逃抵伊萨卡与对尤迈奥斯的立誓提议｜《奥德赛》§14.336-14.401（荷马）希腊语原文与中文翻译

ἔνθʼ ὅ γέ μʼ ἠνώγει πέμψαι βασιλῆϊ Ἀκάστῳ

在那里，他命令他们把我送往阿卡斯托斯国王那里，

ἐνδυκέως· τοῖσιν δὲ κακὴ φρεσὶν ἥνδανε βουλὴ

恳切地；但在他们的心中，关于我的一个邪恶阴谋却令他们满意，

ἀμφʼ ἐμοί, ὄφρʼ ἔτι πάγχυ δύης ἐπὶ πῆμα γενοίμην¹.

好让我依然落入极度的痛苦灾难之中。

ἀλλʼ ὅτε γαίης πολλὸν ἀπέπλω ποντοπόρος νηῦς,

但当远洋的船只航行到远离陆地的地方时，

αὐτίκα δούλιον ἦμαρ ἐμοὶ περιμηχανόωντο.

他们便立刻开始为我谋划奴役的命运。

ἐκ μέν με χλαῖνάν τε χιτῶνά τε εἵματʼ ἔδυσαν,

他们剥去了我身上的斗篷和外衣作为衣物，

ἀμφὶ δέ μοι ῥάκος ἄλλο κακὸν βάλον ἠδὲ χιτῶνα,

却把另一件破烂的破布和外衣披在我身上，

ῥωγαλέα, τὰ καὶ αὐτὸς ἐν ὀφθαλμοῖσιν ὅρηαι²·

那是撕裂的，你亲眼也能看到它们。

ἑσπέριοι δʼ Ἰθάκης εὐδειέλου ἔργʼ ἀφίκοντο.

黄昏时分，他们到达了阳光充足的伊萨卡的耕地。

ἔνθʼ ἐμὲ μὲν κατέδησαν ἐϋσσέλμῳ ἐνὶ νηῒ

在那里，他们把我紧紧地绑在甲板整齐的船舱内，

ὅπλῳ ἐϋστρεφέϊ στερεῶς, αὐτοὶ δʼ ἀποβάντες

用一根拧得很紧的绳索。他们自己则走下船去，

ἐσσυμένως παρὰ θῖνα θαλάσσης δόρπον ἕλοντο.

急急忙忙地在海滩上吃起了晚餐。

αὐτὰρ ἐμοὶ δεσμὸν μὲν ἀνέγναμψαν θεοὶ αὐτοὶ

但对于我，神明们亲自解开了我的绳索，

ῥηϊδίως· κεφαλῇ δὲ κατὰ ῥάκος ἀμφικαλύψας,

轻易地；我用破布把头蒙上，

ξεστὸν ἐφόλκαιον καταβὰς ἐπέλασσα θαλάσσῃ

顺着光滑的舵柄爬下，让我的胸膛贴近了

στῆθος, ἔπειτα δὲ χερσὶ διήρεσσʼ ἀμφοτέρῃσι

海面，接着我用双手像划桨一样

νηχόμενος, μάλα δʼ ὦκα θύρηθʼ ἔα³ ἀμφὶς ἐκείνων.

游泳，极快地，我就脱离了他们，到了他们视野之外。

ἔνθʼ ἀναβάς, ὅθι τε δρίος ἦν πολυανθέος ὕλης,

在那里我登上了岸，在一处开满鲜花的茂密树林里，

κείμην πεπτηώς. οἱ δὲ μεγάλα στενάχοντες

我蜷缩着躺下。他们大声叹息着

φοίτων· ἀλλʼ οὐ γάρ σφιν ἐφαίνετο κέρδιον εἶναι

四处搜寻；但由于对他们而言，继续搜寻

μαίεσθαι προτέρω, τοὶ μὲν πάλιν αὖτις ἔβαινον

似乎已不再划算，于是他们再次折返，

νηὸς ἔπι γλαφυρῆς· ἐμὲ δʼ ἔκρυψαν θεοὶ αὐτοὶ

登上了他们那空心的船只。而神明们亲自把我隐蔽起来，

ῥηϊδίως, καί με σταθμῷ ἐπέλασσαν ἄγοντες

轻易地，并将我带到了一个聪明人的住处，

ἀνδρὸς ἐπισταμένου· ἔτι γάρ νύ μοι αἶσα βιῶναι.

让我得以接近他；因为我的命运仍是要活下去。

τὸν δʼ ἀπαμειβόμενος προσέφης, Εὔμαιε συβῶτα·

你，猪倌尤迈奥斯，回答他并说道：

ἆ δειλὲ ξείνων, ἦ μοι μάλα θυμὸν ὄρινας

尤迈奥斯：“啊，可怜的客人，你真的深深地打动了我的心，

ταῦτα ἕκαστα λέγων, ὅσα δὴ πάθες ἠδʼ ὅσʼ ἀλήθης.

讲述着这每一件事情，关于你遭受了多少痛苦，流浪了多少地方。

ἀλλὰ τά γʼ οὐ κατὰ κόσμον ὀΐομαι, οὐδέ με πείσεις

但这些事情，我认为并不符合事实，你无法说服我，

εἰπὼν ἀμφʼ Ὀδυσῆϊ· τί σε χρὴ τοῖον ἐόντα

通过谈论奥德修斯。你这样一个身份的人，何必

μαψιδίως ψεύδεσθαι⁴; ἐγὼ δʼ εὖ οἶδα καὶ αὐτὸς

白白地撒谎呢？我自己也深知

νόστον ἐμοῖο ἄνακτος, ὅ τʼ ἤχθετο πᾶσι θεοῖσι

我主人的归途，他已经完全被所有的神明所痛恨，

πάγχυ μάλʼ, ὅττι μιν οὔ τι μετὰ Τρώεσσι δάμασσαν

因为神明们既没有让他在特洛伊人中间毁灭，

ἠὲ φίλων ἐν χερσίν, ἐπεὶ πόλεμον τολύπευσε.

也没有在他结束战争后，死在亲友们的怀抱里。

τῷ κέν οἱ τύμβον μὲν ἐποίησαν⁵ Παναχαιοί,

如果是那样，全体阿开亚人必定会为他修筑坟墓，

ἠδέ κε καὶ ᾧ παιδὶ μέγα κλέος ἤρατʼ ὀπίσσω

此后也定会给他的儿子赢得巨大的名望。

νῦν δέ μιν ἀκλειῶς ἅρπυιαι ἀνηρείψαντο.

但如今，哈耳庇厄们已经无声无息地将他劫走。

αὐτὰρ ἐγὼ παρʼ ὕεσσιν ἀπότροπος· οὐδὲ πόλινδε

而我只能远离人群，与猪群作伴；我不会去往

ἔρχομαι, εἰ μή πού τι περίφρων Πηνελόπεια

城里，除非聪慧的潘妮洛佩

ἐλθέμεν ὀτρύνῃσιν⁶, ὅτʼ ἀγγελίη ποθὲν ἔλθῃ.

催促我去，当有消息从某处传来的时候。

ἀλλʼ οἱ μὲν τὰ ἕκαστα παρήμενοι ἐξερέουσιν,

但留在那里的那些人却坐在那里，一件事一件事地盘问，

ἠμὲν οἳ ἄχνυνται δὴν οἰχομένοιο ἄνακτος,

无论是那些为长期离去的主人感到忧伤的人，

ἠδʼ οἳ χαίρουσιν βίοτον νήποινον ἔδοντες·

还是那些因白白吃喝财产而感到高兴的人。

ἀλλʼ ἐμοὶ οὐ φίλον ἐστὶ μεταλλῆσαι καὶ ἐρέσθαι,

但对我而言，探问和盘查并不是一件乐事，

ἐξ οὗ δή μʼ Αἰτωλὸς ἀνὴρ ἐξήπαφε μύθῳ,

自从那个埃托利亚人用话语欺骗了我之后，

ὅς ῥʼ ἄνδρα κτείνας, πολλὴν ἐπὶ γαῖαν ἀληθείς,

他杀了一个人，在流浪了许多土地之后，

ἦλθεν ἐμὰ πρὸς δώματʼ· ἐγὼ δέ μιν ἀμφαγάπαζον.

来到了我的住所；我温情地款待了他。

φῆ δέ μιν ἐν Κρήτεσσι παρʼ Ἰδομενῆϊ ἰδέσθαι

他声称在克里特人的土地上，在伊多梅纽斯那里见到了奥德修斯，

νῆας ἀκειόμενον, τάς οἱ ξυνέαξαν ἄελλαι·

正在修理他的那些被暴风雨击碎的船只；

καὶ φάτʼ ἐλεύσεσθαι ἢ ἐς θέρος ἢ ἐς ὀπώρην,

并且说他将要在夏天或者秋天回来，

πολλὰ χρήματʼ ἄγοντα, σὺν ἀντιθέοις ἑτάροισι.

带着许多财物，与他那些如神般的同伴们一起。

καὶ σύ, γέρον πολυπενθές, ἐπεί σέ μοι ἤγαγε δαίμων,

而你，备受折磨的老人，既然神明把你带到了我这里，

μήτε τί μοι ψεύδεσσι χαρίζεο μήτε τι θέλγε·

请既不要用谎言来取悦我，也不要以此来迷惑我；

οὐ γὰρ τοὔνεκʼ ἐγώ σʼ αἰδέσσομαι οὐδὲ φιλήσω,

因为我绝不会因此而敬重你或款待你，

ἀλλὰ Δία ξένιον δείσας αὐτόν τʼ ἐλεαίρων.

而只是因为敬畏客神宙斯，并且怜悯你本人。”

τὸν δʼ ἀπαμειβόμενος προσέφη πολύμητις Ὀδυσσεύς

足智多谋的奥德修斯回答他并说道：

ἦ μάλα τίς τοι θυμὸς ἐνὶ στήθεσσιν ἄπιστος,

奥德修斯：“你胸中的那颗心确实非常不愿相信人，

οἷόν σʼ οὐδʼ ὀμόσας περ ἐπήγαγον οὐδέ σε πείθω.

以至于我即使起誓也无法打动你，无法说服你。

ἀλλʼ ἄγε νῦν ῥήτρην ποιησόμεθʼ· αὐτὰρ ὄπισθε

但是，来吧，现在我们来订立一个契约；此后

μάρτυροι ἀμφοτέροισι θεοί, τοὶ Ὄλυμπον ἔχουσιν.

居于奥林匹斯的神明将作为我们双方的见证人。

εἰ μέν κεν νοστήσῃ ἄναξ τεὸς ἐς τόδε δῶμα,

如果你的主人确实回到了这座宅邸，

ἕσσας με χλαῖνάν τε χιτῶνά τε εἵματα πέμψαι

你就给我披上斗篷和外衣，把我送往

Δουλίχιόνδʼ ἰέναι, ὅθι μοι φίλον ἔπλετο θυμῷ·

杜利基翁去，那是我心中所向往的地方；

εἰ δέ κε μὴ ἔλθῃσιν ἄναξ τεὸς ὡς ἀγορεύω,

但如果你的主人没有像我所说的那样回来，

δμῶας ἐπισσεύας βαλέειν μεγάλης κατὰ πέτρης,

你就指使你的仆人们把我从高耸的岩石上推下去，

ὄφρα καὶ ἄλλος πτωχὸς ἀλεύεται ἠπεροπεύειν.

好让其他的乞丐也引以为戒，不敢再行欺骗。”

τὸν δʼ ἀπαμειβόμενος προσεφώνεε δῖος ὑφορβός·

高贵的猪倌回答他并说道：

语法注6 条

14.338γενοίμην
连词 ὄφra 引导目的从句，由于主句动词为过去时（ἥνδανε），因此目的从句中使用了希求法动词 γενοίμην。
14.343ὅρηαι
动词 ὁράω 的第二人称单数现在直说法语态中动/被动形式。这是荷马史诗中的方言形式，相当于雅典方言中的 ὁρᾷ。
14.352ἔα
动词 εἰμί（是、在）的第一人称单数未完成过去时直说法语态形式 ἔα，与副词 θύρηθε（在户外、在外）连用，表示“我已处于他们无法企及的外界”。
14.364τί σε χρὴ τοῖον ἐόντα / μαψιδίως ψεύδεσθαι
无人称动词 χρή 与宾格主语（σε）及不定式（ψεύδεσθαι）连用。疑问代词的中性宾格 τί 在此作副词，表示“为什么”；而 τοῖον ἐόντα 作宾格主语 σε 的述语性同位语（意为“既然你是如此处境之人”）。
14.369τῷ κέν οἱ τύμβον μὲν ἐποίησαν
语气词 κ源（相当于 ἄν）与直说法语态过去时（ἐποίησαν）连用，构成过去相反虚拟条件句的结句，表示“若是那样，他们本会为他修筑坟墓”。
14.373εἰ μή πού τι περίφρων Πηνελόπεια / ἐλθέμεν ὀτρύνῃσιν
条件连词 εἰ 与第三人称单数虚拟式 ὀτρύνῃσιν（ὀτρύνῃ 的荷马方言形式）连用，引导一个表示未来可能性或一般性假设的否定条件从句（“除非……”），承接主句的否定表述。

模型：gemini-3.5-flashurn:cts:greekLit:tlg0012.tlg002.humanitext-grc2:14.336-14.401