我们一到那里，
πάντα τάδʼ ἐλθόντες καταλέξομεν· αἲ γὰρ ἐγὼν ὣς
就会向他悉数转达这一切；但愿我
νοστήσας Ἰθάκηνδε, κιχὼν Ὀδυσῆʼ ἐνὶ οἴκῳ,
在回到伊萨卡、在府邸中寻见奥德修斯时，
εἴποιμʼ2 ὡς παρὰ σεῖο τυχὼν φιλότητος ἁπάσης
也能对他诉说，我是如何在你这里得到了极其温厚的款待
ἔρχομαι, αὐτὰρ ἄγω κειμήλια πολλὰ καὶ ἐσθλά.
然后带着这么多精美贵重的珍宝归来。”
ὣς ἄρα οἱ εἰπόντι ἐπέπτατο δεξιὸς ὄρνις,
正当他说话时，一只大鸟飞过他们的右侧，
αἰετὸς ἀργὴν χῆνα φέρων ὀνύχεσσι πέλωρον,
那是一只老鹰，爪子里抓着一只巨大的白鹅，
ἥμερον ἐξ αὐλῆς· οἱ δʼ ἰΰζοντες ἕποντο
那是在庭院里驯养的；男人们和妇人们
ἀνέρες ἠδὲ γυναῖκες· ὁ δέ σφισιν ἐγγύθεν ἐλθὼν
大声呼喊着在后面追赶；而那鹰飞近他们身旁，
δεξιὸς ἤϊξε πρόσθʼ ἵππων· οἱ δὲ ἰδόντες
在马匹前方向右掠过；他们看见了
γήθησαν, καὶ πᾶσιν ἐνὶ φρεσὶ θυμὸς ἰάνθη.
都十分高兴，每个人的胸中都感到一阵欣喜。
τοῖσι δὲ Νεστορίδης Πεισίστρατος ἤρχετο μύθων·
内斯托尔之子佩西斯特拉托斯首先对他们开口说道：
φράζεο δή, Μενέλαε διοτρεφές, ὄρχαμε λαῶν,
“宙斯育佑的梅内劳斯，人民的领袖啊，请想一想，
ἢ νῶϊν τόδʼ ἔφηνε θεὸς τέρας ἦε σοὶ αὐτῷ3.
神示现这个兆头，是向我们两人还是向你自己？”
ὣς φάτο, μερμήριξε δʼ ἀρηΐφιλος Μενέλαος,
他这样说，而深受阿瑞斯喜爱的梅内劳斯陷入了沉思，
ὅππως οἱ κατὰ μοῖραν ὑποκρίναιτο νοήσας4.
思索着该如何顺理成章地给他解答。
τὸν δʼ Ἑλένη τανύπεπλος ὑποφθαμένη φάτο μῦθον·
然而，长袍曳地的海伦抢先一步开口说道：
κλῦτέ μευ· αὐτὰρ ἐγὼ μαντεύσομαι, ὡς ἐνὶ θυμῷ
“听我说，我要作预言，正如不死的神明
ἀθάνατοι βάλλουσι καὶ ὡς τελέεσθαι ὀΐω.
放入我心中的那样，也如我所认为的即将实现的那样。
ὡς ὅδε χῆνʼ ἥρπαξʼ ἀτιταλλομένην ἐνὶ οἴκῳ
就像这只鹰，离开了他繁育和成长所在的群山，
ἐλθὼν ἐξ ὄρεος, ὅθι οἱ γενεή τε τόκος τε,
飞来攫走了在这家里喂养的白鹅一样，
ὣς Ὀδυσεὺς κακὰ πολλὰ παθὼν καὶ πόλλʼ ἐπαληθεὶς
奥德修斯在历经磨难、四处漂泊之后，
οἴκαδε νοστήσει καὶ τίσεται· ἠὲ καὶ ἤδη
也终将回到家园，实施惩罚；或者他甚至已经
οἴκοι, ἀτὰρ μνηστῆρσι κακὸν πάντεσσι φυτεύει.
在家里，正为所有的求婚者策划着灾难。”
τὴν δʼ αὖ Τηλέμαχος πεπνυμένος ἀντίον ηὔδα·
聪慧的特勒马科斯随之回答他说：
οὕτω νῦν Ζεὺς θείη, ἐρίγδουπος πόσις Ἥρης·
“但愿赫拉那雷声隆隆的丈夫宙斯，现在就成全这一切；
τῷ κέν τοι καὶ κεῖθι θεῷ ὣς εὐχετοῴμην.
若是那样，即使在遥远的家乡，我也要把你当做神明来祈祷感激。”
ἦ καὶ ἐφʼ ἵπποιϊν μάστιν βάλεν· οἱ δὲ μάλʼ ὦκα
他说罢，用皮鞭抽打着双马；它们便极其迅猛地
ἤϊξαν πεδίονδε διὰ πτόλιος μεμαῶτες.
冲向平原，满怀斗志地穿过了城街。
οἱ δὲ πανημέριοι σεῖον ζυγὸν ἀμφὶς ἔχοντες.
它们整天拉扯着颈上的轭具，并肩向前。
δύσετό τʼ ἠέλιος σκιόωντό τε πᾶσαι ἀγυιαί·
太阳西沉，所有的街道都被阴影笼罩；
ἐς Φηρὰς δʼ ἵκοντο Διοκλῆος ποτὶ δῶμα,
他们来到了斐赖，在奥耳提洛科斯之子迪奥克勒斯的
υἱέος Ὀρτιλόχοιο, τὸν Ἀλφειὸς τέκε παῖδα.
府邸投宿，阿尔斐俄斯曾生育了这位后人。
ἔνθα δὲ νύκτʼ ἄεσαν ὁ δὲ τοῖς πὰρ ξείνια θῆκεν.
他们在那里安歇了一夜，主人给他们呈上了丰盛的款待。
ἦμος δʼ ἠριγένεια φάνη ῥοδοδάκτυλος Ἠώς,
当那清晨初升、玫瑰指尖的黎明女神现身时，
ἵππους τε ζεύγνυντʼ ἀνά θʼ ἅρματα ποικίλʼ ἔβαινον,
他们套上马匹，登上了彩绘的战车，
ἐκ δʼ ἔλασαν προθύροιο καὶ αἰθούσης ἐριδούπου·
驱车驶出了前庭和发出宏大回响的廊檐。
μάστιξεν δʼ ἐλάαν, τὼ δʼ οὐκ ἄκοντε πετέσθην.
他挥鞭催马，那一双骏马也毫无怨言地飞奔起来。
αἶψα δʼ ἔπειθʼ ἵκοντο Πύλου αἰπὺ πτολίεθρον·
转眼之间，他们便到达了皮洛斯那巍峨的城下；
καὶ τότε Τηλέμαχος προσεφώνεε Νέστορος υἱόν·
就在那时，特勒马科斯对内斯托尔之子说道：
Νεστορίδη, πῶς κέν μοι ὑποσχόμενος τελέσειας
“内斯托尔之子啊，你怎能向我承诺，并成全
μῦθον ἐμόν;5 ξεῖνοι δὲ διαμπερὲς εὐχόμεθʼ εἶναι
我的愿望呢？因我们先辈们的交情，我们已终生为友，
ἐκ πατέρων φιλότητος, ἀτὰρ καὶ ὁμήλικές εἰμεν·
而且我们俩年纪相仿；
ἥδε δʼ ὁδὸς καὶ μᾶλλον ὁμοφροσύνῃσιν ἐνήσει.
这趟旅程更会使我们在心灵上紧密相依。
μή με παρὲξ ἄγε νῆα, διοτρεφές, ἀλλὰ λίπʼ αὐτοῦ,
宙斯育佑的朋友啊，请不要带我越过我的船只，就在这里让我下车，
μή μʼ ὁ γέρων ἀέκοντα κατάσχῃ ᾧ ἐνὶ οἴκῳ
免得那老人一心想要款待我，违背我的意愿把我留在他家里；
ἱέμενος φιλέειν· ἐμὲ δὲ χρεὼ θᾶσσον ἱκέσθαι.
但我必须尽快归去。”
ὣς φάτο, Νεστορίδης δʼ ἄρʼ ἑῷ συμφράσσατο θυμῷ,
他这样说，内斯托尔之子便在心中思忖，
ὅππως οἱ κατὰ μοῖραν ὑποσχόμενος τελέσειεν.
如何成全他的托付。
ὧδε δέ οἱ φρονέοντι δοάσσατο κέρδιον εἶναι·
他思虑着，觉得这样办更为妥当：
στρέψʼ ἵππους ἐπὶ νῆα θοὴν καὶ θῖνα θαλάσσης,
他转过马头奔向那艘快船和海滩，
νηῒ δʼ ἐνὶ πρύμνῃ ἐξαίνυτο κάλλιμα δῶρα,
在船尾上卸下了梅内劳斯赠送给他的
ἐσθῆτα χρυσόν τε, τά οἱ Μενέλαος ἔδωκε·
精美礼物，那些华服与黄金；
καί μιν ἐποτρύνων ἔπεα πτερόεντα προσηύδα·
他催促着他，用长了翅膀的话语对他说道：
σπουδῇ νῦν ἀνάβαινε κέλευέ τε πάντας ἑταίρους,
“现在快些登船，并吩咐你的全体同伴，
πρὶν ἐμὲ οἴκαδʼ ἱκέσθαι ἀπαγγεῖλαί τε γέροντι.
在我回到家里向那老人禀报之前。
εὖ γὰρ ἐγὼ τόδε οἶδα κατὰ φρένα καὶ κατὰ θυμόν·
因为我心里非常清楚，我的灵府明白：
οἷος κείνου θυμὸς ὑπέρβιος, οὔ σε μεθήσει,
那老人的脾气过于执拗，他绝不肯放你走，
ἀλλʼ αὐτὸς καλέων δεῦρʼ εἴσεται, οὐδέ ἕ φημι
而是会亲自到这里来邀请你，而且我认为
ἂψ ἰέναι κενεόν· μάλα γὰρ κεχολώσεται ἔμπης.
他绝不会空手而归；因为无论如何他都会怒气冲天。”
- §15.149λείψαντε κιοίτην
该分词与动词均为双数形式（dual），指代特勒马科斯与佩西斯特拉托斯两人。连词 ὄφρα 引导目的状语从句（为了……），因主句动词（ἔκιε）为过去时，故从句使用希求法动词 κιοίτην（κίω 的现在时希求法第三人称双数）。分词 λείψαντε（λείβω 的不定过去时主动分词、主格双数阳性）表示动作的先后顺序或伴随状况，译为“在献酒祭神之后（再行启程）”。
- §15.156αἲ γὰρ ἐγὼν ὣς ... εἴποιμʼ
表示愿望的语气词 αἲ γάρ（εἰ γάρ 的荷马方言等方言形式）后接独立的希求法动词 εἴποιμι，表达可实现的愿望（“但愿我能……”）。副词 ὣς（如此地）承接上文梅内劳斯的热情好客，并由接下来的 ὡς 从句（第158–159行）作进一步的具体阐述，即“但愿我能说：我已经……”。
- §15.168ἢ νῶϊν ... ἦε σοὶ αὐτῷ
该句引入了一个选择性的直接疑问句（ἢ... ἦε...“是向我们两个……还是向你自己……”）。νῶϊν 是第一人称双数与格形式，指代特勒马科斯与佩西斯特拉托斯两人（“向我们两个”）。这种直接并列间接思考内容的句式体现了荷马史诗的古朴特征，并在后文第170行中被间接疑问句 ὅππως... ὑποκρίναιτο 重新概括。
- §15.170ὅππως οἱ κατὰ μοῖραν ὑποκρίναιτο νοήσας
在间接疑问连词 ὅππως 引导的从句中，因主句动词（μερμήριξε）为过去时，故使用希求法动词 ὑποκρίναιτο。此处的与格代词 οἱ 并非指代主语梅内劳斯自身（间接反身），而是作为第三人称单数与格，指代提出问题的佩西斯特拉托斯（“向他（解答）”），这是最自然的解读。
- §15.195πῶς κέν μοι ὑποσχόμενος τελέσειας μῦθον ἐμόν;
短语 πῶς κεν 连用希求法动词（τελέσειας）用于表达客气或委婉的请求（“你怎能……成全我呢？”）。分词 ὑποσχόμενος（ὑπισχνέομαι 的不定过去时中间态分词、主格单数阳性）表示主要动作之前的前提或手段，意为“在承诺之后（成全我的请求）”。