- 底本
- Homer. The Odyssey, Volume 1-2. Murray, A. T. (Augustus Taber), editor. London: William Heinmann; New York: G.P. Putnam's Sons, 1919.
- 翻译
- AI 生成（gemini-3.5-flash） — 机器翻译，可能包含错误
- 语言
- 日本語 · English · 简体中文 · 한국어
- CTS URN
- urn:cts:greekLit:tlg0012.tlg002.humanitext-grc2:13.224-13.295
- 输出
- Humanitext Reader · reader.humanitext.ai · 2026-09-21
雅典娜化身为年轻牧羊人出现在奥德修斯面前，并告知他这里正是其祖国伊塔卡。奥德修斯虽心中大喜，却仍隐瞒身份，编造了一个关于自己是从克里特岛逃亡至此的谎言，这让雅典娜微笑并赞叹他的机智。
δίπτυχον ἀμφʼ ὤμοισιν ἔχουσʼ1 εὐεργέα λώπην·
肩上披着一件折成双层的精美斗篷；
ποσσὶ δʼ ὑπὸ λιπαροῖσι πέδιλʼ ἔχε, χερσὶ δʼ ἄκοντα.
她那明亮的脚下穿着凉鞋，手中握着长矛。
τὴν δʼ Ὀδυσεὺς γήθησεν ἰδὼν καὶ ἐναντίος ἦλθε,
奥德修斯看见她便十分高兴，迎上前去，
καί μιν φωνήσας ἔπεα πτερόεντα προσηύδα·
对她开口，说出羽翼般的话语：
ὦ φίλʼ, ἐπεί σε πρῶτα κιχάνω τῷδʼ ἐνὶ χώρῳ,
“朋友，既然在这个地方我最先遇到了你，
χαῖρέ τε καὶ μή μοί τι κακῷ νόῳ ἀντιβολήσαις,
我向你致意，请你不要心怀恶意地对待我，
ἀλλὰ σάω μὲν ταῦτα, σάω δʼ ἐμέ· σοὶ γὰρ ἐγώ γε
求你保全这些财宝，保全我；因为向你
εὔχομαι ὥς τε θεῷ καί σευ φίλα γούναθʼ ἱκάνω.
我如同向神明一样祈求，并拥抱你亲切的双膝。
καί μοι τοῦτʼ ἀγόρευσον ἐτήτυμον, ὄφρʼ ἐῢ εἰδῶ·
请如实地告诉我，好让我能清楚地知晓：
τίς γῆ, τίς δῆμος, τίνες ἀνέρες ἐγγεγάασιν;
这是什么土地？什么国家？这里居住着什么样的人？
ἦ πού τις νήσων εὐδείελος, ἦέ τις ἀκτὴ
这莫非是某座明丽的岛屿，或者是某处
κεῖθʼ ἁλὶ κεκλιμένη ἐριβώλακος ἠπείροιο2;
从肥沃的大陆向海洋倾斜而出的海岸？”
τὸν δʼ αὖτε προσέειπε θεὰ γλαυκῶπις Ἀθήνη·
对他的话，闪眸女神雅典娜再次回答道：
νήπιός εἰς, ὦ ξεῖνʼ, ἢ τηλόθεν εἰλήλουθας,
“外乡人，你真是愚蠢，或者是从极远的地方来的，
εἰ δὴ τήνδε τε γαῖαν ἀνείρεαι. οὐδέ τι λίην
如果连这片土地你都要询问。因为此地绝非
οὕτω νώνυμός ἐστιν· ἴσασι δέ μιν μάλα πολλοί,
如此默默无闻；相反，有非常多的人知道它，
ἠμὲν ὅσοι ναίουσι πρὸς ἠῶ τʼ ἠέλιόν τε,
既包括所有居住在黎明与太阳升起之方向的人，
ἠδʼ ὅσσοι μετόπισθε ποτὶ ζόφον ἠερόεντα.
也包括所有在后方、面向迷雾沉沉之幽暗方向居住的人。
ἦ τοι μὲν τρηχεῖα καὶ οὐχ ἱππήλατός ἐστιν,
诚然，这里崎岖不平，不适宜驱马奔驰，
οὐδὲ λίην λυπρή, ἀτὰρ οὐδʼ εὐρεῖα τέτυκται.
但它也并不十分贫瘠，虽然算不得辽阔。
ἐν μὲν γάρ οἱ σῖτος ἀθέσφατος, ἐν δέ τε οἶνος
因为这里生长着无穷无尽的谷物，而且也产
γίγνεται· αἰεὶ δʼ ὄμβρος ἔχει τεθαλυῖά τʼ ἐέρση·
美酒；常年有雨水滋润，有丰盈的甘露；
αἰγίβοτος δʼ ἀγαθὴ καὶ βούβοτος· ἔστι μὲν ὕλη
这里极适宜放牧山羊与牛群；还有各种各样的
παντοίη, ἐν δʼ ἀρδμοὶ ἐπηετανοὶ παρέασι.
林木，更有源源不断的饮水处。
τῷ τοι, ξεῖνʼ, Ἰθάκης γε καὶ ἐς Τροίην ὄνομʼ ἵκει,
因此，外乡人，伊塔卡的名字甚至已经传到了特洛伊，
τήν περ τηλοῦ φασὶν Ἀχαιΐδος ἔμμεναι αἴης.
人们说特洛伊离阿开亚人的土地非常遥远。”
ὣς φάτο, γήθησεν δὲ πολύτλας δῖος Ὀδυσσεύς,
她这样说，历尽艰辛的高贵奥德修斯心中欢喜，
χαίρων ᾗ γαίῃ πατρωΐῃ, ὥς οἱ ἔειπε
为身处祖国的土地而高兴，正如帕拉斯·雅典娜——
Παλλὰς Ἀθηναίη, κούρη Διὸς, αἰγιόχοιο·
手持埃吉斯之盾的宙斯之女——所告诉他的那样。
καί μιν φωνήσας ἔπεα πτερόεντα προσηύδα·
于是，他对她开口，说出羽翼般的话语；
οὐδʼ ὅ γʼ ἀληθέα εἶπε, πάλιν δʼ ὅ γε λάζετο μῦθον3,
但他并未说出真话，反而收回了话语，
αἰεὶ ἐνὶ στήθεσσι νόον πολυκερδέα νωμῶν·
在胸中始终盘算着极其精明的算计：
πυνθανόμην Ἰθάκης γε καὶ ἐν Κρήτῃ εὐρείῃ,
“在辽阔的克里特岛，我就听闻过伊塔卡的名字，
τηλοῦ ὑπὲρ πόντου· νῦν δʼ εἰλήλουθα καὶ αὐτὸς
那是跨越遥远大海的地方；如今我自己也来到了这里，
χρήμασι σὺν τοίσδεσσι· λιπὼν δʼ ἔτι παισὶ τοσαῦτα
带上了这些财宝；但我留给孩子们同等数量的财宝，
φεύγω, ἐπεὶ φίλον υἷα κατέκτανον Ἰδομενῆος,
而自己正在逃亡，因为我杀死了伊多墨纽斯亲爱的儿子
Ὀρσίλοχον πόδας ὠκύν, ὃς ἐν Κρήτῃ εὐρείῃ
捷足的奥尔西洛科斯，他在辽阔的克里特，
ἀνέρας ἀλφηστὰς νίκα ταχέεσσι πόδεσσιν,
曾用疾驰的双脚战胜那些勤劳谋生的男子，
οὕνεκά με στερέσαι τῆς ληΐδος ἤθελε πάσης
因为他想夺走我所有的特洛伊战利品，
Τρωϊάδος, τῆς εἵνεκʼ ἐγὼ πάθον ἄλγεα θυμῷ,
那是我为此在心中受尽痛苦，
ἀνδρῶν τε πτολέμους ἀλεγεινά τε κύματα πείρων,
穿梭于战士的沙场与苦难的波涛中才得来的，
οὕνεκʼ ἄρʼ οὐχ ᾧ πατρὶ χαριζόμενος θεράπευον
因为在特洛伊人的土地上我没有巴结逢迎他的父亲，
δήμῳ ἔνι Τρώων, ἀλλʼ ἄλλων ἦρχον ἑταίρων.
而是率领着我自己的其他同伴。
τὸν μὲν ἐγὼ κατιόντα βάλον χαλκήρεϊ δουρὶ
当他走下来时，我用青铜的长矛击中了他；
ἀγρόθεν, ἐγγὺς ὁδοῖο λοχησάμενος σὺν ἑταίρῳ·
从乡间（走下来），我与一名同伴在路旁埋伏，
νὺξ δὲ μάλα δνοφερὴ κάτεχʼ οὐρανόν, οὐδέ τις ἡμέας
当时极其昏暗的夜色笼罩着天空，没有一个凡人
ἀνθρώπων ἐνόησε, λάθον δέ ἑ θυμὸν ἀπούρας.
注意到我们，我不知不觉地夺走了他的性命。
αὐτὰρ ἐπεὶ δὴ τόν γε κατέκτανον ὀξέϊ χαλκῷ,
当我用锋利的青铜杀死了他之后，
αὐτίκʼ ἐγὼν ἐπὶ νῆα κιὼν Φοίνικας ἀγαυοὺς
我立刻奔向一艘船只，向高贵的腓尼基人哀求，
ἐλλισάμην, καί σφιν μενοεικέα ληΐδα δῶκα·
并给了他们令人满意的战利品作为报酬；
τούς μʼ ἐκέλευσα Πύλονδε καταστῆσαι καὶ ἐφέσσαι
我请求他们把我送到皮洛斯，并让我上岸，
ἢ εἰς Ἤλιδα δῖαν, ὅθι κρατέουσιν Ἐπειοί.
或者是送到神圣的伊利斯，那是埃培奥斯人统治的地方。
ἀλλʼ ἦ τοι σφέας κεῖθεν ἀπώσατο ἲς ἀνέμοιο
但确实，狂风的力量将他们从那里推开，
πόλλʼ ἀεκαζομένους, οὐδʼ ἤθελον ἐξαπατῆσαι.
尽管他们非常不情愿，他们也并非想要欺骗我。
κεῖθεν δὲ πλαγχθέντες ἱκάνομεν ἐνθάδε νυκτός.
我们从那里漂泊，在夜间到达了此地。
σπουδῇ δʼ ἐς λιμένα προερέσσαμεν, οὐδέ τις ἡμῖν
我们费力地将船划进港口，完全没有
δόρπου μνῆστις ἔην, μάλα περ χατέουσιν ἑλέσθαι,
心思顾及晚餐，尽管我们非常渴望吃上一顿，
ἀλλʼ αὔτως ἀποβάντες ἐκείμεθα νηὸς ἅπαντες.
而是直接下了船，我们所有人都躺了下来。
ἔνθʼ ἐμὲ μὲν γλυκὺς ὕπνος ἐπήλυθε κεκμηῶτα,
在那里，甘甜的睡意袭向疲惫的我，
οἱ δὲ χρήματʼ ἐμὰ γλαφυρῆς ἐκ νηὸς ἑλόντες
而他们从那艘中空的船中搬出我的财宝，
κάτθεσαν, ἔνθα περ αὐτὸς ἐπὶ ψαμάθοισιν ἐκείμην.
把它们放在我躺着的沙滩旁边。
οἱ δʼ ἐς Σιδονίην εὖ ναιομένην ἀναβάντες
他们登船离去，前往人口稠密的西多尼亚；
ᾤχοντʼ· αὐτὰρ ἐγὼ λιπόμην ἀκαχήμενος ἦτορ.
而我被留了下来，心中满是悲伤。”
ὣς φάτο, μείδησεν δὲ θεὰ γλαυκῶπις Ἀθήνη,
他这样说，闪眸女神雅典娜微笑了，
χειρί τέ μιν κατέρεξε· δέμας δʼ ἤϊκτο γυναικὶ
用手抚摩着他；她的体态变成了一个女子的模样，
καλῇ τε μεγάλῃ τε καὶ ἀγλαὰ ἔργα ἰδυίῃ·
既美丽又高挑，且精通精美的手艺。
καί μιν φωνήσασʼ ἔπεα πτερόεντα προσηύδα·
接着，她对他开口，说出羽翼般的话语：
κερδαλέος κʼ εἴη καὶ ἐπίκλοπος ὅς σε παρέλθοι
“无论是谁，哪怕是神明与你相遇，要在一切诡计中
ἐν πάντεσσι δόλοισι, καὶ εἰ θεὸς ἀντιάσειε.
超越你，也必须是极其狡黠和机智之徒。
σχέτλιε, ποικιλομῆτα, δόλων ἆτʼ, οὐκ ἄρʼ ἔμελλες,
你这个顽强、多谋、贪恋诡计的人，难道你
οὐδʼ ἐν σῇ περ ἐὼν γαίῃ, λήξειν ἀπατάων
即使回到了自己的土地，也不打算停止那些
μύθων τε κλοπίων, οἵ τοι πεδόθεν4 φίλοι εἰσίν.
你骨子里就喜爱的欺骗与虚伪之辞吗？”
- 13.224ἔχουσʼ
虽然此处在描写化身为年轻男子（第222行）的雅典娜，但阴性单数主格分词 ἔχουσα（此处缩略为 ἔχουσʼ）在语法上与主语 Ἀθήνη（第221行）保持一致。
- 13.235κεῖθʼ ἁλὶ κεκλιμένη ἐριβώλακος ἠπείροιο
κεῖθʼ 是三人称单数现在时直陈语气中动词 κεῖται 的缩略。属格短语 ἐριβώλακος ἠπείροιο 用作分离属格，描绘了从肥沃的大陆向海洋倾斜而出的地理特征。
- 13.254πάλιν δʼ ὅ γε λάζετο μῦθον
副词 πάλιν（相反、向后）与动词 λάζετο（抓住、接受）相结合，构成一种惯用表达，意为“把话拉向相反的方向”或“扭转了话锋”，即没有说出实情，而是编造了虚假的故事。
- 13.295πεδόθεν
由名词 πέδον（地面、底部）加上表示来源或起点的后缀 -θεν 构成的副词，字面意思是“从地底起”，引申为“从根本上”或“骨子里”、“生来”。