自称克里特人的虚构身世与埃及远征｜《奥德赛》§14.200-14.268（荷马）希腊语原文与中文翻译

ἀνέρος ἀφνειοῖο πάϊς· πολλοὶ δὲ καὶ ἄλλοι

我是一个富人的儿子。在我父亲的宅邸里，还有许多

υἱέες ἐν μεγάρῳ ἠμὲν τράφεν ἠδʼ ἐγένοντο

其他的儿子出生并被抚养长大，

γνήσιοι ἐξ ἀλόχου· ἐμὲ δʼ ὠνητὴ τέκε μήτηρ

他们是他与本妻所生的嫡子。但生我的是一个买来的母亲，

παλλακίς, ἀλλά με ἶσον ἰθαιγενέεσσιν ἐτίμα

一个妾；然而，他对待我却与嫡子平等，

Κάστωρ Ὑλακίδης, τοῦ ἐγὼ γένος εὔχομαι εἶναι¹

许拉克斯之子卡斯托尔，我自认是他的后代，

ὃς τότʼ ἐνὶ Κρήτεσσι θεὸς ὣς τίετο δήμῳ

他在当时的克里特人中，因其繁荣、

ὄλβῳ τε πλούτῳ τε καὶ υἱάσι κυδαλίμοισιν.

财富和光荣的儿子们，而被民众像神一样敬重。

ἀλλʼ ἦ τοι τὸν κῆρες ἔβαν θανάτοιο φέρουσαι

但是，死亡的命运女神们确实带走了他，

εἰς Ἀΐδαο δόμους· τοὶ δὲ ζωὴν ἐδάσαντο

送往哈得斯的府邸；而那些心高气傲的儿子们

παῖδες ὑπέρθυμοι καὶ ἐπὶ κλήρους ἐβάλοντο,

瓜分了他的财产并进行了抽签，

αὐτὰρ ἐμοὶ μάλα παῦρα δόσαν καὶ οἰκίʼ ἔνειμαν.

但他们分给我的极少，只分配了一处住所。

ἠγαγόμην δὲ γυναῖκα πολυκλήρων ἀνθρώπων

即便如此，我还是娶了拥有许多田产之人的女儿为妻，

εἵνεκʼ ἐμῆς ἀρετῆς, ἐπεὶ οὐκ ἀποφώλιος ἦα

这凭着我的勇气，因为我并非无用之辈，

οὐδὲ φυγοπτόλεμος· νῦν δʼ ἤδη πάντα λέλοιπεν

也不是战场上的懦夫。但现在这一切都已离我而去；

ἀλλʼ ἔμπης καλάμην γέ σʼ ὀΐομαι εἰσορόωντα

然而我想，即使你看着这残留的麦秆，

γιγνώσκειν²· ἦ γάρ με δύη ἔχει ἤλιθα πολλή.

也能认出昔日的景象，因为极大的苦难正缠绕着我。

ἦ μὲν δὴ θάρσος μοι Ἄρης τʼ ἔδοσαν καὶ Ἀθήνη

的确，阿雷斯和雅典娜赐予了我勇气

καὶ ῥηξηνορίην· ὁπότε κρίνοιμι³ λόχονδε

和突破敌阵的力量；每当我为了设伏而挑选

ἄνδρας ἀριστῆας, κακὰ δυσμενέεσσι φυτεύων,

最优秀的战士，图谋给敌人带来灾难时，

οὔ ποτέ μοι θάνατον προτιόσσετο θυμὸς ἀγήνωρ,

我那高傲的心从未预感到死亡，

ἀλλὰ πολὺ πρώτιστος ἐπάλμενος ἔγχει ἕλεσκον

相反，我总是远远地冲在最前面，用长枪

ἀνδρῶν δυσμενέων ὅ τέ μοι εἴξειε πόδεσσιν⁴.

刺杀那些在速度上向我屈服逃跑的敌兵。

τοῖος ἔα ἐν πολέμῳ· ἔργον δέ μοι οὐ φίλον ἔσκεν

在战争中我曾是这样的人。但农活并非我所喜，

οὐδʼ οἰκωφελίη, ἥ τε τρέφει ἀγλαὰ τέκνα,

能抚养出光荣子嗣的家务琐事也同样不是；

ἀλλά μοι αἰεὶ νῆες ἐπήρετμοι φίλαι ἦσαν

对我来说，心爱的总是那些配备了浆舵的船只、

καὶ πόλεμοι καὶ ἄκοντες ἐΰξεστοι καὶ ὀϊστοί,

战争、精磨的长枪和箭矢，

λυγρά, τά τʼ ἄλλοισίν γε καταριγηλὰ πέλονται.

这些在别人眼里是令人毛骨悚然的悲惨之物。

αὐτὰρ ἐμοὶ τὰ φίλʼ ἔσκε τά που θεὸς ἐν φρεσὶ θῆκεν·

但对我而言，这些却是心爱之物，大概是神明将其置入我的心中；

ἄλλος γάρ τʼ ἄλλοισιν ἀνὴρ ἐπιτέρπεται ἔργοις.

因为不同的人喜欢不同的工作。

πρὶν μὲν γὰρ Τροίης ἐπιβήμεναι υἷας Ἀχαιῶν

在阿开亚的子孙们踏上特洛伊的土地之前，

εἰνάκις ἀνδράσιν ἦρξα καὶ ὠκυπόροισι νέεσσιν

我曾九次率领战士和快速航行的船只，

ἄνδρας ἐς ἀλλοδαπούς, καί μοι μάλα τύγχανε πολλά.

远征异国之人，我得到了非常丰厚的战利品。

τῶν ἐξαιρεύμην μενοεικέα, πολλὰ δʼ ὀπίσσω

从中我挑选了合意的东西，之后又通过抽签

λάγχανον· αἶψα δὲ οἶκος ὀφέλλετο, καί ῥα ἔπειτα

分得了许多；我的家产迅速增加，随后

δεινός τʼ αἰδοῖός τε μετὰ Κρήτεσσι τετύγμην.

我在克里特人中变得令人敬畏且受人尊重。

ἀλλʼ ὅτε δὴ τήν γε στυγερὴν ὁδὸν εὐρύοπα Ζεὺς

但是，当声音远播的宙斯策划了那条令人憎恶的道路，

ἐφράσαθʼ, ἣ πολλῶν ἀνδρῶν ὑπὸ γούνατʼ ἔλυσε,

那条让许多人膝盖酥软的远征之路时，

δὴ τότʼ ἔμʼ ἤνωγον καὶ ἀγακλυτὸν Ἰδομενῆα

那时人们便催促我和名声显赫的伊多墨纽斯，

νήεσσʼ ἡγήσασθαι ἐς Ἴλιον· οὐδέ τι μῆχος

率领船队前往伊利翁；没有任何办法

ἦεν ἀνήνασθαι, χαλεπὴ δʼ ἔχε δήμου φῆμις.

可以拒绝，因为民众严厉的舆论束缚着我们。

ἔνθα μὲν εἰνάετες πολεμίζομεν υἷες Ἀχαιῶν,

我们在那里战斗了九年，阿开亚的子嗣们，

τῷ δεκάτῳ δὲ πόλιν Πριάμου πέρσαντες ἔβημεν

在第十年，我们攻破了普里阿摩斯的城市，

οἴκαδε σὺν νήεσσι, θεὸς δʼ ἐκέδασσεν Ἀχαιούς.

乘船踏上归途，而神明却使阿开亚人散落各处。

αὐτὰρ ἐμοὶ δειλῷ κακὰ μήδετο μητίετα Ζεύς·

然而，充满智谋的宙斯却为可怜的我策划了灾难；

μῆνα γὰρ οἶον ἔμεινα τεταρπόμενος τεκέεσσιν

因为我仅留在家中一个月，享受着孩子们、

κουριδίῃ τʼ ἀλόχῳ καὶ κτήμασιν· αὐτὰρ ἔπειτα

结发的妻子以及财产带来的快乐；但随后

Αἴγυπτόνδε με θυμὸς ἀνώγει ναυτίλλεσθαι,

我的心催促我驾船前往埃及，

νῆας ἐῢ στείλαντα σὺν ἀντιθέοις ἑτάροισιν.

同神一样的同伴们一起，把船只装备妥当。

ἐννέα νῆας στεῖλα, θοῶς δʼ ἐσαγείρατο λαός.

我装备了九艘船，人们迅速聚集起来。

ἑξῆμαρ μὲν ἔπειτα ἐμοὶ ἐρίηρες ἑταῖροι

随后的六天里，我那些忠诚的同伴们

δαίνυντʼ· αὐτὰρ ἐγὼν ἱερήϊα πολλὰ παρεῖχον

尽情宴饮；而我提供了许多祭品，

θεοῖσίν τε ῥέζειν αὐτοῖσί τε δαῖτα πένεσθαι.

既供奉神明，也供他们自己准备宴席。

ἑβδομάτῃ δʼ ἀναβάντες ἀπὸ Κρήτης εὐρείης

第七天，我们从宽广的克里特启航，

ἐπλέομεν Βορέῃ ἀνέμῳ⁵ ἀκραέϊ καλῷ

顺着强劲而美妙的北风航行，

ῥηϊδίως, ὡς εἴ τε κατὰ ῥόον· οὐδέ τις οὖν μοι

极其平稳，就像顺流而下一般；我的船只

νηῶν πημάνθη, ἀλλʼ ἀσκηθέες καὶ ἄνουσοι

没有一艘受损，我们都安然无恙、无病无灾地

ἥμεθα, τὰς δʼ ἄνεμός τε κυβερνῆταί τʼ ἴθυνον.

坐着，风和舵手们引导着它们直行。

πεμπταῖοι δʼ Αἴγυπτον ἐϋρρείτην ἱκόμεσθα,

第五天，我们到达了水流平缓的埃及，

στῆσα δʼ ἐν Αἰγύπτῳ ποταμῷ νέας ἀμφιελίσσας.

我把两舷弯曲的船只停泊在埃及河中。

ἔνθʼ ἦ τοι μὲν ἐγὼ κελόμην ἐρίηρας ἑταίρους

那时，我确实命令忠实的同伴们

αὐτοῦ πὰρ νήεσσι μένειν καὶ νῆας ἔρυσθαι,

留在船旁守卫船只，

ὀπτῆρας δὲ κατὰ σκοπιὰς ὤτρυνα νέεσθαι·

并催促哨兵去往瞭望台观察；

οἱ δʼ ὕβρει εἴξαντες, ἐπισπόμενοι μένεϊ σφῷ,

但他们放纵于骄横，听凭自己的血气，

αἶψα μάλʼ Αἰγυπτίων ἀνδρῶν περικαλλέας ἀγροὺς

立刻开始洗劫埃及人极其美丽的田野，

πόρθεον, ἐκ δὲ γυναῖκας ἄγον καὶ νήπια τέκνα,

抢走他们的妻子和幼儿，

αὐτούς τʼ ἔκτεινον· τάχα δʼ ἐς πόλιν ἵκετʼ ἀϋτή.

并杀害男人们；呼救声很快传到了城里。

οἱ δὲ βοῆς ἀΐοντες ἅμʼ ἠοῖ φαινομένηφιν

而他们听到呼喊，在黎明初现之时

ἦλθον· πλῆτο δὲ πᾶν πεδίον πεζῶν τε καὶ ἵππων

赶了过来；整个平原都挤满了步兵和骑兵，

χαλκοῦ τε στεροπῆς· ἐν δὲ Ζεὺς τερπικέραυνος

以及闪烁的青铜；喜悦雷电的宙斯在他们之中……

语法注5 条

14.204τοῦ ἐγὼ γένος εὔχομαι εἶναι
关系代词 τοῦ 是指 Castor 的属格，取决于不定式 εἶναι。γένος 既可作表语，也可作关系宾格（表示在血统方面），整句意为“我自认是他的后代”。
14.214καλάμην γέ σʼ ὀΐομαι εἰσορόωντα / γιγνώσκειν
主动词 ὀΐομαι 支配带不定式结构，其宾格主语为 σέ (σʼ)，现在分词 εἰσορόωντα 与该主语一致。名词 καλάμην（麦茬）用来比喻通过残存的痕迹推测过去的辉煌，作为 εἰσορόωντα 或 γιγνώσκειν 的直接宾语。
14.217ὁπότε κρίνοιμι
由关系副词 ὁπότε 引导的不带 ἄν 的希求法（optative），表示过去重复发生的动作（“每当我选择之时”）。
14.221ὅ τέ μοι εἴξειε πόδεσσιν
εἴξειε 是 εἴκω（退让、逃跑）的希求法。关系代词 ὅ 之后不带 ἄν 的希求法，表示过去重复发生或泛指的状况（“凡是向我退让逃跑的人”）。
14.253Βορέῃ ἀνέμῳ
与格 Βορέῃ ἀνέμῳ 用作工具或伴随与格，指航行时“在北风的帮助下”或“伴随着北风”。

模型：gemini-3.5-flashurn:cts:greekLit:tlg0012.tlg002.humanitext-grc2:14.200-14.268