抵达猪倌欧迈奥斯的住处并受到款待｜《奥德赛》§14.1-14.69（荷马）希腊语原文与中文翻译

αὐτὰρ ὁ ἐκ λιμένος προσέβη τρηχεῖαν ἀταρπὸν

然而他从港口沿着崎岖的小道走去，

χῶρον ἀνʼ ὑλήεντα διʼ ἄκριας, ᾗ οἱ Ἀθήνη

穿过郁郁葱葱的林地，越过山峦，走向雅典娜

πέφραδε δῖον ὑφορβόν, ὅ¹ οἱ βιότοιο μάλιστα

向他指明的那位高贵的猪倌。在高贵奥德修斯所得的众仆人中，

κήδετο οἰκήων, οὓς κτήσατο δῖος Ὀδυσσεύς.

他最关切主人的家产。

τὸν δʼ ἄρʼ ἐνὶ προδόμῳ εὗρʼ ἥμενον, ἔνθα οἱ αὐλὴ

他发现他正坐在前廊，那里的高大庭院

ὑψηλὴ δέδμητο, περισκέπτῳ ἐνὶ χώρῳ,

建在一处视野开阔的地方，

καλή τε μεγάλη τε, περίδρομος· ἥν ῥα συβώτης

既美丽又宽敞，四周环绕着通道；这是猪倌

αὐτὸς δείμαθʼ ὕεσσιν ἀποιχομένοιο ἄνακτος,

自己在主人离去后，为了猪群而建起的，

νόσφιν δεσποίνης καὶ Λαέρταο γέροντος,

瞒着女主人和年迈的拉埃尔特斯，

ῥυτοῖσιν λάεσσι καὶ ἐθρίγκωσεν ἀχέρδῳ·

用拉来的石头筑成，并用野梨树枝作了篱笆；

σταυροὺς δʼ ἐκτὸς ἔλασσε διαμπερὲς ἔνθα καὶ ἔνθα,

他还在外围到处打下木桩，一根接一根，

πυκνοὺς καὶ θαμέας, τὸ μέλαν δρυὸς ἀμφικεάσσας·

既密又多，这些木桩是他剖开黑橡树的树心做成的；

ἔντοσθεν δʼ αὐλῆς συφεοὺς δυοκαίδεκα ποίει

在庭院内，他建造了十二个紧挨着的猪圈，

πλησίον ἀλλήλων, εὐνὰς συσίν· ἐν δὲ ἑκάστῳ

作为猪只的卧榻；而在每一个圈里，

πεντήκοντα σύες χαμαιευνάδες ἐρχατόωντο,

都关着五十头躺在地上睡觉的繁殖用雌猪；

θήλειαι τοκάδες· τοὶ δʼ ἄρσενες ἐκτὸς ἴαυον,

而公猪们则在外面过夜，数量要少得多；

πολλὸν παυρότεροι· τοὺς γὰρ μινύθεσκον ἔδοντες

因为神一样的求婚者们通过食用它们来减少其数量，

ἀντίθεοι μνηστῆρες, ἐπεὶ προΐαλλε συβώτης

毕竟猪倌总是得送去

αἰεὶ ζατρεφέων σιάλων τὸν ἄριστον ἁπάντων·

那些育肥猪里最好的一头。

οἱ δὲ τριηκόσιοί τε καὶ ἑξήκοντα πέλοντο.

它们的数量是三百六十头。

πὰρ δὲ κύνες, θήρεσσιν ἐοικότες αἰὲν ἴαυον

在它们旁边，常有四只如同野兽般的狗一同宿夜，

τέσσαρες, οὓς ἔθρεψε συβώτης, ὄρχαμος ἀνδρῶν.

这些狗是由那堪称人类领袖的猪倌亲手喂养的。

αὐτὸς δʼ ἀμφὶ πόδεσσιν ἑοῖς ἀράρισκε πέδιλα,

他自己正裁剪着一张色泽优美的牛皮，

τάμνων δέρμα βόειον ἐϋχροές· οἱ δὲ δὴ ἄλλοι

往自己的双脚上套合着凉鞋；而其他的

ᾤχοντʼ ἄλλυδις ἄλλος ἅμʼ ἀγρομένοισι σύεσσιν,

三个伙计，已经各奔东西去放牧聚集的猪群了；

οἱ τρεῖς· τὸν δὲ τέταρτον ἀποπροέηκε πόλινδε

至于第四个，则是迫于无奈被派遣到城里去，

σῦν ἀγέμεν μνηστῆρσιν ὑπερφιάλοισιν ἀνάγκῃ,

给傲慢的求婚者送一头猪去，

ὄφρʼ ἱερεύσαντες κρειῶν κορεσαίατο θυμόν.

好让他们宰杀了用肉塞饱肚腹。

ἐξαπίνης δʼ Ὀδυσῆα ἴδον κύνες ὑλακόμωροι.

突然，那些以吠鸣为业的狗看见了奥德修斯，

οἱ μὲν κεκλήγοντες ἐπέδραμον· αὐτὰρ Ὀδυσσεὺς

它们狂吠着朝他冲了过来；但奥德修斯

ἕζετο κερδοσύνη, σκῆπτρον δέ οἱ ἔκπεσε χειρός.

机警地蹲了下来，手里的手杖也落在了地上。

ἔνθα κεν ᾧ πὰρ σταθμῷ ἀεικέλιον πάθεν ἄλγος·²

在那里，就在他自己的房舍旁，他本会遭受不堪的创痛，

ἀλλὰ συβώτης ὦκα ποσὶ κραιπνοῖσι μετασπὼν

幸而猪倌迈着疾速的步履紧追了过来，

ἔσσυτʼ ἀνὰ πρόθυρον, σκῦτος δέ οἱ ἔκπεσε χειρός.

穿过前门奔入，手中的皮革也落在了地上。

τοὺς μὲν ὁμοκλήσας σεῦεν κύνας ἄλλυδις ἄλλον

他向那些狗喝斥，投掷密集的石块，将它们赶得四处逃散，

πυκνῇσιν λιθάδεσσιν· ὁ δὲ προσέειπεν ἄνακτα·

然后对他的主人开口说道：

ὦ γέρον, ἦ ὀλίγου σε κύνες διεδηλήσαντο

“老人家，刚才那些狗差一点点就把你撕碎了，

ἐξαπίνης, καί κέν μοι ἐλεγχείην κατέχευας.

那样你可就让我蒙受耻辱了。

καὶ δέ μοι ἄλλα θεοὶ δόσαν ἄλγεά τε στοναχάς τε·

况且神明已经赐给了我其他的痛苦与叹息；

ἀντιθέου γὰρ ἄνακτος ὀδυρόμενος καὶ ἀχεύων

我坐在这里，为我那神一般的殿下哀悼和悲伤，

ἧμαι, ἄλλοισιν δὲ σύας σιάλους ἀτιτάλλω

却要把喂肥的猪养给别人

ἔδμεναι· αὐτὰρ κεῖνος ἐελδόμενός που ἐδωδῆς

去吃；而他，或许正渴望着食物，

πλάζετʼ ἐπʼ ἀλλοθρόων ἀνδρῶν δῆμόν τε πόλιν τε,

在异国他乡的土地和城市里流浪，

εἴ που ἔτι ζώει καὶ ὁρᾷ φάος ἠελίοιο.

如果他现在还活着，还能看见太阳的光芒。

ἀλλʼ ἕπεο, κλισίηνδʼ ἴομεν, γέρον, ὄφρα καὶ αὐτός,

不过，跟我来吧，老人家，我们到小屋里去，好让你

σίτου καὶ οἴνοιο κορεσσάμενος κατὰ θυμόν,

在吃饱喝足、心满意足之后，

εἴπῃς ὁππόθεν ἐσσὶ καὶ ὁππόσα κήδεʼ ἀνέτλης.

也讲讲你来自何方，又历经过多少磨难。”

ὣς εἰπὼν κλισίηνδʼ ἡγήσατο δῖος ὑφορβός,

这样说着，高贵的猪倌领路走向小屋，

εἷσεν δʼ εἰσαγαγών, ῥῶπας δʼ ὑπέχευε δασείας,

把他迎进去坐下，并在下面铺上了茂密的树枝，

ἐστόρεσεν δʼ ἐπὶ δέρμα ἰονθάδος ἀγρίου αἰγός,

又在上面铺了一张粗毛野山羊的皮，

αὐτοῦ ἐνεύναιον, μέγα καὶ δασύ. χαῖρε δʼ Ὀδυσσεὺς

那是他自己的卧具，既宽大又厚实。奥德修斯因

ὅττι μιν ὣς ὑπέδεκτο, ἔπος τʼ ἔφατʼ ἔκ τʼ ὀνόμαζεν·

他如此款待自己而感到高兴，便开口对他说道：

Ζεύς τοι δοίη, ξεῖνε, καὶ ἀθάνατοι θεοὶ ἄλλοι

“外乡人啊，愿宙斯和其他不朽的神明赐予你

ὅττι μάλιστʼ ἐθέλεις, ὅτι με πρόφρων ὑπέδεξο.

最渴望的一切，因为你如此热诚地款待了我。”

τὸν δʼ ἀπαμειβόμενος προσέφης, Εὔμαιε συβῶτα³·

猪倌欧迈奥斯啊，你回答他说道：

ξεῖνʼ, οὔ μοι θέμις ἔστʼ, οὐδʼ εἰ κακίων σέθεν ἔλθοι,

“外乡人啊，对我来说，哪怕来了一个比你还穷苦的人，

ξεῖνον ἀτιμῆσαι· πρὸς γὰρ Διός εἰσιν ἅπαντες

慢待外乡人也是不合天理的；因为所有的

ξεῖνοί τε πτωχοί τε· δόσις δʼ ὀλίγη τε φίλη τε

外乡人和乞丐都来自宙斯；我们的赠予虽少，

γίγνεται ἡμετέρη· ἡ γὰρ δμώων δίκη ἐστὶν

却代表着心意；因为这是仆人们的宿命，

αἰεὶ δειδιότων, ὅτʼ ἐπικρατέωσιν ἄνακτες

当年轻的主人们当权时，他们总是战战兢兢。

οἱ νέοι. ἦ γὰρ τοῦ γε θεοὶ κατὰ νόστον ἔδησαν,

的确，神明阻断了那个人的归途，

ὅς κεν ἔμʼ ἐνδυκέως ἐφίλει καὶ κτῆσιν ὄπασσεν⁴,

若非如此，他本会由衷地爱护我，并赐予我财产，

οἶκόν τε κλῆρόν τε πολυμνήστην τε γυναῖκα,

房屋、土地，以及有众多追求者的妻子，

οἷά τε ᾧ οἰκῆϊ ἄναξ εὔθυμος ἔδωκεν,

这些就像是一个温和的主人会赐予他那

ὅς οἱ πολλὰ κάμῃσι, θεὸς δʼ ἐπὶ ἔργον ἀέξῃ,

辛勤劳作、且神明使其工作昌盛的仆人的东西，

ὡς καὶ ἐμοὶ τόδε ἔργον ἀέξεται, ᾧ ἐπιμίμνω.

正如我的这份工作也同样昌盛，而我也一直坚守在这里。

τῷ κέ με πόλλʼ ὤνησεν ἄναξ, εἰ αὐτόθʼ ἐγήρα·

若是我的主人在这里变老，他本会赐予我许多福祉；

ἀλλʼ ὄλεθʼ—ὡς ὤφελλʼ Ἑλένης ἀπὸ φῦλον ὀλέσθαι

可是他已经死去了——但愿海伦的整个家族都彻底毁灭，

πρόχνυ, ἐπεὶ πολλῶν ἀνδρῶν ὑπὸ γούνατʼ ἔλυσε·

因为她让许多男人的双膝瘫软！”

语法注4 条

14.3ὅ
关系代名词阳性单数主格的古老形式（或用作关系词的指示代名词），指代先行词 `ὑφορβόν`（猪倌）。随后的 `βιότοιο`（财产、生计）是受动词 `κήδετο`（关切、照料）支配的属格。
14.32ἔνθα κεν ᾧ πὰρ σταθμῷ ἀεικέλιον πάθεν ἄλγος·
语气词 `κ印` 与直说语气过去时 `πάθεν` 相结合，表示过去反事实的条件，说明如果猪倌没有及时相助，奥德修斯就会当场遭受不堪的创痛。
14.55προσέφης, Εὔμαιε συβῶτα
叙事者使用第二人称单数形式 `προσέφης`（你说道）直接向角色说话的“顿呼（Apostrophe）”手法。这被视作荷马对欧迈奥斯这一角色所特有的亲近感与同情心的流露。
14.62ὅς κεν ἔμʼ ἐνδυκέως ἐφίλει καὶ κτῆσιν ὄπασσεν
语气词 `κεν` 与直说语气过去时（`ἐφίλει`, `ὄπασσεν`）连用，构成了表示与过去事实相反的虚拟结果从句。承接第61行的主句，其含意为：“如果主人能够归来，他本会由衷地爱护我并赐予我财产”。

模型：gemini-3.5-flashurn:cts:greekLit:tlg0012.tlg002.humanitext-grc2:14.1-14.69