流落塞斯普罗蒂亚与奥德修斯的下落｜《奥德赛》§14.269-14.335（荷马）希腊语原文与中文翻译

φύζαν ἐμοῖς ἑτάροισι κακὴν βάλεν, οὐδέ τις ἔτλη

宙斯将可怕的败退抛给了我的同伴们，没有人敢于

μεῖναι ἐναντίβιον· περὶ γὰρ κακὰ πάντοθεν ἔστη.

迎敌并坚守阵地；因为灾祸已从四面八方包围过来。

ἔνθʼ ἡμέων πολλοὺς μὲν ἀπέκτανον ὀξέϊ χαλκῷ,

在那里，他们用锋利的青铜杀死了我们中的许多人，

τοὺς δʼ ἄναγον ζωούς, σφίσιν ἐργάζεσθαι ἀνάγκῃ.

并把其余活口带走，强迫他们做苦工。

αὐτὰρ ἐμοὶ Ζεὺς αὐτὸς ἐνὶ φρεσὶν ὧδε νόημα

然而，宙斯亲自把这样一个念头放入了我的心中——

ποίησʼ—ὡς ὄφελον θανέειν¹ καὶ πότμον ἐπισπεῖν

——我真该当时死掉并去迎合我的命运，

αὐτοῦ ἐν Αἰγύπτῳ· ἔτι γάρ νύ με πῆμʼ ὑπέδεκτο—

就在那埃及；因为直到现在痛苦依然在等待着我——

αὐτίκʼ ἀπὸ κρατὸς κυνέην εὔτυκτον ἔθηκα

我立刻从头上脱下了精制的头盔，

καὶ σάκος ὤμοιϊν, δόρυ δʼ ἔκβαλον ἔκτοσε χειρός·

卸下了肩上的盾牌，并将长矛从手中扔在一旁。

αὐτὰρ ἐγὼ βασιλῆος ἐναντίον ἤλυθον ἵππων

然后，我走到国王的战车马匹前，

καὶ κύσα γούναθʼ ἑλών· ὁδʼ ἐρύσατο καί μʼ ἐλέησεν,

抱住并亲吻了他的双膝；他救了我并怜悯我，

ἐς δίφρον δέ μʼ ἕσας ἄγεν οἴκαδε δάκρυ χέοντα.

让我坐上他的战车，带着流泪的我回到家里。

ἦ μέν μοι μάλα πολλοὶ ἐπήϊσσον μελίῃσιν,

的确，有非常多的人手持白蜡木矛向我冲来，

ἱέμενοι κτεῖναι—δὴ γὰρ κεχολώατο λίην—

渴望杀死我——因为他们确实愤怒到了极点——

ἀλλʼ ἀπὸ κεῖνος ἔρυκε², Διὸς δʼ ὠπίζετο μῆνιν

但他将他们挡开，对宙斯的愤怒心存敬畏，

ξεινίου, ὅς τε μάλιστα νεμεσσᾶται κακὰ ἔργα.

那是庇护外邦人的宙斯之怒，他最憎恶恶行。

ἔνθα μὲν ἑπτάετες μένον αὐτόθι, πολλὰ δʼ ἄγειρα

我在那里待了七年，积聚了许多

χρήματʼ ἀνʼ Αἰγυπτίους ἄνδρας· δίδοσαν γὰρ ἅπαντες.

财物，从埃及人中间；因为所有人都给予我。

ἀλλʼ ὅτε δὴ ὄγδοόν μοι ἐπιπλόμενον ἔτος ἦλθεν,

但当第八个循环往复的年份终于来到时，

δὴ τότε Φοῖνιξ ἦλθεν ἀνὴρ ἀπατήλια εἰδώς,

就在那时，来了一个懂得各种欺诈伎俩的腓尼基人，

τρώκτης, ὃς δὴ πολλὰ κάκʼ ἀνθρώποισιν ἐώργει·

一个贪婪的恶棍，他早已对人们作了许多恶。

ὅς μʼ ἄγε παρπεπιθὼν ᾗσι φρεσίν, ὄφρʼ ἱκόμεσθα

他用花言巧语说服了我的心灵，把我带走，直到我们到达了

Φοινίκην, ὅθι τοῦ γε δόμοι καὶ κτήματʼ ἔκειτο.

腓尼基，那是他的房屋和财产所在之地。

ἔνθα παρʼ αὐτῷ μεῖνα τελεσφόρον εἰς ἐνιαυτόν.

我在那里和他一起住满了一个整年。

ἀλλʼ ὅτε δὴ μῆνές τε καὶ ἡμέραι ἐξετελεῦντο

但当月份和日子终于都满期时，

ἄψ περιτελλομένου ἔτεος καὶ ἐπήλυθον ὧραι,

年份又一次周而复始，季节来临，

ἐς Λιβύην μʼ ἐπὶ νηὸς ἐέσσατο ποντοπόροιο

他骗我登上了一艘远洋的船只去往利比亚，

ψεύδεα βουλεύσας, ἵνα οἱ σὺν φόρτον ἄγοιμι³,

策划了谎言，假装是要我与他一同运载货物，

κεῖθι δέ μʼ ὡς περάσειε καὶ ἄσπετον ὦνον ἕλοιτο.

实际上却是要在那里把我卖掉，捞取一笔巨款。

τῷ ἑπόμην ἐπὶ νηός, ὀϊόμενός περ, ἀνάγκῃ.

我虽然心怀怀疑，但迫于无奈，还是乘船跟随了他。

ἡ δʼ ἔθεεν Βορέῃ ἀνέμῳ ἀκραέϊ καλῷ,

船顺着强劲而美妙的北风疾驰，

μέσσον ὑπὲρ Κρήτης· Ζεὺς δέ σφισι μήδετʼ ὄλεθρον.

从克里特岛上空的中部海域掠过；然而宙斯却在为他们策划着毁灭。

ἀλλʼ ὅτε δὴ Κρήτην μὲν ἐλείπομεν, οὐδέ τις ἄλλη

但当我们已经把克里特岛抛在身后，没有其他

φαίνετο γαιάων, ἀλλʼ οὐρανὸς ἠδὲ θάλασσα,

陆地显现，只有天空和海洋的时候，

δὴ τότε κυανέην νεφέλην ἔστησε Κρονίων

就在那时，克罗诺斯之子将一团乌云降下，

νηὸς ὕπερ γλαφυρῆς, ἤχλυσε δὲ πόντος ὑπʼ αὐτῆς.

笼罩在空心的船只上方，大海在它之下变暗。

Ζεὺς δʼ ἄμυδις βρόντησε καὶ ἔμβαλε νηῒ κεραυνόν·

宙斯同时雷声大作，将霹雳打向船只；

ἡ δʼ ἐλελίχθη πᾶσα Διὸς πληγεῖσα κεραυνῷ,

整艘船在宙斯雷霆的打击下剧烈旋转，

ἐν δὲ θεείου πλῆτο· πέσον δʼ ἐκ νηὸς ἅπαντες.

并充满了硫磺的气味；所有人均从船上坠落。

οἱ δὲ κορώνῃσιν ἴκελοι περὶ νῆα μέλαιναν

他们像海鸦一样，围绕着黑色的船，

κύμασιν ἐμφορέοντο· θεὸς δʼ ἀποαίνυτο νόστον.

在波浪中漂浮起伏；神明夺走了他们的归途。

αὐτὰρ ἐμοὶ Ζεὺς αὐτός, ἔχοντί περ ἄλγεα θυμῷ,

然而，宙斯亲自把，尽管我心中满怀痛苦，

ἱστὸν ἀμαιμάκετον νηὸς κυανοπρῴροιο

青黑色船头的船只上巨大的桅杆

ἐν χείρεσσιν ἔθηκεν, ὅπως ἔτι πῆμα φύγοιμι.

放到了我的手里，好让我能再次逃离灾难。

τῷ ῥα περιπλεχθεὶς φερόμην ὀλοοῖς ἀνέμοισιν.

我紧紧抱住桅杆，任凭毁灭性的狂风吹送。

ἐννῆμαρ φερόμην, δεκάτῃ δέ με νυκτὶ μελαίνῃ

我被漂送了九天，在第十个漆黑的夜晚，

γαίῃ Θεσπρωτῶν πέλασεν μέγα κῦμα κυλίνδον.

巨大的翻滚波浪将我推向了塞斯普罗蒂亚人的土地。

ἔνθα με Θεσπρωτῶν βασιλεὺς ἐκομίσσατο Φείδων

在那里，塞斯普罗蒂亚人的国王斐冬接待了我，

ἥρως ἀπριάτην· τοῦ γὰρ φίλος υἱὸς ἐπελθὼν

这位英雄慷慨无私；因为他亲爱的儿子前来，

αἴθρῳ καὶ καμάτῳ δεδμημένον ἦγεν ἐς οἶκον,

将因寒冷和疲惫而屈服的我带回了家中，

χειρὸς ἀναστήσας, ὄφρʼ ἵκετο δώματα πατρός·

用手将我扶起，直到到达他父亲的宅邸；

ἀμφὶ δέ με χλαῖνάν τε χιτῶνά τε εἵματα ἕσσεν.

并给我披上了斗篷和外套作为衣服。

ἔνθʼ Ὀδυσῆος ἐγὼ πυθόμην· κεῖνος γὰρ ἔφασκε

在那里，我听闻了奥德修斯的消息；因为国王说，

ξεινίσαι ἠδὲ φιλῆσαι ἰόντʼ ἐς πατρίδα γαῖαν,

他曾款待并礼遇了正返回亲爱祖国的奥德修斯，

καί μοι κτήματʼ ἔδειξεν ὅσα ξυναγείρατʼ Ὀδυσσεύς,

还给我展示了奥德修斯收集的所有财产，

χαλκόν τε χρυσόν τε πολύκμητόν τε σίδηρον.

青铜、黄金以及苦心打磨的铁器。

καί νύ ἐς δεκάτην γενεὴν ἕτερόν γʼ ἔτι βόσκοι⁴·

那些财物确实足够养活另一个人直到第十代；

τόσσα οἱ ἐν μεγάροις κειμήλια κεῖτο ἄνακτος.

在这位君主的殿堂里存放着如此多的奇珍异宝。

τὸν δʼ ἐς Δωδώνην φάτο βήμεναι⁵, ὄφρα θεοῖο

而奥德修斯，国王说他已经去了多多纳，为了从神明的

ἐκ δρυὸς ὑψικόμοιο Διὸς βουλὴν ἐπακούσαι,

高大茂密的橡树中，聆听宙斯的心意，

ὅππως νοστήσειʼ Ἰθάκης ἐς πίονα δῆμον

探讨他该如何返回伊萨卡的肥沃疆土，

ἤδη δὴν ἀπεών, ἢ ἀμφαδὸν ἦε κρυφηδόν.

他已经离开了很久，究竟该公开回国还是秘密回国。

ὤμοσε δὲ πρὸς ἔμʼ αὐτόν, ἀποσπένδων ἐνὶ οἴκῳ,

他在家殿中献祭奠酒时，对我自己起誓说，

νῆα κατειρύσθαι καὶ ἐπαρτέας ἔμμεν ἑταίρους,

船已下水，同伴们也已准备就绪，

οἳ δή μιν πέμψουσι φίλην ἐς πατρίδα γαῖαν.

他们必将护送他回到亲爱的祖国土地。

ἀλλʼ ἐμὲ πρὶν ἀπέπεμψε· τύχησε γὰρ ἐρχομένη νηῦς

但他先将我送走了；因为正巧有一艘船出发，

ἀνδρῶν Θεσπρωτῶν ἐς Δουλίχιον πολύπυρον.

那是塞斯普罗蒂亚人的船，前往盛产麦子的杜利基翁。

语法注5 条

14.274ὡς ὄφελον θανέειν
变位动词 ὄφελον（此处为第一人称单数）与不定式 θανέειν（不定过去时主动语态）结合，表示过去未能实现的愿望。
14.283ἀπὸ κεῖνος ἔρυκε
复合动词 ἀπερύκω（阻挡、驱离）中前缀 ἀπό 与动词主体 ἔρυκε 发生分离（tmesis）的现象，指示代名词 κεῖνος 插在两者之间。
14.296ἵνα οἱ σὺν φόρτον ἄγοιμι
由表示目的的连词 ἵνα 引导的从句中，由于主句动词为过去时态（ἐέσσατο），因而使用了过去希求法动词 ἄγοιμι（用于副时态序列）。
14.325βόσκοι
在不带助词 ἄν 的情况下使用的潜在希求法（potential optative）。主语是前文提到的财产（κτήματα），表示“这些财富甚至能养活另一个人直到第十代”的潜在可能性。
14.327βήμεναι
动词 βαίνω 的强变化不定过去时主动语态不定式的荷马式及爱奥尼亚/爱奥利斯诗歌方言变体，相当于雅典方言中的 βῆναι。

模型：gemini-3.5-flashurn:cts:greekLit:tlg0012.tlg002.humanitext-grc2:14.269-14.335